60. paralela (sjever)

paralela od 60 stepeni sjeverno od ekvatora

60. sjeverna paralela jest paralela koja se nalazi 60 stepeni sjeverno od Zemljine ekvatorijalne ravne. Presijeca Atlantski i Tihi okean, Evropu, Aziju i Sjevernu Ameriku.

Linija preko Zemlje
60°
60. paralela (sjever)

Iako leži otprilike duplo dalje od ekvatora nego od sjevernog pola, 60. paralela je upola duža od linije ekvatora, jer je kosinus od 60 stepeni 0,5. Ovdje se Zemlja izboči upola koliko na ekvatoru.

Na ovoj geografskoj širini, Sunce je vidljivo 18 sati i 52 minuta tokom junskog solsticija i 5 sati i 52 minuta tokom decembarskog solsticija.[1] Maksimalna visina Sunca iznosi 53.44° dana 21. juna i 6.56° 21. decembra. Maksimalna visina Sunca je > 15.00º u oktobru i > 8.00º u novembru.[2] Najniža geografska širina na kojoj se mogu posmatrati bijele noći je otprilike na ovoj paraleli.

Oko svijeta

uredi

Počevši od nultog meridijana i idući prema istoku, paralela od 60° sjeverno prolazi kroz:

Koordinate Država, teritorija ili more Napomene
60°0′N 0°0′E / 60.000°N 0.000°E / 60.000; 0.000 (Nulti meridijan) Atlantski okean Sjeverno more
60°0′N 5°3′E / 60.000°N 5.050°E / 60.000; 5.050 (Norveška)   Norveška Ostrva Stolmen i Selbjørn,   Hordaland
60°0′N 5°12′E / 60.000°N 5.200°E / 60.000; 5.200 (Nulti meridijan) Atlantski okean Bekkjarviksundet, Selbjørnsfjorden, Sjeverno more
60°0′N 5°15′E / 60.000°N 5.250°E / 60.000; 5.250 (Norveška)   Norveška Ostrvo Huftarøy,   Hordaland
60°0′N 5°17′E / 60.000°N 5.283°E / 60.000; 5.283 (Nulti meridijan) Atlantski okean Langenuen, Sjeverno more
60°0′N 5°22′E / 60.000°N 5.367°E / 60.000; 5.367 (Norveška)   Norveška Ostrva Reksteren, Tysnesøy i kopno   Hordalanda
60°0′N 5°52′E / 60.000°N 5.867°E / 60.000; 5.867 (Nulti meridijan) Atlantski okean Hardangerfjorden, Sjeverno more
60°0′N 5°59′E / 60.000°N 5.983°E / 60.000; 5.983 (Norveška)   Norveška Kopno: Folgefonna lednik, Telemark, Buskerud, Akershus, Oslo, Hedmark, Østfold
Prolazi sjeverno od glavnog grada Osloa
60°0′N 12°23′E / 60.000°N 12.383°E / 60.000; 12.383 (Švedska)   Švedska Prolazi kroz Fagersta
Prolazi sjeverno od Uppsala
60°0′N 18°53′E / 60.000°N 18.883°E / 60.000; 18.883 (Baltičko more) Atlantski okean Baltičko more
60°0′N 20°8′E / 60.000°N 20.133°E / 60.000; 20.133 (Olandska ostrva)   Finska Högskär, Bäckö i nekoliko manjih ostrva,   Olandska ostrva
60°0′N 20°58′E / 60.000°N 20.967°E / 60.000; 20.967 (Baltičko more) Atlantski okean Baltičko more
60°0′N 23°30′E / 60.000°N 23.500°E / 60.000; 23.500 (Finska)   Finska Prolazi kroz Ekenäs
60°0′N 25°00′E / 60.000°N 25.000°E / 60.000; 25.000 (Baltičko more) Atlantski okean Baltičko more
Prolazi južno od Helsinkija,   Finska
60°0′N 24°26′E / 60.000°N 24.433°E / 60.000; 24.433 (Finska)   Finska Porkkala poluostrvo
60°0′N 27°00′E / 60.000°N 27.000°E / 60.000; 27.000 (Baltičko more) Atlantski okean Finski zaliv, Baltičko more
Prolazi južno od ostrva Gogland,   Rusija
60°0′N 27°48′E / 60.000°N 27.800°E / 60.000; 27.800 (Rusija)   Rusija Moščni ostrvo
60°0′N 27°54′E / 60.000°N 27.900°E / 60.000; 27.900 (Baltičko more) Atlantski okean Finski zaliv, Baltičko more
60°0′N 29°44′E / 60.000°N 29.733°E / 60.000; 29.733 (Rusija)   Rusija Ostrvo Kotlin (grad Kronstadt)
60°0′N 29°47′E / 60.000°N 29.783°E / 60.000; 29.783 (Baltičko more) Atlantski okean Finski zaliv, Baltičko more
60°0′N 30°5′E / 60.000°N 30.083°E / 60.000; 30.083 (Rusija)   Rusija Prolazi kroz Sankt Peterburg, Ladoga
60°0′N 154°30′E / 60.000°N 154.500°E / 60.000; 154.500 (Ohotsko more) Tihi okean Zaliv Šelikova, Ohotsko more
60°0′N 161°28′E / 60.000°N 161.467°E / 60.000; 161.467 (Rusija)   Rusija Kamčatka poluostrvo
60°0′N 165°14′E / 60.000°N 165.233°E / 60.000; 165.233 (Beringovo more) Tihi okean Beringovo more
60°0′N 166°10′E / 60.000°N 166.167°E / 60.000; 166.167 (Rusija)   Rusija Pilgin planinski lanac
60°0′N 166°33′E / 60.000°N 166.550°E / 60.000; 166.550 (Beringovo more) Tihi okean Oljutorski zaliv, Beringovo more
60°0′N 170°9′E / 60.000°N 170.150°E / 60.000; 170.150 (Rusija)   Rusija Oljutorsko poluostrvo
60°0′N 170°26′E / 60.000°N 170.433°E / 60.000; 170.433 (Beringovo more) Tihi okean Beringovo more
60°0′N 167°8′W / 60.000°N 167.133°W / 60.000; -167.133 (Sjedinjene Američke Države)   Sjedinjene Američke Države   AljaskaNunivak ostrvo
60°0′N 165°39′W / 60.000°N 165.650°W / 60.000; -165.650 (Etolin Strait) Tihi okean Prolaz Etolin, Beringovo more
60°0′N 164°9′W / 60.000°N 164.150°W / 60.000; -164.150 (Sjedinjene Američke Države)   Sjedinjene Američke Države   Aljaska
60°0′N 152°38′W / 60.000°N 152.633°W / 60.000; -152.633 (Cook Inlet) Tihi okean Cookov zaliv, Aljaski zaliv
60°0′N 151°44′W / 60.000°N 151.733°W / 60.000; -151.733 (Sjedinjene Američke Države)   Sjedinjene Američke Države   AljaskaPoluostrvo Kenai, ostrva: Evans, Elrington, Latouche i Montague
60°0′N 147°24′W / 60.000°N 147.400°W / 60.000; -147.400 (Tihi okean) Tihi okean Aljaski zaliv
60°0′N 144°24′W / 60.000°N 144.400°W / 60.000; -144.400 (Sjedinjene Američke Države)   Sjedinjene Američke Države   Aljaska – Ostrva Wingham i Kayak, i mali dio kopna
60°0′N 143°50′W / 60.000°N 143.833°W / 60.000; -143.833 (Tihi okean) Tihi okean Aljaski zaliv
60°0′N 141°53′W / 60.000°N 141.883°W / 60.000; -141.883 (Sjedinjene Američke Države)   Sjedinjene Američke Države   Aljaska
60°0′N 139°3′W / 60.000°N 139.050°W / 60.000; -139.050 (Kanada)   Kanada Granica   Yukon /   Britanska Kolumbija
Granica   Sjeverozapadne teritorije /   Britanska Kolumbija
Granica   Sjeverozapadne teritorije /   Alberta – prolazi kroz Nacionalni park Wood Buffalo i pokraj Fort Smitha
Granica   Sjeverozapadne teritorije /   Saskatchewan
Granica   Nunavut /   Manitoba
60°0′N 94°49′W / 60.000°N 94.817°W / 60.000; -94.817 (Hudsonov zaliv) Arktički okean Hudsonov zaliv
Prolazi sjevrno od Ottawa (ostrva),   Nunavut,   Kanada
60°0′N 77°17′W / 60.000°N 77.283°W / 60.000; -77.283 (Kanada)   Kanada   Québec
Prolazi južno od Puvirnituqa,   Québec
60°0′N 69°46′W / 60.000°N 69.767°W / 60.000; -69.767 (Ungava Bay) Arktički okean Zaliv Ungava
Prolazi južno od Kangirsuk,   Québec,   Kanada
60°0′N 65°7′W / 60.000°N 65.117°W / 60.000; -65.117 (Kanada)   Kanada   Québec,   Newfoundland i Labrador
60°0′N 64°9′W / 60.000°N 64.150°W / 60.000; -64.150 Atlantski okean Granica između Davisov prolaza (prema sjeveru) i Labradorskog mora (prema jugu)[3]
60°0′N 44°52′W / 60.000°N 44.867°W / 60.000; -44.867 (Grenland)   Grenland Prolazi južno od Narsaqa
60°0′N 43°9′W / 60.000°N 43.150°W / 60.000; -43.150 (Atlantski okean) Atlantski okean
60°0′N 1°21′W / 60.000°N 1.350°W / 60.000; -1.350 (Ujedinjeno Kraljevstvo)   Ujedinjeno Kraljevstvo Ostrva Mainland i Mousa,   Shetlandska ostrva,   Škotska
60°0′N 1°11′W / 60.000°N 1.183°W / 60.000; -1.183 (Sjeverno more) Atlantski okean Sjeverno more

Kanada

uredi
 
60. sjeverna paralela u Kanadi, označava južne granice Yukona, Sjeverozapadnih teritorija i kopna Nunavuta.

U Kanadi, 60. paralela čini južnu kopnenu granicu sjevernih teritorija Yukona, Sjeverozapadnih teritorija i Nunavuta sa zapadnim pokrajinama Britanska Kolumbija, Alberta, Saskatchewan i Manitoba.

Shodno tome, "sjeverno od 60" je izraz koji se često koristi za teritorije, iako se dijelovi Nunavuta (ostrva u Hudsonovom i Jamesovom zalivu) nalaze južno od 60. paralele, a dijelovi Québeca i Newfoundlanda i Labradora se nalaze sjeverno, istočno od Hudsonovog zaliva. TV emisija iz 1990-ih na CBC-u o životu na sjeverozapadnim teritorijama zvala se North of 60.

Samo četiri ugla Kanade nalaze se na raskrsnici 60. paralele i 102. meridijana zapadno, između Sjeverozapadnih teritorija, Nunavuta, Saskatchewana Manitobe. Međutim, ovo nije prava kvadritačka jer je mjerenje granice Saskatchewan/Manitoba 1880-ih postavilo otprilike 400 metara zapadno od 102. meridijana, koji definira dio Sjeverozapadnih teritorija/granice Nunavuta.

Grenland

uredi

Između 1776. i 1950, 60. paralela je formirala južnu granicu ekskluzivnog monopola Kraljevskog trgovinskog odjela Grenlanda na trgovinu u blizini dansko-norveških i kasnije danskih kolonija Grenlanda (1776–1782) i Južnog Grenlanda (1782–1950).[4]

Također pogledajte

uredi

Reference

uredi
  1. ^ "Duration of Daylight/Darkness Table for One Year". U.S. Naval Observatory. 24. 9. 2019. Arhivirano s originala, 12. 10. 2019. Pristupljeno 10. 3. 2021.
  2. ^ NASA. "Earth Fact Sheet". Pristupljeno 11. 4. 2017.
  3. ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Arhivirano s originala (PDF), 8. 10. 2011. Pristupljeno 28. 12. 2020.
  4. ^ Marquardt, Ole. "Change and Continuity in Denmark's Greenland Policy" in The Oldenburg Monarchy: An Underestimated Empire?. Verlag Ludwig (Kiel), 2006.