Albanski jezik

indoevropski jezik

Albanski jezik (alb. Gjuha shqipe ili shqipja) čini samostalnu indoevropsku jezičnu podgrupu. Albanskim govori više od 7,4 miliona ljudi u Albaniji, Kosovu, Makedoniji, Crnoj Gori i nekim drugim evropskim državama (Italija, Grčka, Njemačka). Poznat je od 15. vijeka, a dijeli se na dvije velike varijante: gegijsku na sjeveru Albanije, Kosovu i Makedoniji i toskijsku na jugu Albanije.

Albanski jezik
gjuha shqipe, shqipja
Regije govorenjaBalkan
Države govorenja
Jezička porodica
  • Albanski jezik
Broj govornikaviše od 7,6 milliona[1]
Službeni status
Služben u Albanija
Kosovo
Sjeverna Makedonija
Regionalni ili lokalni službeni jezik u:
Crna Gora
Regulator(i)Akademia e Shkencave e Shqipërisë
Jezički kod
ISO 639-1sq
ISO 639-2 / 5sqi
ISO 639-3sqi
Također pogledajte:
Jezik | Jezičke porodice | Spisak jezika
Dijalekti albanskog jezika

Albanski jezik je službeni jezik Albanije,[2] i jedan od dva službena jezika Kosova[3] i Makedonije. Albanski jezik je u službenoj upotrebi u tri crnogorske općine (Ulcinj, Plav, Tuzi)[4][5] i u tri srbijanske općine (Preševo, Bujanovac, Medveđa).[6] Arbereški jezik, kao jezik Albanaca u Italiji, je zaštićen zakonom.[7] Po Evropskoj povelji o regionalnim ili manjinskim jezicima, albanski jezik je zaštićen u Srbiji (2006), Crnoj Gori (2006), Rumuniji (2007) i Bosni i Hercegovini (2010).[8]

Abeceda

uredi

Albanska abeceda ima 36 slova: a, b, c, ç, d, dh, e, ë, f, g, gj, h, i, j, k, l, ll, m, n, nj, o, p, q, r, rr, s, sh, t, th, u, v, x, xh, y, z, zh.

Albanska abeceda čita se otprilike slično kao i bosanska, uz par izuzetaka:

-y se čita kao njemačko ü ili francusko u

-x se čita kao italijansko z u "zero", "azzuro"

-xh se čita kao dž

-gj se čita kao đ

-ç se čita kao č

-q se čita kao ć

-ë se čita kao francusko e ili tursko ı (tzv. poluglasnik)

-sh se čita kao š

-zh se čita kao ž

-dh se čita kao englesko th

-l se čita kao lj

-ll se čita kao l

Izvori

uredi
  1. ^ Gheg 4,156,090 + Tosk 3,035,000 + Arbereshe 260,000 + Arvanitika 150,000 = 7,601,090. Gordon, Raymond G, Jr (2005). SIL International (ured.). Ethnologue, Languages of the World (15 izd.). Dallas, Texas..
  2. ^ KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË – wipo.int
  3. ^ KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË KOSOVËS Arhivirano 29. 8. 2017. na Wayback Machine – kryeministri-ks.net/
  4. ^ KUSHETUTA E MALIT TË ZI Arhivirano 5. 3. 2016. na Wayback Machineminmanj.gov.me
  5. ^ Evropska Povelja o regionalnim i manjiskim jezicima u crnoj Goricoe.int
  6. ^ SISTEM ZAŠTITE MANJINA U REPUBLICI SRBIJI – Nevena Gojković Arhivirano 30. 6. 2017. na Wayback Machinekas.de
  7. ^ Legge 15 Dicembre 1999, n. 482 "Norme in materia di tutela delle minoranze linguistiche storiche Arhivirano 12. 5. 2015. na Wayback Machine" pubblicata nella Gazzetta Ufficiale n. 297 del 20 dicembre 1999
  8. ^ Languages covered by the European Charter for Regional or Minority Languages – coe.int

Vanjski linkovi

uredi