Soma (biologija)

čvor stranica na Wikimediji
(Preusmjereno sa Tijelo)

Termini soma i somatski, etimološki dolaze preko francuske riječi somatique, od starogrčkog σωματικός – sōmatikós = tjelesno", odnosno σῶμα – sôma = tijelo)[1] – često se koriste u biologiji za označavanje tijelesnih ćelija, za razliku od reproduktivnih (klicinih) ćelija, koje obično daju jaje ili spermatozoide (ili druge gamete u drugim organizmima). Ove somatske ćelije su diploidne, tj. sadrže po dvije kopije svakog hromosoma, dok su zametne ćelije haploidne, jer sadrže samo po jednu kopiju svakog hromosoma (u pripremi za oplodnju). Iako u normalnim okolnostima sve somatske ćelije u organizmu sadrže identičnu DNK, one razvijaju različite karakteristike specifične za tkivo. Ovaj proces naziva se diferencijacija, uz epigenetičke i regulatorne promjene. Grupiranje sličnih ćelija i tkiva stvara osnovu za organe.

Ćelijsko tijelo neurona
Nervna ćelija

Somatske mutacije su promjene u genetici višećelijskog organizma koje se ne prenose na njegovo potomstvo putem klica. Mnogi kanceri nastaju usljed somatskik mutacija.

Somatsko je također definirano kao da se odnosi na zid tjelesne šupljine, posebno u odnosu na glavu, udove ili utrobu. Također se koristi u terminu somatski nervni sistem, što je dio nervnog sistema kičmenjaka koji regulira voljne pokrete tijela.

Učestalost mutacijaUredi

Učestalost mutacija u somatskom tkivu miša (mozak, jetra, Sartolijeve ćelije) poređena je sa učestalošću mutacije u muškim klicnim linijama ćelija u sekvencijskoj fazi spermatogeneze.[2] Utvrđeno je da je učestalost spontanih mutacija bila znatno veća (5 do 10 puta) kod tipova somatskih ćelija nego kod muških germ ćelija. U ženskih miševa takođe je utvrđeno da somatske ćelije imaju veća učestalost mutacije od zametnih ćelija.[3] Sugerira se da povišeni nivoi popravki DNK enzima imaju istaknutu ulogu u nižoj učestalosti mutacija muških i ženskih spolnih ćelija, te da je pojačani genetički integritet temeljna karakteristika linija klicnih ćelija. Procesi popravljanja DNK mogu ukloniti oštećenja DNK koja bi, u suprotnom, nakon replikacije DNK, izazvala mutaciju.

Također pogledajteUredi

ReferenceUredi

  1. ^ "somatic - Wiktionary". en.wiktionary.org (jezik: engleski). Pristupljeno 9. 4. 2021.
  2. ^ Walter CA, Intano GW, McCarrey JR, McMahan CA, Walter RB (1998). "Mutation frequency declines during spermatogenesis in young mice but increases in old mice". Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 95 (17): 10015–9. doi:10.1073/pnas.95.17.10015. PMC 21453. PMID 9707592.
  3. ^ Murphey P, McLean DJ, McMahan CA, Walter CA, McCarrey JR (2013). "Enhanced genetic integrity in mouse germ cells". Biol. Reprod. 88 (1): 6. doi:10.1095/biolreprod.112.103481. PMC 4434944. PMID 23153565.