Skutelum (botanika)

Skutelum dio je strukture sjemenki, koji je, po porrijeklu, preobraženi list.[1]

Dijagram generakizirane sjemenke (1) dikotiledona i (2) monokotiledona:
A – Vanjski omotač,
B – Kotiledon
C – Hilum
(sa skutelumom)
D – Plumula
E – Radikula
F – Endosperm
Dijagram unutrašnje strukture sjemenke i embriona kod dikotiledonskih biljaka:
(a) – Sjemenjača (vanjski omotač)
(b) – Endosperm,
(c) – Kotiledon,
(d) – Hipokotil
Skutelum povezije strukture b i c.

Monokotiledone, čije sjemenke sadrži samo jedan kotiledon, dijele s dvokotiledonama glavna obilježja rane embriogeneze, uključujući posjedovanje suspenzora i, u većini slučajeva, prilično redovno napredovanje ćelijskih dioba dioba stanica do osmeroćelijske faze. Nakon toga, razvojem pojedinog kotiledona gubi se simetrični obrazac rasta. U porodici ljiljana (Liliaceae), općenito prihvaćenoj kao primitivna porodica monokotiledona, kotiledon nastaje iz oktade ćelija koje proizlaze iz terminalne ćelije.

Hipokotilni i matični vrh potiču iz proksimalne ćelije kratkog vlakna kojeg formira bazna ćelija, a korijen potiče iz para ćelija pored nje. Suspenzor se formira iz distalne ćelije ili ćelijskog filamenta. U naprednijim porodicama monokotilena, uključujući trave (Poaceae) i orhideje (Orchidaceae), embriogeneza je mnogo manje regularna. Zametak trava poseduje strukture koje se ne javljaju ni u jednoj od ostalih grupa cvjetnica, skutelum, organ koji omogućava ishranu klijanaca, a koleoptil i koleoriza su njihov zaštitni omotači. Skutelum nastaje iz oktanskih ćelija, koje također učestvuju u kotiledonu. Bazna ćelija čini deo koleoptila i također podstiče rast vrška izdanka i tkiva korijena i koleorize. Embrion je asimetričan, s vrhom izdanka koji leži na jednoj strani u usjeku, koji je zaštićen koleoptilom.[2][3][4]

Termin skutelum potiče od latinske imenice scutella što znači mali štit. Također se može odnositi na ekvivalentnost tankog kotiledona kod monokotiledona (posebno članova porodice Poaceae (trave]) . Vrlo je tanak s velikom površinskom površinom i služi za apsorpciju hranjivih sastojaka iz endosperma tokom klijanja. Smatra se da scutellum sadrži još neidentificirani prijenosnik proteina koji olakšava kretanje škroba iz endosperma u embrion.

FunkcijeUredi

Skutellum je rezervni organ smješten između endosperma, skradišnog organa sjemenke i embriona s kojim je u direktnoj vezi s vaskularnim tkivom. Također je glavni kontrolni organ u fazi klijanja sjemenki tipa kariopsis.

Pripisuje mu se desetak fizioloških funkcija:

  1. kontrola i regulacija rasta embriona i klijanca, emisijom trofičnih ili hormonskih faktora,
  2. nakupljanje skroba, lipida i proteina u organima i izvorima rezervi,
  3. upijanje i transport vode,
  4. sinteza i izlučivanje enzima,
  5. razmjena ugljikohidrata,
  6. tranzit aminokiselina i peptida,
  7. aktivni metabolizam lipida i aktivnosti glioksisoma,
  8. metabolizam dušika,
  9. metabolizam fermentacije.

ReferenceUredi

  1. ^ Pazuki, Arman & Sohani, Mehdi (2013). "Phenotypic evaluation of scutellum-derived calluses in 'Indica' rice cultivars" (PDF). Acta Agriculturae Slovenica. 101 (2): 239–247. doi:10.2478/acas-2013-0020. Pristupljeno 2. 2. 2014.
  2. ^ Simpson, Michael G. (2011). Plant Systematics. Academic Press. ISBN 0-08-051404-9.
  3. ^ Dahlgren, R.M.; Clifford, H.T.; Yeo, P.F. (1985). The families of the monocotyledons. Berlin: Springer-Verlag. ISBN 978-3-642-64903-5. Pristupljeno 10. 2. 2014.
  4. ^ Raven P. H., Johanson G. B. (1999). Biology. WCB/McGraw–Hill, New York.