Bjelovarsko-bilogorska županija

županija u Hrvatskoj

Bjelovarsko-bilogorska županija smještena je na sjeverozapadu Hrvatske. U privrednom smislu je najjača poljoprivredna županija u Hrvatskoj.

Bjelovarsko-bilogorska županija
Zastava Bjelovarsko-bilogorska županija
Zastava
Službeni grb Bjelovarsko-bilogorska županija
Grb
Geografski položaj u Hrvatskoj
Geografski položaj u Hrvatskoj
Država Hrvatska
SjedišteBjelovar
Vlada
 • ŽupanDamir Bajs
Površina
 • Ukupno2.640 km2
Stanovništvo (2021.)
 • Ukupno101.879
 • Gustoća38,59 /km2

HistorijaUredi

Administrativna podjelaUredi

Županija je podijeljena na 5 gradova i 18 općina.

  • Gradovi:
Grad Grb Površina Br. stanovnika Naselja
Bjelovar   191,90 km² 36.316 Bjelovar  • Breza  • Brezovac  • Ciglena  • Galovac  • Gornje Plavnice  • Gornji Tomaš  • Gudovac  • Klokočevac  • Kokinac  • Kupinovac  • Letičani  • Mala Ciglena  • Malo Korenovo  • Novi Pavljani  • Novoseljani  • Obrovnica  • Patkovac  • Prespa  • Prgomelje  • Prokljuvani  • Puričani  • Rajić  • Stančići  • Stare Plavnice  • Stari Pavljani  • Tomaš  • Trojstveni Markovac  • Veliko Korenovo  • Zvijerci  • Ždralovi
Čazma   238,07 km² 6.930 Andigola  • Bojana  • Bosiljevo  • Cerina  • Čazma  • Dapci  • Dereza  • Donji Draganec  • Donji Dragičevci  • Donji Lipovčani  • Donji Miklouš  • Gornji Draganec  • Gornji Dragičevci  • Gornji Lipovčani  • Gornji Miklouš  • Grabik  • Grabovnica  • Komuševac  • Marčani  • Martinac  • Milaševac  • Novo Selo  • Općevac  • Palančani  • Pavličani  • Pobjenik  • Pobrđani  • Prnjarovac  • Prokljuvani  • Sišćani  • Sovari  • Suhaja  • Vagovina  • Vrtlinska  • Vučani  • Zdenčec
Daruvar   64,02 km² 10.105 Daruvar  • Daruvarski Vinogradi  • Doljani  • Donji Daruvar  • Gornji Daruvar  • Lipovac Majur  • Ljudevit Selo  • Markovac  • Vrbovac
Garešnica   225,91 km² 8.624 Ciglenica  • Dišnik  • Duhovi  • Garešnica  • Garešnički Brestovac  • Gornji Uljanik  • Hrastovac  • Kajgana  • Kaniška Iva  • Kapelica  • Mala Bršljanica  • Mali Pašijan  • Malo Vukovje  • Rogoža  • Tomašica  • Trnovitički Popovac  • Uljanički Brijeg  • Uljanik  • Velika Bršljanica  • Veliki Pašijan  • Veliki Prokop  • Veliko Vukovje  • Zdenčac
Grubišno Polje   265,05 km² 5.367 Dapčevački Brđani  • Dijakovac  • Donja Rašenica  • Gornja Rašenica  • Grbavac  • Grubišno Polje  • Ivanovo Selo  • Lončarica  • Mala Barna  • Mala Dapčevica  • Mala Jasenovača  • Mala Peratovica  • Mali Zdenci  • Munije  • Orlovac Zdenački  • Poljani  • Rastovac  • Treglava  • Turčević Polje  • Velika Barna  • Velika Dapčevica  • Velika Jasenovača  • Velika Peratovica  • Veliki Zdenci
  • Općine:
Općina Grb Površina Br. stanovnika Naselja
Berek   110,72 km² 1.106 Begovača  • Berek  • Gornja Garešnica  • Kostanjevac  • Krivaja  • Novo Selo Garešničko  • Oštri Zid  • Podgarić  • Potok  • Ruškovac  • Šimljana  • Šimljanica  • Šimljanik
Dežanovac   99,85 km² 1.978 Blagorodovac  • Dežanovac  • Donji Sređani  • Drlež  • Golubinjak  • Gornji Sređani  • Goveđe Polje  • Ivanovo Polje  • Kaštel Dežanovački  • Kreštelovac  • Sokolovac  • Trojeglava
Đulovac   188,22 km² 2.772 Bastajski Brđani  • Batinjani  • Batinjska Rijeka  • Borova Kosa  • Dobra Kuća  • Donja Vrijeska  • Donje Cjepidlake  • Đulovac  • Gornja Vrijeska  • Gornje Cjepidlake  • Katinac  • Koreničani  • Kravljak  • Mala Babina Gora  • Mala Klisa  • Mali Bastaji  • Mali Miletinac  • Maslenjača  • Nova Krivaja  • Potočani  • Puklica  • Removac  • Stara Krivaja  • Škodinovac  • Velika Babina Gora  • Velika Klisa  • Veliki Bastaji  • Veliki Miletinac  • Vukovije
Hercegovac   50,73 km² 1.910 Hercegovac  • Ilovski Klokočevac  • Ladislav  • Palešnik  • Velika Trnava
Ivanska   129,13 km² 2.256 Babinac  • Donja Petrička  • Đurđic  • Gornja Petrička  • Ivanska  • Kolarevo Selo  • Križic  • Paljevine  • Rastovac  • Samarica  • Srijedska  • Stara Plošćica  • Utiskani
Kapela   104,55 km² 2.367 Babotok  • Botinac  • Donji Mosti  • Gornje Zdelice  • Gornji Mosti  • Jabučeta  • Kapela  • Kobasičari  • Lalići  • Lipovo Brdo  • Nova Diklenica  • Novi Skucani  • Pavlin Kloštar  • Poljančani  • Prnjavor  • Reškovci  • Sredice Gornje  • Srednja Diklenica  • Srednji Mosti  • Stanići  • Stara Diklenica  • Starčevljani  • Stari Skucani  • Šiptari  • Tvrda Reka  • Visovi
Končanica   83,61 km² 1.805 Boriš  • Brestovačka Brda  • Daruvarski Brestovac  • Dioš  • Imsovac  • Končanica  • Otkopi  • Stražanac  • Šuplja Lipa
Nova Rača   92,73 km² 2.756 Bedenik  • Bulinac  • Dautan  • Drljanovac  • Kozarevac Račanski  • Međurača  • Nevinac  • Nova Rača  • Orlovac  • Sasovac  • Slovinska Kovačica  • Stara Rača  • Tociljevac
Rovišće   103,23 km² 4.144 Domankuš  • Gornje Rovišće  • Kakinac  • Kovačevac  • Kraljevac  • Lipovčani  • Podgorci  • Predavac  • Prekobrdo  • Rovišće  • Tuk  • Žabjak
Severin   25,91 km² 702 Orovac  • Severin
Sirač   144,91 km² 1.796 Barica  • Bijela  • Donji Borki  • Gornji Borki  • Kip  • Miljanovac  • Pakrani  • Sirač  • Šibovac
Šandrovac   62,78 km² 1.411 Jasenik  • Kašljavac  • Lasovac  • Lasovac Brdo  • Pupelica  • Ravneš  • Šandrovac
Štefanje   72,18 km² 1.688 Blatnica  • Daskatica  • Donja Šušnjara  • Gornja Šušnjara  • Laminac  • Narta  • Starine  • Staro Štefanje  • Štefanje
Velika Pisanica   83,67 km² 1.313 Babinac  • Bačkovica  • Bedenička  • Čađavac  • Nova Pisanica  • Polum  • Ribnjačka  • Velika Pisanica
Velika Trnovitica   60,43 km² 1.091 Gornja Ploščica  • Gornja Trnovitica  • Mala Mlinska  • Mala Trnovitica  • Mlinski Vinogradi  • Nova Ploščica  • Velika Mlinska  • Velika Trnovitica
Veliki Grđevac   169,44 km² 2.316 Cremušina  • Donja Kovačica  • Dražica  • Gornja Kovačica  • Mala Pisanica  • Mali Grđevac  • Pavlovac  • Sibenik  • Topolovica  • Veliki Grđevac  • Zrinska
Veliko Trojstvo   65,09 km² 2.379 Ćurlovac  • Dominkovica  • Grginac  • Kegljevac  • Maglenča  • Malo Trojstvo  • Martinac  • Paulovac  • Veliko Trojstvo  • Višnjevac  • Vrbica
Zrinski Topolovac   30,27 km² 747 Jakopovac  • Križ Gornji  • Zrinski Topolovac

StanovništvoUredi

Broj stanovnika po popisima[1]
1857. 1869. 1880. 1890. 1900. 1910. 1921. 1931. 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. 1991. 2001. 2011. 2021.
84.893 95.981 101.420 130.901 150.825 163.039 162.453 173.597 166.485 170.651 167.599 157.811 149.551 144.042 133.084 119.764 101.879
 
Starosna piramida Bjelovarsko-bilogorske županije prema popisu stanovništva iz 2011. g.

GeografijaUredi

Bjelovarsko-bilogorska županija nalazi se u istočnom dijelu grupe županija centralnog područja Hrvatske. Na sjeveru graniči s Koprivničko-križevačkom, na sjeveroistoku s Virovitičko-podravskom,na istoku s Požeško-Slavonskom, na jugu sa Sisačko-moslavačkom i na zapadu sa Zagrebačkom.

Obuhvata prostor četiri karakteristične geografske cjeline: Bilogoru (sjeverno i sjeveroistočno), rubne masive Papuka i Ravne gore (istočno), Moslavačku goru (jugozapadno), i dolinu rijeke Česme i Ilove (zapadno, središnje i južno).

Bjelovarsko-bilogorska županija zauzima površinu od 2.652 km2, što je 3,03% od ukupne površine Hrvatske i na njenom području živi 131.343 stanovnika prema popisu iz 2001. godine, što iznosi oko 3% stanovništva Hrvatske. Središte županije je grad Bjelovar s 41.083 stanovnika ili 31,3% od ukupnog broja. Bjelovar je političko, kulturno i privredno središte kanton< i u njemu se nalaze mnogobrojne institucije koje svojim aktivnim djelovanjem daju primjeren značaj gradu. Tu su još i gradovi Daruvar, Čazma, Garešnica i Grubišno Polje, koji svojim posebnostima i specifičnostima u privrednom i društvenom životu daju cjelovitu sliku područja Bjelovarsko-bilogorske županije. U sastavu kantona nalazi se i 18 općina u kojima se čine značajni napori da se oživi i ojača privredni potencijal i obogati društveni život.

PrivredaUredi

Područje Bjelovarsko-bilogorske županije obiluje značajnim izvorima nafte, plina, kvarcnog pijeska, gline, termalnih voda i drugim prirodnim bogatstvima koja se samo djelomično koriste. Kvalitetno i prostrano poljoprivredno zemljište, razvijena stočarska proizvodnja kao i bogat i raznovrstan šumski fond temelji su razvoja privrede na ovom području. Pitomi krajevi i srdačni ljudi pružaju odlične uvjete za ugostiteljsko-turističku ponudu usmjerenu na zdravstveno-rekreativni turizam, lovni s nizom odličnih i kvalitetnih lovišta, ribolovni turizam, seoski i niz drugih vidova odmora, rekreacije i zabave. Temeljno privredno određenje Bjelovarsko-bilogorske županije nekada je bila, a i sada je, proizvodnja hrane i stočarstvo, što rezultira značajnom proizvodnjom mlijeka i mesa. Na toj se bogatoj i kvalitetnoj sirovinskoj osnovi razvila značajna prehrambena industrija.

Na kvalitetnom poljoprivrednom zemljištu, bitnom preduvjetu razvoja poljoprivrede, naročito stočarstva, razvila se proizvodnja ratarskih kultura namijenjenih stočarstvu i proizvodnji žitarica i industrijskoga bilja. Do sada nedovoljno korištenim resursima u voćarstvu i vinogradarstvu počinje se pridavati veći značaj.
U stočarskoj proizvodnji najvažnije je govedarstvo, pretežno simentalske pasmine, a takvo udomaćeno mesno-mliječno govedo rasadište je rasplodnog materijala u govedarstvu Hrvatske i snažna sirovinska osnova razvijene mljekarske i mesoprerađivačke industrije kantona.
Značajna je i svinjogojska proizvodnja na bazi svinja i suprasnih nazimica kao sirovinska osnovica za mesoprerađivačku industriju. Znatni su i kapaciteti u proizvodnji konzumnih jaja i brojlera, a u porastu je i uzgoj ovaca i koza, dok je konjogojstvo svedeno na minimalan broj grla. U kantonu postoje značajne površine kvalitetnih ribnjaka slatkovodne ribe, a posebno je razvijena proizvodnja šarana.
Najsnažniji dio prehrambene industrije je proizvodnja i prerada mlijeka. Tako mljekare svojom godišnjom proizvodnjom prerade više od 50% ukupne predade mlijeka u Hrvatskoj. Uz proizvodnju pasteriziranog mlijeka proizvode se i razni mliječni proizvodi od kojih se naročito ističu neke poznate robne marke sireva.
Osim mljekarske industrije značajni su kapaciteti mlinske i konditorske industrije, zatim prerade mesa i ribe, prerade krompira, te proizvodnja tjestenine. Proizvodnja kvalitetnog piva temelji se na poznatoj češkoj tradiciji, a ljubitelji dobre kapljice mogu uživati u kvalitetnim vinima kojih je svakim danom sve više.
Također, važna privredna grana kantona je, zasnovana na bogatom i raznovrsnom fondu kvalitetnih šuma s visokom zastupljenošću hrasta i bukve, drvoprerađivačka industrija sa znatnim kapacitetima u proizvodnji piljene građe i ploča, proizvodnji šperploča, furnira, iverice, masivnog i pločastog namještaja, parketa, drvne galanterije i drugih proizvoda.
S dugogodišnjom tradicijom tekstilna industrija je, s nizom poznatih proizvođača gotovih tekstilnih proizvoda, svojom kvalitetom i praćenjem modnih trendova visoko pozicionirani subjekt u privredi Bjelovarsko-bilogorskog kantona i Hrvatske.
Industrija prerade metala raspolaže značajnim proizvodnim mogućnostima. Instalirani su ljevaonički kapaciteti nodularnog i sivog ljeva, dorada i obrada proizvoda od žice, a strojogradnja je specijalizovana za proizvodnju mašina za ciglarstvo i pivarstvo, uključujući proizvodnju automobilskih prikolica i traktora.
Geoprometni položaj kantona povoljno utiče na razvoj cestovnoga saobraćaja, pa tako dolazi do stalnog povećanja broja saobraćajnih kompanija, koje svojim savremenim vozilima prevoze robu i putnike gotovo u svim pravcima.

KulturaUredi

Područje Bjelovarsko-bilogorske županije prepuno je bogate historije i tradicije koja seže i u vrijeme prije rimskog doba. U muzejima i crkvama čuvaju se dragocjenosti kao dokazi postojanja, trajanja i čuvanja života na ovom području. Na svakom koraku isprepliću se prošlost i sadašnjost. Tu je nezaobilazna "Terezijana" kao uspomena na caricu Mariju Tereziju koja je carskim dekretom osnovala grad Bjelovar, Međunarodni stočarski i privredni sajam, najveći takve vrste u Hrvatskoj, "Vinodar", izložba vina, "Obžinky", žetvene svečanosti Čeha, Smotra pučkoga teatra, festival "Djeca, radost, pjesma", međunarodni supermaraton Zagreb-Čazma, motokros u Podgariću, konjički turnir u Bereku i brojne sportske priredbe. Bjelovar je kolijevka rukometa u Hrvatskoj.

ReferenceUredi

Vanjski linkoviUredi