Dušična kiselina

(Preusmjereno sa Nitratna kiselina)

Dušična kiselina (IUPAC: Hidrogen-nitrat, eng. - nitric acid) ili nitratna kiselina je napoznatija i najstabilnija kiselina dušika, sa oksidirajućim djelovanjem. U čistom stanju je bezbojna, dok pri stajanju može da poprimi žutu boju, zbog akumulacije oksida dušika (NO2). Sinteza dušične kiseline je prvi put opisana u 9. vijeku od strane arapskog hemičara Džabir ibn Hajjana.

Dušična kiselina
Nitric acid resonance median.svg
Općenito
Hemijski spojDušična kiselina
Druga imenaNitratna kiselina, azotna kiselina
Molekularna formulaHNO3
CAS registarski broj7697-37-2
Kratki opisbezbojna tečnost
Osobine1
Molarna masa63.012 g/mol
Agregatno stanjetečno
Gustoća1.51 g/cm3
Tačka topljenja-42 °C
Tačka ključanja83 °C
Rastvorljivostmiješa se s vodom u svim omjerima
Dipolni moment2,17
Rizičnost
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
4
0
OX
1 Gdje god je moguće korištene su SI jedinice. Ako nije drugačije naznačeno, dati podaci vrijede pri standardnim uslovima.

DobijanjeUredi

Nitratna kiselina se dobija po Ostwaldovom postupku, kojeg je razvio Wilhelm Ostwald 1902. godine. Smjesa zraka sa 10% zapreminskih procenata amonijaka se zagrijava na 850 °C pod pritiskom 5 atm i propušta kroz katalizator (legura platine i rodijuma):

4NH3 + 5 O2 → 4 NO + 6H2O

Nastali oksid NO reaguje sa kisikom:

2NO + O2 → 2NO2

U apsorbirajućim tornjevima nastali oksid reaguje sa vodom dajući nitratnu kiselinu:

3NO2 + H2O → 2HNO3 + NO

OsobineUredi

Dušična kiselina se može miješati s vodom u svim omjerima. Poznata su dva čvrsta hidrata ove kiseline: monohidrat (HNO3·H2O) i trihidrat (HNO3·3H2O). Dušična kiselina je jak elektrolit i potpuno je disocirana na ione u vodenom rastvoru.