Maksimilijan I, car Svetog Rimskog Carstva

Maksimilijan I bio je car Svetog Rimskog Carstva od 1508. do smrti. On je dinastiju Habsburg učinio najmoćnijom evropskom dinastijom putem osvajanja i sklapanja dinastički povoljnih brakova svoje djece i rodbine. Oženio se Marijom, vojvotkinjom i nasljednicom Burgundije, i izgubio austrijske teritorije u današnjoj Švicarskoj od Švicarske Konfederacije.

Maksimilijan I
Maximilian I as Emperor.JPG
Car Svetog Rimskog Carstva
Vladavina 1508–1519.
Prethodnik Fridrik III
Nasljednik Karlo V
Supružnik Marija, vojvotkinja Burgundije
Ana, vojvotkinja Bretanje
Blanka Marija Sforza
Djeca Filip I, kralj Kastilje
Margareta Austrijska
Dinastija Habsburg Counts of Habsburg Arms.svg
Otac Fridrik III, car Svetog Rimskog Carstva
Majka Eleonora Portugalska
Rođenje 22. mart 1459.
Smrt 12. januar 1519.

Preko braka svog sina Filipa sa Ivanom, kraljicom Kastilje, Maksimilijan je uspostavio dinastiju Habsburg u Španiji i omogućio svom unuku Karlu da se domogne krune Kastilje i Aragona. Nakon što mu je otac umro 1506, Karlo je naslijedio Maksimilijana za cara Svetog Rimskog carstva 1519. godine i na taj način istovremeno je zavladao Svetim Rimskom Carstvom i Španskim Carstvom.

Rane godine i prvi brakUredi

Maksimilijan je bio sin cara Fridrika III i Eleonore Portugalske. Godine 1477. oženio je burgundsku vojvotkinju Mariju, čime je postao iure uxoris vojvoda Burgundije i Marijin savladar. Nakon smrti Marijinog oca, Luj XI, kralj Francuske, je tvrdio da je on legitimni nasljednik Burgundije po salijskom zakonu koji ženama brani pravo nasljeđivanja zemlje. Marija je odbila prošnju dofena kao način da se okonča prepirka i udala se za Maksimilijana čiju je vojnu moć iskoristila da zadrži Burgundiju za sebe. Maksimilijan, međutim, nije bio popularan kao Marija, te je nakon njene smrti bio prisiljen predati Marijinu grofoviju Artois Luju. Maksimilijan je kao regent upravljao Marijinim zemljama nakon njene smrti, budući da je Marijin nasljednik, njihov sin, Filip I, kralj Kastilje, bio tek dijete.

"Ti, sretna Austrijo, sklapaj brakove..."Uredi

Nakon Marijine smrti Maksimilijan se 1490. oženio bretonskom vojvotkinjom Anom, postavši tako iure uxoris vojvoda Bretanje. Međutim, papa je sljedeće godine poništio njihov nekonzumirani brak nakon što je Anu na brak prisilio Karlo VIII, kralj Francuske. Dana 16. marta 1493. oženio se Blankom Marijom Sforzom, kćerkom milanskog vojvode. S njom nije imao djece. Po njihovom vjenčanju želio je proširiti svoju teritoriju na dijelove Italije, što je dovelo da intervencije Francuza i izbijanja dugih Italijanskih ratova. Također je bio prisiljen dati nezavisnost Švicarskoj, gdje je pokušao povratiti izgubljenu vlast Habsburgovaca.

Godine 1496. svog sina oženio je Ivanom Aragonskom i Kastiljskom, kćerkom aragonskog kralja Ferdinanda II i kastiljske kraljice Izabele I. Svoju kćerku prvo je zaručio za francuskog dofena, a nakon njegove smrti udao za Ivana Aragonskog i Kastiljskog, također sina Katoličkih kraljeva.

Kako bi smirio situaciju u Češkoj i Ugarskoj i očuvao nadmoć Habsburgovaca u tim zemljama, Maksimilijan je svoju unuku Mariju udao za budućeg ugarskog kralja Ludovika II, sina Ladislava II, a svog unuka Ferdinanda oženio je Ladislavljevom kćerkom Anom. Ovi dinastički brakovi nadahnuli su izreku: "Dok drugi ratuju, ti ćeš se, sretna Austrijo, vjenčavati; što drugima pribavlja Mars, tebi pribavlja Venera."

Posljednje godineUredi

Godine 1508. Maksimilijan se, uz odobrenje pape Julija II, proglasio izabranim carem, tako okončavši vijekovima staru tradiciju po kojoj je cara morao okruniti papa da bi mogao nositi carsku titulu.

Maksimilijanov sin Filip je, zajedno sa svojom suprugom Ivanom, naslijedio Kastilju, te su Habsburgovci tako zavladali Španijom. Maksimilijan je imao skrbništvo nad svojim unucima, budući da je nadživio svoga sina, a Ivana je bila psihički nestabilna. Prije smrti je unučad i vlast nad Holandijom povjerio kćerki. Maksimilijan je umro u Welsu, a naslijedio ga je unuk, Karla V, jer je njegov jedini sin Filip umro prije njega.

Također pogledajteUredi


Prethodnik:
Fridrik III
Car Svetog Rimskog Carstva
1508-1519.
Kralj Njemačke
1486-1519.
Nadvojvoda Unutrašnje Austrije

1493–1519.
Nasljednik:
Karlo V (I)
Prethodnik:
Sigismund
Nadvojvoda Prednje
i Gornje Austrije

1490–1519.


Prethodnik:
Marija
vojvoda Luksemburga,
Brabanta i Limburga itd.
s Marijom

1477–1482.
Nasljednik:
Filip I