Otvori glavni meni
Glavni i pomoċni korijeni pamuka.
Razgranati korijen drveta.
Poprečni presjek korijena ječma (Hordeum vulgare).
Korijenova kapa: uzdužni presjek.
Vazdušno korijenje.

Korijen je vegetativni biljni organ koji se nalazi nasuprot izdanku. Njegova pojava tokom evolucije je posljedica prelaska na život na kopnu, odnosno potrebe upijanja vode sa hranljivim tvarima iz tla. Potreban je i za učvršćivanje biljki za podlogu, a kod nekih ima i ulogu spremača određenih supstanci.

OpisUredi

Korijen u tlo prodire u različite dubine i širine jer pored glavnog obrazuje i bočne, koji se i sami razgranavaju, čineći sveukupno – korijenov sistem. Kod dikotiledona su dobro razvijeni glavni i bočni korijeni, a kod monokotiledona izrasta i adventivno korijenje jer glavni korijen rano odumre. Utvrđeno je da kod nekih biljaka korijen može doseći dubinu čak i do 30 m. Ukupna dužina korijenovog sistema jedinki je ponekad iznenađujuće velika. Tako je preračunato da kod jedne individue pšenice ona iznosi oko 80 m. Kod nekih biljaka, korijen ima i veliku zapreminu, ukoliko je vretenast (mrkva) ili gomoljast (repa).

Funkcijske zoneUredi

Na glavnom korijenu se i morfološko-anatomski razlikuju dijelovi sa različitim, usaglašenim funkcijama. Razlikuje se više dijelova (zona):

  • zona korijenove kape
  • zona rasta
  • zona izduživanja
  • zona apsorpcije
  • zona provodnje.

Na samom vrhu mladog korijena je korijenova kapa, koja mu štiti tjemeni dio koji je građen od tvornog tkiva. Iznad nje slijedi zona rasta ili izduživanja. Na nju se nastavlja zona korijenovih dlačica ili apsorpcijska zona. Veliki broj dlačica koje izbijaju iz rizoderme ostvaruje veliku dodirnu površinu sa tlom, što mu omogućava glavnu funkciju: upijanje vode u kojoj su rastvorene hranljive materije. Zna se da ih na 1 mm2 ima prosječno oko 425.[potreban citat]

AnatomijaUredi

Korijen ima glavnu i pomoċnu građu. Tkiva su mu raspoređena u koncentričnim krugovima. Na površini je rizoderma (grč. ῥίζωμα - rhízōma = korijen + δέρμα - derma = koža). U zoni provođenja, ona odumire i zamjenjuje je egzoderma. Najveću masu korijena čini parenhimsko tkivo ili parenhim glavne kore, od kojeg prema površini slijedi rizoderma, a prema unutrašnjosti – jednoslojna endoderma, koja obavija centralni cilindar. Veoma značajan sloj ćelija se nalazi u periciklu, koji se nalazi neposredno uz endodermu. Iz njegovih ćelija se razvija bočno korijenje i pomoċno kožno tkivo.

Provodni sudovi se nalaze unutar središnjeg cilindra. U glavnoj građi, ksilem i floem se nalaze jedan uz drugog – u smjeru radijusa pa se takvi sudovi zovu radijalni. Porast debljine korijena, kao i kod stabljike, ostvaruje se dijeljenjem ćelija kambija. Prema površini se proizvodi floem, a prema unutra – ksilem, što znači da je raspored ovih tkiva isti kao i u stabljici. Ove promjene su praćene pojavom pomoċnog kožnog tkivaperiderme (pluto), koja omogućuje vanjsku zaštitu korijena.

ObliciUredi

Korijen može imati različite oblike, kao što su:
(1) končast,
(2) vretenast,
(3) repast,
(4) žiličast
(5) razgranat

(1)
(2)
(3)
(4)
       

ReferenceUredi

Također pogledajteUredi