Varjazi

Pod pojmom Varjazi (Varingr od staronordijskog "var" što znači "zakletva") ili Rusi smatrali su se Vikinzi u slavenskim narodima istočne Evrope i u Bizantu.

Varjazi su bili skandinavske naoružane grupe povezane međusobno raznim oblicima zakletvi ali prije svega trgovačkim interesima koje su bile aktivne između 8. i 12. vijeka na Baltiku i u istočnoj Evropi. Koristili su se velikim rijekama, kao što su Volhov, Neva, Volga, Dnjepar i Don za kretanje po istočnoevropskoj nizini. Varjazi su bili trgovci, ratnici i naseljenici, a na svojim trgovačkim putovanjima prelazili su Crno more sve do Carigrada. Tu su bili osobna garda istočnorimskih careva, a preko Kaspijskog jezera su stizali sve do dalekog Bagdada. I porijeklo tjelesne straže raznih ruskih vladara, družina, je u varjaškim zajednicama povezanim zakletvom.

Varjazi su potakli osnivanje Kijevske Rusi. Od 9. vijeka se naseljavaju među istočne Slavene, prvo kao plaćenici a zatim kao plemići i vodeći sloj. Do kraja 10. vijeka su ti Skandinavci koji su se naselili u Rusiji su bili sasvim slavizirani. Od sada na dalje njih više ne nazivaju Varjazima. Taj se naziv koristi još samo za strance, nikad više za integrisane, "domaće" i slavizirane Varjage.

I dalje, sve do duboko u 13. vijek su nastavili dolaziti ratnici-plaćenici iz Skandinavije da bi zaradili u službi Kijevske Rusi. Njih su i dalje nazivali Varjazima, za razliku od integrisanih, koji su postali Rusi.

U novije vrijeme pod tim pojmom se između ostalog podrazumijeva ruski ratni brod Varjag, kao i jedna planirana divizija oružanog SS-a.