Splitsko-dalmatinska županija

Splitsko-dalmatinska županija je županija u srednjoj Dalmaciji sa sjedištem u Splitu. Županija pokriva 4.534 kvadratnih kilometara, a 2021. je imala 423.407 stanovnika.

Splitsko-dalmatinska županija
Zastava Splitsko-dalmatinska županija
Zastava
Službeni grb Splitsko-dalmatinska županija
Grb
Geografski položaj u Hrvatskoj
Geografski položaj u Hrvatskoj
Država Hrvatska
SjedišteSplit
Vlada
 • ŽupanZlatko Ževrnja
Površina
 • Ukupno4.534 km2
Stanovništvo (2021.)
 • Ukupno423.407
 • Gustoća93,38 /km2

Historija

uredi

Od početka naseljavanja balkanskog poluostrva ova područja su bila pogodna mjesta za život, što su i ljudi shvatili. Tokom vijekova vlast se stalno mjenjala, pa su ovdje vladali (u cijelosti ili dijelom) pored hrvatskih vladara srednjovjekovnih hrvatskih država , i srednjovjekovne Bosne, Iliri, stari Grci, stari Rimljani, Bizant, Mleci, Normani (pojedini gradovi i to nakratko), Osmansko Carstvo, Napoleonova Francuska, Engleska, Austro-Ugarska, a bila je dio Države SHS, Kraljevine Jugoslavije, fašističke Italije (kratka okupacija), NDH, socijalističke Jugoslavije, te je sada dio nezavisne Republike Hrvatske.

Administrativna podjela

uredi

Županija je podijeljena na 16 gradova i 39 općina.

  • Gradovi:
Grad Grb Površina
(km2)
Br. stanovnika Naselja
Hvar   75,50 3.979
Imotski   73,25 9.153
Kaštela   57,67 37.794
Komiža   48,00 1.394
Makarska   28,00 13.301
Omiš   266,20 14.139
Sinj   181,00 23.452
Solin   18,37 24.862
Split   79,33 160.577
Stari Grad   52,59 2.772
Supetar   30,00 4.325
Trilj   267,00 8.182
Trogir   39,10 12.393
Vis   52,00 1.918
Vrgorac   284,00 5.698
Vrlika   243,00 1.728
  • Općine:
Općina Grb Površina
(km2)
Br. stanovnika Naselja
Baška Voda   19,00 2.590
Bol   23,00 1.678
Brela   27,00 1.626
Cista Provo   98,00 1.799
Dicmo   68,00 2.805
Dugi Rat   10,80 6.876
Dugopolje   63,50 3.742
Gradac   49,00 2.401
Hrvace   210,00 3.144
Jelsa   146,28 3.501
Klis   176,10 5.226
Lećevica 87,66 495
Lokvičići   31,11 667
Lovreć   105,25 1.402
Marina   108,80 4.273
Milna 35,00 931
Muć 210,80 3.465
Nerežišća 79,00 878
Okrug   9,80 2.995
Otok   95,00 4.998
Podbablje   41,76 4.035
Podgora 79,95 2.233
Podstrana   11,52 10.403
Postira   47,00 1.538
Prgomet 77,23 498
Primorski Dolac   31,23 686 Primorski Dolac
Proložac   85,60 3.112
Pučišća   106,00 1.926
Runovići   60,21 1.968
Seget   77,90 4.511
Selca   53,00 1.613
Sućuraj   44,65 426
Sutivan   22,00 936 Sutivan
Šestanovac   88,90 1.669
Šolta   58,98 1.975
Tučepi   16,00 1.819 Tučepi
Zadvarje   13,40 289
Zagvozd 124,09 957
Zmijavci   13,82 1.654 Zmijavci

Stanovništvo

uredi
Broj stanovnika po popisima[1]
1857. 1869. 1880. 1890. 1900. 1910. 1921. 1931. 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. 1991. 2001. 2011. 2021.
164.242 182.405 195.741 222.030 249.867 268.187 274.522 292.321 296.840 314.933 339.686 389.277 436.680 474.019 463.676 454.798 423.407
 
Starosna piramida Splitsko-dalmatinske županije prema popisu stanovništva iz 2011. g.

Geografija

uredi

Županija ima tri glavne reljefne cjeline: visoko zaleđe (Dalmatinska zagora) s brojnim krškim poljima, uzak i gusto naseljen obalni pojas, te ostrva. Dio Dinarida čini granicu s Bosnom i Hercegovinom, dok planine Kozjak, Mosor i Biokovo razdvajaju obalni pojas od zaleđa.

Županija sa ostatkom Hrvatske povezuje nedavno sagrađen autoput Split-Karlovac-Zagreb s četiri trake, kao i lička željeznica. Međunarodni aerodrom Split-Kaštela koristi se uglavnom za turističke letove ljeti. Postoji i manje asfaltirano uzletište na ostrvu Braču.

Privreda

uredi

Najvažnija prviredna djelatnost je turizam. Proizvodnja i poljoprivreda su u opadanju.

Županijska uprava

uredi

Županijska skupština ima 51 predstavnika.

Županijska skupština Splitsko-dalmatinske županije
16
11
5
4
4
3
2
2
2
1
1
16 11 
Od ukupno 51 mandata na pojedine partije otpada:
      HDZ: 16
      SDP: 11
      HSLS: 5
      HSS: 4
      HČSP: 4
      HDRS: 3
      HNS: 2
      HIP: 2
      HKDU: 2
      HDD: 1
      SHP: 1

Kultura

uredi

Znamenitosti

uredi

Splitsko-dalmatinska županija ima mnogo znamenitosti počevši sa samim gradom Splitom kao županijskim središtem.

Mnogo je kulturnog nasljeđa iz grčkog i rimskog perioda, baroka, prahistorije, gotike i romantike.

Reference

uredi

Vanjski linkovi

uredi