Demokratska stranka (SAD)

Demokratska stranka (engleski: Democratic Party), poznati i kao Demokrati (engleski: Democrats), jedna je od dvije najveće političke partije u SAD-u, zajedno s Republikanskom strankom. U poređenju s republikancima, Demokratska stranka važi za manje konzervativnu stranku, više orijentiranu na socijalni liberalizam. Neoficijelna maskota stranke je magarac, iako stranka, za razliku od slona kod Republikanske stranke, nikad nije zvanično usvojila ovaj simbol.[6] Stranačka boja je plava. U 2004. godini, bila je najveća američka stranka sa 42,6% od ukupno 169 miliona registriranih birača koji su se izjašnjavali kao simpatizeri ili članovi stranke.[7] Danas, stranka ima veliku podršku od strane etničkih manjina u SAD, naročito latinoameričkog, afroameričkog, kineskog i indijanskog porijekla, a nakon početka rata u Iraku i podršku američkih muslimana i amerikanaca arapskog porijekla.[8]

Demokratska stranka

Democratic Party
US Democratic Party Logo.svg
PredsjednikJaime Harrison (SC)
Sjedište430 South Capitol St. SE,
Washington, D.C., SAD
Broj članova47,1 milion
IdeologijaModerni američki liberalizam[1][2]
Socijalni liberalizam[3]
Progresivizam[4]
Treći put/Centar[5]
Boje  Plava
Senat
48 / 100
Predstavnički dom
218 / 435
Guverneri
23 / 50
Veb-sajt
http://www.democrats.org/

Najvažniji organ stranke je Nacionalni demokratski komitet (Democratic National Committee) koji ujedno i organizira demokratske nacionalne konvencije. Trenutni predsjedavajući komiteta je Howard Dean. Na izborima za Kongres u novembru 2006. demokrate su osvojile većinu u oba doma Američkog Parlamenta te je tako od 4. januara 2007. predsjedavajući Predstavničkog Doma, članica Demokratske stranke Nancy Pelosi.

16 demokrata služilo je kao predsjednik Sjedinjenih Država. Prvi je bio Andrew Jackson, koji je bio sedmi predsjednik i službovao je od 1829. do 1837. godine. Posljedni, a i trenutni, je Joe Biden, koji je 46. i obnaša dužnost od 2021. godine. Demokratska stranka je trenutno vodeća, držeći predsjedništvo i većinu u Senatu i u Predstavničkom domu. Također, 3 od 9 sudija Vrhovnog suda postavljeno je za vrijeme republikanskih administracija.[9]

HistorijaUredi

Osnivanje Demokratske stranke seže u vrijeme nastanka koalicije u Kongresu i Thomasa Jeffersona 1792. godine, koji je time želio da potisne politiku tadašnjeg američkog ministra za finansije. Tokom 19. vijeka, kao protivnici tada vladajuće Republikanske stranke, Federalisti, kako su se tada zvali demokrate oko Alexandera Hamiltona, nisu bilo značajno aktivni. Reformu stranke nastavio je Andrew Jackson koji je od 1829 do 1837. bio 7. predsjednik SAD, te se i danas on, poslije Jeffersona, smatra osnivačem Demokratske stranke. Zajedno s tadašnjim senatorom države New York, Martinom Van Burenom, Jackson je temeljito reformisao stranku u periodu od 1828 do 1830, koja je u to vrijeme dominirala politikom zemlje. Njihovo djelovanje je išlo idejom interesa jednostavnih ljudi, naročito prema useljenicima i siromašnim slojevima stanovništva, pošto je u to vrijeme došlo do velikog useljavanja u SAD. Borili su se protiv protekcionizma, ropstva, zalagali su se za ograničavanje rasta gradova i ravnomjerno naseljavanje velike teritorije koja je iz dana u dan rasla k zapadu. Podržavali su i borbu protiv indijanskih plemena, upravo iz tih razloga.

PozadinaUredi

Demokratska stranka evoluirala je iz Jeffersonian Republikanske ili Demokratsko-republikanske stranke koju su organizirali Jefferson i Madison u opoziciji protiv Federalističke stranke. Demokratsko-republikanska stranka favorizirala je republikanizam; slaba savezna vlada; prava država; agrarni interesi (posebno južne plantaže); i strogo pridržavanje Ustava. Stranka se usprotivila nacionalnoj banci i Velikoj Britaniji.[10] Nakon rata 1812. godine, federalisti su praktično nestali, a jedina nacionalna politička stranka koja je ostala bili su Demokratsko-republikanci, koji su bili skloni cijepanju po regionalnim linijama. Era jednopartijske vladavine u Sjedinjenim Državama, poznata kao Era dobrih osjećaja, trajala je od 1816. do 1828. kada je Andrew Jackson postao predsjednik. Jackson i Martin Van Buren su radili sa saveznicima u svakoj državi kako bi formirali novu Demokratsku stranku na nacionalnoj osnovi. 1830-ih rivali su se spojili u glavnog rivala Demokratama.

Demokratski predsjednici SAD-aUredi

# Ime Portret Savezna država Mandat
7. Andrew Jackson   Tennessee 4. mart 1829 – 4. mart 1837.
8. Martin Van Buren   New York 4. mart 1837 – 4. mart 1841.
11. James K. Polk   Tennessee 4. mart 1845 – 4. mart 1849.
14. Franklin Pierce   New Hampshire 4. mart 1853 – 4. mart 1857.
15. James Buchanan   Pennsylvania 4. mart 1857 – 4. mart 1861.
17. Andrew Johnson   Tennessee 15. april 1865 – 4. mart 1869.
22. Grover Cleveland   New York 4. mart 1885 – 4. mart 1889.
4. mart 1893 – 4. mart 1897.
28. Woodrow Wilson   New Jersey 4. mart 1913 – 4. mart 1921.
32. Franklin D. Roosevelt   New York 4. mart 1933 – 12. april 1945.
33. Harry S. Truman   Missouri 12. april 1945 – 20. januar 1953.
35. John F. Kennedy   Massachusetts 20. januar 1961 – 22. novembar 1963.
36. Lyndon B. Johnson   Teksas 22. novembar 1963 – 20. januar 1969.
39. Jimmy Carter   Georgia 20. januar 1977 – 20. januar 1981.
42. Bill Clinton   Arkansas 20. januar 1993 – 20. januar 2001.
44. Barack Obama   Illinois 20. januar 2009 – 20. januar 2017.
46. Joe Biden   Delaware 20. januar 2021 – trenutni

Ime i simboliUredi

Demokratsko-republikanska stranka raspala se 1824. u kratkotrajnu Nacionalnu republikansku stranku i Jacksonian pokret koji je 1828. postao Demokratska stranka. U doba Jacksoniana, stranka je koristila termin "Demokratija", ali je na kraju nastanjen naziv "Demokratska stranka"[11] a službeno ime postalo je 1844.[12] Članovi stranke zovu se "Demokrate" ili "Demi".

Izraz "Demokratska stranka" također je u lokalnoj upotrebi, ali ga protivnici obično koriste od 1952. kao omalovažavajući izraz.

Najčešći simbol maskote za zabavu bio je magarac.[13]

Također pogledajteUredi

ReferenceUredi

  1. ^ Arnold, N. Scott (2009). Imposing values: an essay on liberalism and regulation. Florence: Oxford University Press. str. 3. ISBN 0-495-50112-3. Modern liberalism occupies the left-of-center in the traditional political spectrum and is represented by the Democratic Party in the United States.
  2. ^ "President Obama, the Democratic Party, and Socialism: A Political Science Perspective". The Huffington Post. 29. 6. 2012. Pristupljeno 24. 6. 2015. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
  3. ^ Paul Starr. "Center-Left Liberalism". princeton.edu. Arhivirano s originala, 3. 3. 2015. Pristupljeno 24. 6. 2015. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
  4. ^ "The Left's Quiet Advance in Democratic Primaries". theatlantic.com. 19. 6. 2013. Pristupljeno 24. 6. 2015. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
  5. ^ Burnett, Bob. "Clinton vs. Warren: Problem or Opportunity?". huffingtonpost.com.
  6. ^ "Historija demokratskog magarca". Arhivirano s originala, 7. 12. 2006. Pristupljeno 15. 1. 2008. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
  7. ^ Neuhart P: Zašto politika izgleda smješno iz "ptičje" perspektive, 22. januar 2004, USA Today
  8. ^ CNN Exit poll 2006
  9. ^ Supreme Court Bios - Supreme court.gov
  10. ^ James Roger Sharp, American Politics in the Early Republic: The New Nation in Crisis (1993).
  11. ^ Appleby, Joyce (2003). Thomas Jefferson. p. 4. ISBN 978-0-521-64841-7. Archived from the original on October 2, 2020. Retrieved April 28, 2020.
  12. ^ "Democratic Party". Encyclopædia Britannica. Archived from the original on February 17, 2015. Retrieved January 19, 2015.
  13. ^ vidi "History of the Democratic Donkey"

Vanjski linkoviUredi