Ekstremadura

Ekstremadura (španski: Extremadura; eks. Estremaura; portugalski: Estremadura) jest španska autonomna zajednica smještena na zapadu ove države. Graniči s Kastiljom i Leónom na sjeveru (provincije Salamanca i Ávila), na jugu s Andaluzijom (provincije Huelva, Sevilla i Córdoba), na istoku s Kastilja-La Manchom (provincije Toledo i Ciudad Real) i na zapadu s Portugalom.

Ekstremadura
Extremadura
Autonomna zajednica
Zastava Ekstremadura
Zastava
Službeni grb Ekstremadura
Grb
Položaj Ekstremadure u Španiji
Položaj Ekstremadure u Španiji
Država Španija
Glavni grad Mérida
Vlada
 • Predsjednik Guillermo Fernández Vara
Površina
 • Ukupno 41.635 km2
Mjesto po površini 5.
Stanovništvo (2019)
 • Ukupno 1.067.710
 • Rang 13.
 • Gustoća 25,65 /km2
ISO 3166 kod ES-EX
Statut usvojen 26. februar 1983.
Broj predstavnika u Kongresu 10
Broj predstavnika u Senatu 10
Veb-sajt www.gobex.es
Stari grad u Cáceresu

Dijeli se na dvije provincije: Cáceres (na sjeveru) i Badajoz (na jugu). Glavni grad je Mérida.

Ekstremadura je važno područje za životinje, naročito rezervat Monfragüe, koji je 2007. proglašen nacionalnim parkom, kao i Međunarodni park prirode Tajo. Ova je regija i najveći proizvođač duhana u Evropi.

HistorijaUredi

PrethistorijaUredi

Donji paleolitUredi

 
Iskopavanje u Pećini sv. Ane u Cáceresu

Najstariji dokazi ljudskog prisustva na teritoriji Ekstremadure potječu iz donjeg paleolita. Na arheološkim nalazištima – uglavnom na površini – pronađen je alat izrađen od kvarcita i, u manjoj mjeri, granita, ali nisu otkrivene ljudske kosti. Najstariji ostaci odgovaraju srednjoj fazi ašelske kulture (prije 700.000 godina). Najstarija nalazišta smještena su u blizini lokacija sa stijenama pogodnim za klesanje. Pronađena su i u blizini rijeka. Područja s najvećom koncentracijom arheoloških nalazišta iz ašelske kulture jesu okolina Méride (rijeka Guadiana), rijeka Zújar, močvara Valdecañas, rijeka Alagón, Jerte i El Sartalejo. U najpoznatija oruđa iz ove epohe spadaju ručni klin, razdjelnik i trostrani šiljak.

Srednji paleolitUredi

U ovoj regiji pronađeno je dosta ostataka iz ovog perioda. Svi pripadaju musterijskoj kulturi. Izrađeni su tehnikom u kojoj je izračunavana veličina oruđa prije nego što bi iz matrice kamena bio izvađen fragment adekvatan za izradu dotičnog oruđa. Najkarakterističnija oruđa bili su strugači, nazubljeno oruđe i vrhovi strijela. Sva oruđa bila su lakša, manje gruba i izrađena tehnikom mnogo naprednijom od one u donjem paleolitu. Mjesta na kojima se nalaze naselja iz musterijske kulture odgovaraju lokacijama naselja iz ašelske kulture, odnosno bila su u neposrednoj blizini rijeka. Međutim, pronađeni su ostaci i u niskim i srednje visokim zonama planinâ oko Badajoza, koji su dokaz veće teritorijalne kontrole, veće sposobnosti naseljavanja izvjesnih mjesta i bavljenja lovom, hranom i drugim poslovima i stvarima u njima.

Gornji paleolitUredi

 
U pećini Maltravieso nalaze se crteži starosti 66.700 godina

Tokom ove faze Homo sapiens sapiens – moderni čovjek - došao je iz Afrike prije približno 50.000 godina. U to vrijeme nastali su crteži i gravure u pećini Maltravieso, hramu kvartarne umjetnosti, i rudniku Castañar de Ibor, sve u magdalenijanskom stilu. U Maltraviesu postoje siluete srne, razni trouglovi i drugi geometrijski likovi, ali nadasve je pronađeno više od 30 ruku oslikanih u negativu, od kojih je većina bez malog prsta. Nisu pronađeni nikakvi ostaci koji upućuju na to da je pećina u to vrijeme bila naseljena iako je to bila u kasnijim vremenima, pa se može zaključiti da je to bilo sveto mjesto, a ne prebivalište. Pronađeni ostaci grupirani su u tri vrste: kosti, oni izrađeni od kamena i oni izrađeni od životinjskih rogova. Ističu se sjekire pronađene na lokalitetu "Galisteova glava".[1]

GeografijaUredi

Ekstremadura je smještena na Južnom platou (dijelu Centralnog platoa) između 37° 57' i 40° 85' sjeverne geografske širine i 4° 39' i 7° 33' zapadne geografske dužine. S površinom 41.635 km2 peta je najveća španska autonomna zajednica.

TopografijaUredi

Na sjeveru je planinski lanac Centralni sistem, u kojem je i najviši vrh Ekstremadure – Calvitero (2.401 m). Glavni ogranci Centralnog sistema u Ekstremaduri jesu Sierra de Gata i Sierra de Béjar.

U centru je Sierra de las Villuercas, čiji je najviši vrh Pico de las Villuercas (1.603 m). U ostale važnije planinske lance spadaju Sierra de Montánchez i Sierra de San Pedro, koje su dio većeg sistema, Toledskih planina.[2]

Prema jugu se uzdiže Sierra Morena, koja razdvaja Ekstremaduru od Andaluzije svojim ogrankom Sierra de Tentudía, čiji je najviši vrh na teritoriji Ekstremadure Pico Tentudía (1.104 m).

HidrografijaUredi

U Ekstremaduri postoje četiri hidrografska bazena:

KlimaUredi

U Ekstremaduri prevladava sredozemna klima, osim na sjeveru, gdje je kontinentalna, i zapadu, gdje utjecaj Atlantskog okeana čini klimu blažom.

Općenito je karakteriziraju vrlo vruća i suha ljeta, s velikim sušama, i duge i blage zime, usljed utjecaja okeana zbog blizine atlantskoj obali Portugala.

TemperatureUredi

Godišnja temperatura kreće se u rasponu od prosječne najniže 4 °C i prosječne najviše 33 °C. Na sjeveru su prosječne temperature niže nego na jugu; one postepeno rastu kako se ide južnije prema Sierra Moreni, gdje zatim opadaju usljed visine.

Tokom ljeta prosječna temperatura u julu viša je od 26 °C, dosežući ponekad i 40 °C. Zime su blage. Najniže temperature bilježe se u planinskim predjelima, s prosječnom temperaturom 7,5 °C. Snijeg uglavnom padne u januaru i februaru, a njegova prosječna visina iznosi 40 cm.

ReferenceUredi

  1. ^ "La prehistoria en Extremadura". 2004. Pristupljeno 8. 9. 2020. (es)
  2. ^ "Pico la Villuerca". Arhivirano s originala, 16. 12. 2013. Pristupljeno 5. 12. 2015.

Vanjski linkoviUredi

Koordinate: 39°00′N 6°00′W / 39.000°N 6.000°W / 39.000; -6.000