Abu Abdullah Muhammad bin Musa al-Khwarizmi

Abu Abudllah Muhammad bin Musa al-Khwarizmi (cca. 780. - cca. 840) bio je perzijski i muslimanski učenjak iz bagdadske Kuće mudrosti. Proučavao je različite oblasti nauke kao što su: matematika, astronomija i geografija tokom perioda Abasidskog halifata. Poznat je kao pronalazač algebre, koja je ime dobila po naslovu jedne njegove knjige. Zaslužan je za širenje indijskih brojeva po Zapadu. Zbog doprinosa u oblasti algebre smatra se kao otac[1][2] ili osnivač[3][4] algebre.

Abu Abdullah Muhammad bin Musa al-Khwarizmi
1983 CPA 5426 (1).png
Rođenje oko 780.
Khwarazm
Smrt 850.
Etnicitet Perzijanac
Polje Matematika, Geografija, Astronomija,
Uticao na Abu Kamil Shuja' ibn Aslam
Poznat po Traktati o algebri i indijskim brojevima

DostignućaUredi

Al-Khwarizmi (Abu Jafar Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi) je uveo modernu numeričku notaciju. Malo se zna o njegovom životu; bio je član bagdadske Akademije nauka i pisao o matematici, astronomiji i geografiji. Njegova knjiga Algebra (Hisab al-jabr w’al-muqabala) uvela je ovo ime, mada se veliki dio knjige bavi računanjem. On daje opći metod (al-Khwarizmijevo rješenje) za nalaženje dva korijena kvadratne jednačine. Naime, pokazao je da jednačina oblika:

 

gdje je   ima korijene:

 

 

U svojoj knjizi o indijskim numeralima on je opisao indijsku notaciju (pogrešno nazvanu "arapskim" numeralima), u kojoj vrijednost numerala zavisi od njegovog položaja, te koja, također, uključuje i nulu.

Riječ algoritam potiče od njegovog imena prilagođenom latinskom jeziku, algoritmi.[5] Od njegovog imena također vode porijeklo španska riječ[6] guarismo i portugalska riječi algarismo. Obje riječi nose značenje cifra.

Notacija (koja je u Evropu stigla u latinskom prijevodu poslije 1240.) od ogromne je praktične vrijednosti i njeno prihvatanje je jedan od velikih koraka u matematici. Iz sačuvanih rukopisa vidi se da je deset znakova (1-9 i 0) imalo skoro svoj sadašnji oblik sredinom 14. vijeka.

Iranska istraživačka organizacija za nauku i tehnologiju svake godine dodijeljuje Internacionalnu nagradu Khwarizmi za dostignuća u oblasti matematike, čiji su internacionalni sponzori svjetska organizacija za intelektualnu svojinu, UNESCO, Međunarodna federacija udruženja pronalazača, Stalni komitet za naučnu i tehnološku saradnju OIK-a, Komisija za nauku i tehnologiju za održivi razvoj, Akademija nauka sa sjedištem u Trstu, Islamska organizacija za obrazovanje, nauku i kulturu, te UNDP.

U godini 2007. dobitnik ove nagrade je bio prof. dr. Muharem Avdispahić, redovni profesor na Prirodno - Matematičkom fakultetu Univerziteta u Sarajevu za izuzetna naučna dostignuća.

ReferenceUredi

  1. ^ Boyer, Carl B., 1985. A History of Mathematics, p. 252. Princeton University Press.
  2. ^ S Gandz, The sources of al-Khwarizmi's algebra, Osiris, i (1936), 263–277
  3. ^ https://eclass.uoa.gr/modules/document/file.php/MATH104/20010-11/HistoryOfAlgebra.pdf, Archived 2019-03-27 na Wayback Machine "The first true algebra text which is still extant is the work on al-jabr and al-muqabala by Mohammad ibn Musa al-Khwarizmi, written in Baghdad around 825"
  4. ^ Esposito, John L. (2000-04-06). The Oxford History of Islam (jezik: engleski). Oxford University Press. str. 188. ISBN 978-0-19-988041-6.
  5. ^ al-Daffa 1978
  6. ^ Donald E. Knuth, Algorithms in Modern Mathematics and Computer Science Archived 2006-11-07 na Wayback Machine. Springer-Verlag. 1979. ISBN 0-387-11157-3.