1968.

godina
(Preusmjereno sa 1968)
Godine:

◄◄ | | 1964. | 1965. | 1966. | 1967. | 1968. | 1969. | 1970. | 1971. | 1972. |  | ►►

Decenije:

| 1930-e | 1940-e | 1950-e | 1960-e | 1970-e | 1980-e | 1990-e |

Vijekovi:

| 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek |

Događaji uredi

Januar uredi

Februar uredi

Mart uredi

  • 8. mart – "Martovski događaji" u Poljskoj – studenti demonstriraju u Varšavi zbog zabrane jednog Mickiewiczevog komada, policija ih rastura, ali okupljanja je tokom mjeseca bilo i u drugim gradovima.
  • 12. martMauricijus stekao nezavisnost od britanske vlasti
  • 16. mart – Jedna američka jedinica u sklopu američkih trupa u Vijetnamu napala je južnovijetnamsko selo My Lai i pobila, prema vijetnamskim podacima, 507 stanovnika, među njima i 246 beba i djece (javnost u SAD saznala u novembru 1969).
  • 16. martRobert F. Kennedy ulazi u trku za demokratsku nominaciju.
  • 22. martDaniel Cohn-Bendit i još sedmorica okupirali administrativne kancelarije Univerziteta Nanterre – začetak majskih događaja.
  • 27. mart – Poginuo Jurij Gagarin.

April uredi

Maj uredi

  • 2. maj – Sastanak Tito-Čaušesku u Beogradu, reafirmisana vjera u nemiješanje u unutrašnje stvari drugih država (u vezi sovjetskih pritisaka na Čehoslovačku.
  • 3. maj – Okupljanje studenata na pariskoj Sorbonnei, protestuju zbog zatvaranja Univerziteta Nanterre prethodnog dana.
  • 6. maj – Maj 1968. u Francuskoj: Sukob policije i studenata u Parizu koji su protestovali zbog policijskog prisustva na Sorbonnei.
  • 1215. maj – Jugoslavenski ministar vanjskih poslova Marko Nikezić u Pragu podržava čehoslovačku politiku.
  • 13. maj – Francuska: jednodnevni generalni štrajk, milion ljudi maršira Parizom; narednih dana se i radnici pridružuju protestima ("okupacije" fabrika).
  • 19. maj – Izbori u Italiji: pobijedili demokršćani (+ 9 mandata), uspješni i komunisti (+ 27).
  • 29. maj – Francuski predsjednik Charles de Gaulle nakratko pobjegao u Nemačku, gdje se uvjerio u podršku armije (detalji otkriveni 1982).
  • 2930. maj – XIV sjednica CK SK Srbije. Dobrica Ćosić na sjednici CK SK Srbije izjavio da se na Kosovu vrši teror nad Srbima i da kosovske vlasti ništa ne čine da bi to spriječile, kritikuje položaj Srbije u SFRJ. Historičar Jovan Marjanović kritikuje stvaranje "vještačkih nacija" aludirajući na proglašavanje Muslimana nacijom. CK se ogradio od ovih stavova, a ovaj događaj označio je početak Ćosićevog disidentstva. On i Marjanović su kasnije isključeni iz CK.
  • 30. maj – Velike demonstracije u Parizu, De Gaulle raspustio parlament – raspisivanjem novih izbora okončana prijetnja revolucije u Francuskoj.
  • 30. maj – U Njemačkoj doneseni Vanredni zakoni (Notstandgesetze), čime su okončana specijalna ovlašćenja Savezničkih sila iz 1949. (nemirni studenti se protivili njihovom donošenju).
  • proljeće – Jaka proljećna suša u Jugoslaviji i okolnim zemljama – smanjeni prinosi u poljoprivredi.

Juni uredi

  • 2. juni – Uvečer nemiri između brigadista i studenata u blizini Studentskog grada u Beogradu, milicija interveniše.
  • 3. juniStudentske demonstracije 1968. u Jugoslaviji: Studenti krenuli u stari dio Beograda, milicija ih presreće kod nadvožnjaka i prebija; Rezolucija studentskih demonstracija: protiv socijalne nejednakosti, nezaposlenosti, birokratije i lošeg stanja na univerzitetu.
  • 3. juni – Radikalna feministkinja Valerie Solanas upucala i ranila Andy Warhola.
  • 4. juni – Studenti u grupicama dolaze do svojih fakulteta širom Beograda, počinje štrajk, središte je na Filozofskom fakultetu. Među općim zahtjevima su: nezadovoljstvo zbog nejednakosti, nezaposlenosti, ometanja demokracije i samoupravljanja, zahtjevaju se demokratizacija i slobode. Univerzitet preimenovan u "Crveni univerzitet Karl Marx". Stevo Žigon igra monolog iz drame "Dantonova smrt".
  • 4. juni – Predsjedništvo konferencije Saveza studenata Jugoslavije podržava većinu zahtjeva studenata i osuđuje brutalnost milicije i pisanje štampe (studente podržavaju i Predsjedništvo i IK CK SK Srbije, ali zahtjevi "samo demokratskim putem").
  • 5. juni – Atentat na Roberta Kennedyja, američkog senatora i kandidata na stranačkim izborima za predsjedničku trku (umro rano sljedećeg dana).
  • 9. juniTito u TV obraćanju daje za pravo studentima, kraj protesta; Donesene "Smjernice" Predsjedništva i IK CK SKJ o najvažnijim zadacima SK u razvijanju sistema društveno-ekonomskih i političkih odnosa (bez efekta).
  • 510. juni – U Italiji Evropsko prvenstvo u nogometu 1968.: 1. Italija, 2. Jugoslavija 3. Engleska. Finale Italija-Jugoslavija je igrano 8. 6. (1:1) i opet 10. 6. (2:0).
  • 23 i 30. juni – Parlamentarni izbori u Francuskoj – degolistička Unija demokrata za Republiku odnijela ubjedljivu pobedu.
  • juni – Šesti kongres jugoslavenskih sindikata u Beogradu.

Juli uredi

August uredi

Septembar uredi

Oktobar uredi

Novembar uredi

Decembar uredi

  • 2. decembar – CK SKJ podržao PK SK Kosova i Metohije i CK SK Srbije, uključujući aktivnosti protiv incidenata u novembru.
  • 22. decembarMao Tse-tung smatra da bi obrazovana urbana omladina u Kini trebala biti reedukovana na selu – početak pokreta "Gore u planine i dolje u sela".
  • 24. decembarApollo 8 u orbiti oko Mjeseca: posada (Borman, Lovell, Anders) prvi su ljudi koji vide drugu stranu našeg satelita.
  • 26. decembar – Amandmani VII-XIX na Ustav SFRJ – daljnje sužavanje saveznih ovlaštenja. Autonomne pokrajine ("Socijalističke Autonomne pokrajine") konstitutivni su elementi federacije i imaju svoj Vrhovni sud i ustavne zakone. Naziv "Kosovo i Metohija" skraćen u "Kosovo".

Rođeni uredi

Januar uredi

Februar uredi

Mart uredi

April uredi

Maj uredi

Juni uredi

Juli uredi

August uredi

Septembar uredi

Oktobar uredi

Novembar uredi

Decembar uredi

Umrli uredi

Nobelove nagrade uredi