Deseta hercegovačka proleterska udarna brigada

Deseta hercegovačka proleterska udarna brigada formirana je naredbom Vrhovnog komandanta NOP i DVJ Josipa Broza Tita 22. 8.1942. godine u selu Šuici kod Duvna, od Hercegovačkog partizanskog odreda i Mostarskog partizanskog bataljona. Po formiranju brigada je imala tri bataljona, s oko 620 boraca [1]

Nešto kasnije, krajem avgusta u sastav brigade ušla je Igmanska partizanska četa, u septembru Prozorski bataljon Trećeg krajiškog partizanskog odreda, a u novembru rasformirani Treći odred Četvrte operativne zone Hrvatske. U novembru 1942. godine imala je pet bataljona, s oko 1.000 boraca. Bila je jedina brigada koja je jedno vrijeme imala 11 bataljona.

Krajem 1942. ušla je u sastav Treće udarne divizije.

Prvi komandant brigade bio je Vlado Šegrt, narodni heroj, politički komesar Čedo Kapor, a partijski rukovodilac Vaso Miskin Crni, narodni heroj.

OdlikovanjaUredi

Ordenom narodnog oslobođenja i Ordenom bratstva i jedinstva, Ordenom narodnog heroja. Brigada je 1952. godine proglašena proleterskom.

Borbena dejstvaUredi

Tokom bitke na Neretvi, učestvovala je u mnogim borbama od Prozora, doline Rame, Ostrožca, doline Neretve do Konjica i na kraju u razbijanju četnika u sjevernoj Hercegovini od 14-22. marta 1943.

Za vrijeme bitke na Sutjesci vodila je isključivo defanzivne borbe, omogućavajući glavnini sa ranjenicima proboj iz obruča. Zbog toga imala je ogromne gubitke - oko 400 poginulih, ranjenih i nestalih.

Od oktobra 1944. do početka marta 1945. godine vodila je više borbi za konačno oslobođenje Hercegovine, dijela Boke Kotorske i južne Dalmacije. U Mostarskoj operaciji oslobodila je Nevesinje i Jablanicu, a učestvovala je i u oslobođenju Ostrošca i Konjica. Poslije ovoga vodila je jednomjesečne borbe na Ivan-planini. Učestvovala je i u Sarajevskoj operaciji. Poslije marša od Sarajeva do Postojne, dugog 610 kilometara, učestvovala je u oslobođenju Trsta i Ljubljane, gde je završila svoj ratni put.

Narodni heroji Desete hercegovačke brigadeUredi

LiteraturaUredi

  • Vojna enciklopedija, knjiga sedma, Beograd 1974. godina
  • Narodni heroji Jugoslavije. „Mladost“ Beograd, 1975. godina
  • Komnenović, Danilo (1979). 29. HERCEGOVAČKA DIVIZIJA. Beograd: Vojnoizdavački zavod. Nepoznat parametar |coauthors= zanemaren (predlažemo |author=) (pomoć)
  • Ćemalović, Enver (1986). MOSTARSKI BATALJON. Mostar: Skupština opštine Mostar.

ReferenceUredi

Vanjske vezeUredi