Otvori glavni meni
Za druga značenja, pogledajte Velež (čvor).

Velež (grč. Chelmos oros, lat. Mons Vecenicus) jeste krečnjačka planina u Hercegovini. Nalazi se istočno od Mostara. Pruža se smjerom sjeverozapad-jugoistok sa grebenom dužine 13 km. Najviši vrh je Botin (1969 m). Ime je dobila po slavenskom bogu Velesu.

Velež
planina
Botin, najviši vrh Veleži
Botin, najviši vrh Veleži
Etimologija: Veles
Država Bosna i Hercegovina
Regija Hercegovina
Planinski sistem Dinaridi
Nadmorska visina 1.969 m
Koordinate 43°19′57″N 18°00′12″E / 43.33250°N 18.00333°E / 43.33250; 18.00333
Orogeneza alpska
Period mezozoik
Pristup pješačenje, makadamski put

Na njoj raste nekoliko endemskih vrsta koje ne rastu nigdje drugo (npr, Pulsatilla velezensis i Edraianthus murbeckii). Za Velež je vezano i ime srednjovjekovne bosanske župe Večenike. Sjeveroistočna granica ove župe bila je upravo Velež. Na padinama planine i području Podveležja nalaze se brojni tumulusi, kameni krugovi, nekropole stećaka, tzv. grčki bunarevi, što svjedoči o dugom kontinuitetu prisutnosti ljudi u blizini ove planine. Sporadični pašnjaci i šume koriste se za ispašu stoke. Vode ima jako malo; većinom se skuplja u jamama iznad gornje šumske granice nakon topljenja snijega. Izvori se nalaze tek u njenom podnožju, a najveći i najpoznatiji je vrelo Bune u Blagaju.

LegendeUredi

Kod stanovnika Podveležja Velež ima mitski status i za nju su vezane brojne legende, od toga da se u samoj planini krije 7 (u drugoj verziji: 77) vrela, koje samo posebna družina može pronaći, da se u korini (magla koja se često proteže vršnim grebenom planine) kriju vile[1], pa do toga da se u jednoj pećini na Veleži leže bura (u Podveležju se bura naziva i veleštak), ali se taji u kojoj. Na Veleži postoji i kultna šuma zvana Tisovac.

RodUredi

Iako je riječ Velež naizgled muškog roda, deklinira se kao imenica ženskog roda i-vrste (Vȅlēž-Velèži-Velèži). Kad se upotrijebi u muškom rodu, odnosi se na FK Velež.[2]

GalerijaUredi

Također pogledajteUredi

BilješkeUredi

  1. ^ "Prisluškivanje vila u Podveležju"[mrtav link], Centar za kulturno naslijeđe Mostar, 24. 2. 2013.
  2. ^ Asim Peco, "Rod i promjena planine Velež" Archived 7 June 2014[Date mismatch] at the Wayback Machine., Most, br. 142, septembar 2001.

ReferenceUredi

  • Tvrtko Kanaet, Podveležje i Podvelešci, Naučno društvo SR BiH, Djela knjige VI, odjeljenje istorijsko-filoloških nauka, knjiga 3, Sarajevo, 1955.