Portal:Astronomija

Universum.jpg

Portal:Astronomija       Ursa major icon.svg

Astronomija, koja etimološki znači "zakon zvijezda" (od grč. astronomia = astros+nomos) je nauka koja obuhvata promatranje i objašnjenje događaja koji se dešavaju izvan Zemlje i njene atmosfere. Ona izučava porijeklo, evoluciju, te fizikalna i hemijska svojstva tijela koja možemo promatrati na nebu (a koja se nalaze izvan Zemlje) kao i procese koji ih obuhvataju.

Astronomija je jedna od onih nauka gdje amateri igraju još ključnu ulogu, posebno u otkrićima i promatranju prolaznih pojava. Astronomiju ne treba miješati s astrologijom, pseudonaukom koja pokušava predvidjeti ljudsku sudbinu na osnovu praćenja putanja nebeskih tijela.



Izabrani članak
Al-Farghani

Abu 'l-Abbas Ahmad ibn Muhammad ibn Kathir al-Farghani (arapski: أبو العبّاس أحمد بن محمد بن كثير الفرغاني , na Zapadu također poznat i kao Alfraganus) bio je poznati perzijski astronom koji je radio za Abasidske halife u 9. vijeku. Poznat po tome što je bio jedan od naučnika koji su uspjeli izmjeriti prečnik Zemlje. Sačinio je nekoliko djela o astronomiji i astronomskoj opremi koja su bila široko rasprostranjena na arapskom i latinskom jeziku i imala su veliki uticaj na mnoge naučnike u oblasti astronomije sve do XV vijeka. Njegovo najpoznatije djelo, Kitāb fī Jawāmiʿ ʿIlm al-Nujūmi (koje se može prevesti kao Elementi astronomije o nebeskim kretanjima), bio je opširan sažetak Ptolemejevog Almagesta koji sadrži revidirane eksperimentalne podatke. Kristofor Kolumbo je koristio Al Farghanijeve proračune za svoja putovanja u Ameriku.

Osim što je dao značajan doprinos astronomiji, al-Farghani je radio i kao inženjer, nadgledajući građevinske projekte na rijekama u Kairu, Egipat.

Mjesečev krater Alfraganus nazvan je njemu u čast.

BiografijaUredi

Rođen je negdje početkom IX vijeka, a njegovo prezime sugerira da je njegovo rodno mjesto najvjerovatnije bilo u gradu Quva, Farghana. Neki moderni izvori pripisuju mu arapsko a neki perzijsko porijeklo. Učestvovao je u proračunu prečnika Zemlje mjerenjem dužine meridijanskog luka, zajedno s timom naučnika više...

Prijašnji izabrani članci
Jeste li znali
Odabrana slika
James Webb Space Telescope 2009 top.jpg
Pomoć

Slijedi spisak nenapisanih članaka ili članaka koji su u začetku. Želite li doprinjeti Wikipediji na bosanskom jeziku pisanjem nekih od ovih članaka slobodno to učinite.

Članci u začetku

Arheoastronomija - Atmosfera - Astrofizika - Astrognozija - Astronomska jedinica (au) - Brzina svjetlosti - Crveni pomak - Evropska svemirska agencija - Galaksija - Ionosfera - Kuiperov pojas - Nebeski koordinatni sistem - Ole Rømer - Planetarna putanja - Plavi pomak - Sateliti - Sunčeve pjege - Svjetlosna godina - Vakuum


Nenapisani članci

Astrometrija - Ekscentritet - Glavni asteriodni pojas - MER-A - MER-B - Opservatorija - Optička astronomija - Paralaksa - Radioastronomija - Vulkanski krater

Novosti
Prva fotografija Teleskopa James Webb
  • 4. april 2022. – Otkrića egzoplaneta - Astronomi objavili otkriće K2-2016-BLG-0005Lb, egzoplanete za koju se kaže da liči na Jupiter. Otkriće je napravljeno pomoću sada penzionisanog svemirskog teleskopa Kepler. (ScienceAlert)
  • 30. mart 2022. – Svemirski teleskop Hubble posmatra najudaljeniju jednu zvijezdu ikada. Zvijezda, koju su astronomi nazvali Earendel, udaljena je 28 milijardi svetlosnih godina. To je najudaljenije otkrivanje zvijezde, koje datira u period 900 miliona godina nakon Velikog praska. Ovo otkriće premašuje Hubbleov rekord iz 2018. godine, kada je otkrio zvijezdu koja je postojala kada je svemir bio star otprilike četiri milijarde godina. (CNN)
  • 21. mart 2022. – Otkrića egzoplaneta - NASA je objavila da je otkrila svoju 5000. egzoplanetu od 1992. godine, kada su astronomi Aleksander Wolszczan i Dale Frail objavili otkriće dvije egzoplanete koje kruže oko PSR B1257+12. (Science News)
Članci
Kategorije