1968.

godina
(Preusmjereno sa 1968)
Godine:

◄◄ | | 1964. | 1965. | 1966. | 1967. | 1968. | 1969. | 1970. | 1971. | 1972. |  | ►►

Decenije:

| 1930-e | 1940-e | 1950-e | 1960-e | 1970-e | 1980-e | 1990-e |

Vijekovi:

| 19. vijek | 20. vijek | 21. vijek |

1968. (MCMLXVIII) je bila prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru, 1968. godina Common Ere (CE) i Anno Domini (AD), 968. godina 2. milenija, 68. godina 20. stoljeća, i 9. godina decenije 1960-ih.

1968. u drugim kalendarima
Gregorijanski kalendar1968
MCMLXVIII
Ab Urbe condita2721
Asirski kalendar6718
Bahá'í kalendar124–125
Bengalski kalendar1375
Berberski kalendar2918
Budistički kalendar2512
Burmanski kalendar1330
Bizantijski kalendar7476–7477
Kineski kalendar丁未(Vatreni Koza)
4664 ili 4604
    — do —
戊申年 (Zemljani Majmun)
4665 ili 4605
Koptski kalendar1684–1685
Diskordijanski kalendar3134
Etiopijski kalendar1960–1961
Hebrejski kalendar5728–5729
Hinduski kalendari
 - Vikram Samvat2024–2025
 - Šaka Samvat1890–1891
 - Kali Juga5069–5070
Holocenski kalendar11968
Igbo kalendar968–969
Iranski kalendar1346–1347
Islamski kalendar1387–1388
Džuče kalendar57
Julijanski kalendarGregorijanski minus 13 dana
Korejski kalendar4301
Minguo kalendarTajvan 57
民國57年
Tajlandski solarni kalendar2511

Događaji

uredi

Januar

uredi

Februar

uredi
  • 8. mart – "Martovski događaji" u Poljskoj – studenti demonstriraju u Varšavi zbog zabrane jednog Mickiewiczevog komada, policija ih rastura, ali okupljanja je tokom mjeseca bilo i u drugim gradovima.
  • 12. martMauricijus stekao nezavisnost od britanske vlasti
  • 16. mart
    • Jedna američka jedinica u sklopu američkih trupa u Vijetnamu napala je južnovijetnamsko selo My Lai i pobila, prema vijetnamskim podacima, 507 stanovnika, među njima i 246 beba i djece (javnost u SAD saznala u novembru 1969).
    • Robert F. Kennedy ulazi u trku za demokratsku nominaciju.
  • 22. martDaniel Cohn-Bendit i još sedmorica okupirali administrativne kancelarije Univerziteta Nanterre – začetak majskih događaja.
  • 27. mart – Poginuo Jurij Gagarin.

April

uredi
  • 2. maj – Sastanak Tito-Čaušesku u Beogradu, reafirmisana vjera u nemiješanje u unutrašnje stvari drugih država (u vezi sovjetskih pritisaka na Čehoslovačku.
  • 3. maj – Okupljanje studenata na pariskoj Sorbonnei, protestuju zbog zatvaranja Univerziteta Nanterre prethodnog dana.
  • 6. maj – Maj 1968. u Francuskoj: Sukob policije i studenata u Parizu koji su protestovali zbog policijskog prisustva na Sorbonnei.
  • 1215. maj – Jugoslavenski ministar vanjskih poslova Marko Nikezić u Pragu podržava čehoslovačku politiku.
  • 13. maj – Francuska: jednodnevni generalni štrajk, milion ljudi maršira Parizom; narednih dana se i radnici pridružuju protestima ("okupacije" fabrika).
  • 19. maj – Izbori u Italiji: pobijedili demokršćani (+ 9 mandata), uspješni i komunisti (+ 27).
  • 29. maj – Francuski predsjednik Charles de Gaulle nakratko pobjegao u Nemačku, gdje se uvjerio u podršku armije (detalji otkriveni 1982).
  • 2930. maj – XIV sjednica CK SK Srbije. Dobrica Ćosić na sjednici CK SK Srbije izjavio da se na Kosovu vrši teror nad Srbima i da kosovske vlasti ništa ne čine da bi to spriječile, kritikuje položaj Srbije u SFRJ. Historičar Jovan Marjanović kritikuje stvaranje "vještačkih nacija" aludirajući na proglašavanje Muslimana nacijom. CK se ogradio od ovih stavova, a ovaj događaj označio je početak Ćosićevog disidentstva. On i Marjanović su kasnije isključeni iz CK.
  • 30. maj
    • Velike demonstracije u Parizu, De Gaulle raspustio parlament – raspisivanjem novih izbora okončana prijetnja revolucije u Francuskoj.
    • U Njemačkoj doneseni Vanredni zakoni (Notstandgesetze), čime su okončana specijalna ovlašćenja Savezničkih sila iz 1949. (nemirni studenti se protivili njihovom donošenju).
  • proljeće – Jaka proljećna suša u Jugoslaviji i okolnim zemljama – smanjeni prinosi u poljoprivredi.
  • 2. juni – Uvečer nemiri između brigadista i studenata u blizini Studentskog grada u Beogradu, milicija interveniše.
  • 3. juni
    • Studentske demonstracije 1968. u Jugoslaviji: Studenti krenuli u stari dio Beograda, milicija ih presreće kod nadvožnjaka i prebija; Rezolucija studentskih demonstracija: protiv socijalne nejednakosti, nezaposlenosti, birokratije i lošeg stanja na univerzitetu.
    • Radikalna feministkinja Valerie Solanas upucala i ranila Andy Warhola.
  • 4. juni
    • Studenti u grupicama dolaze do svojih fakulteta širom Beograda, počinje štrajk, središte je na Filozofskom fakultetu. Među općim zahtjevima su: nezadovoljstvo zbog nejednakosti, nezaposlenosti, ometanja demokracije i samoupravljanja, zahtjevaju se demokratizacija i slobode. Univerzitet preimenovan u "Crveni univerzitet Karl Marx". Stevo Žigon igra monolog iz drame "Dantonova smrt".
    • Predsjedništvo konferencije Saveza studenata Jugoslavije podržava većinu zahtjeva studenata i osuđuje brutalnost milicije i pisanje štampe (studente podržavaju i Predsjedništvo i IK CK SK Srbije, ali zahtjevi "samo demokratskim putem").
  • 5. juni – Atentat na Roberta Kennedyja, američkog senatora i kandidata na stranačkim izborima za predsjedničku trku (umro rano sljedećeg dana).
  • 9. juniTito u TV obraćanju daje za pravo studentima, kraj protesta; Donesene "Smjernice" Predsjedništva i IK CK SKJ o najvažnijim zadacima SK u razvijanju sistema društveno-ekonomskih i političkih odnosa (bez efekta).
  • 510. juni – U Italiji Evropsko prvenstvo u nogometu 1968.: 1. Italija, 2. Jugoslavija 3. Engleska. Finale Italija-Jugoslavija je igrano 8. 6. (1:1) i opet 10. 6. (2:0).
  • 23 i 30. juni – Parlamentarni izbori u Francuskoj – degolistička Unija demokrata za Republiku odnijela ubjedljivu pobedu.
  • juni – Šesti kongres jugoslavenskih sindikata u Beogradu.

August

uredi

Septembar

uredi

Oktobar

uredi

Novembar

uredi

Decembar

uredi
  • 2. decembar – CK SKJ podržao PK SK Kosova i Metohije i CK SK Srbije, uključujući aktivnosti protiv incidenata u novembru.
  • 22. decembarMao Tse-tung smatra da bi obrazovana urbana omladina u Kini trebala biti reedukovana na selu – početak pokreta "Gore u planine i dolje u sela".
  • 24. decembarApollo 8 u orbiti oko Mjeseca: posada (Borman, Lovell, Anders) prvi su ljudi koji vide drugu stranu našeg satelita.
  • 26. decembar – Amandmani VII-XIX na Ustav SFRJ – daljnje sužavanje saveznih ovlaštenja. Autonomne pokrajine ("Socijalističke Autonomne pokrajine") konstitutivni su elementi federacije i imaju svoj Vrhovni sud i ustavne zakone. Naziv "Kosovo i Metohija" skraćen u "Kosovo".

Rođeni

uredi

Januar

uredi

Februar

uredi

April

uredi

August

uredi

Septembar

uredi

Oktobar

uredi

Novembar

uredi

Decembar

uredi

Umrli

uredi

Reference

uredi