Otvori glavni meni
Gencije, kralj Ilirije
Utvrđeni grad na brdu kod Skadra, nekadašnja prijestonica Ilira
Ilirsko (Ardijejsko) kraljevstvo
Mapa Gencijevog rata sa rimljanima (Treći ilirski rat)

Gencije, Gencijus, Gentius bio je sin velikog ilirskog kralja Pleuratusa II iz plemena Labeata. Vladao je kraljevstvom Ilirije od 180–168. godine p. n. e. kao posljednji ilirski kralj.[1] Glavni grad mu je bio Skadar (današnja Albanija).[2]

Gencije je imao nezgodnu narav, loše navike i nije se znao kontrolirati. Često je okrutno postupao prema svojim podanicima. Bojao se da bi mogao izgubiti političku moć i prijesto te čak je dao ubiti svoga brata, princa Pleuratusa (Platora). Prema drugoj verziji obojica su namjeravala oženiti Etutu, kćer Monuniusa, kralja Dardanaca, nakon bratovog ubistva, princezu je oženio Gencije.

Dalmati su 180. godine p. n. e. proglasili svoju nezavisnost od njegove vladavine. Gencije se 171. godine udružio sa Rimljanima protiv Makedonaca ali je dvije godine kasnije promijenio mišljenje i sklopio savez sa Persejom Makedonskim. [3] Čak je dao lišiti slobode dva rimska legata i uništiti gradove Apollonia i Dyrrhachium (Drač), koji su bili u savezu sa Rimom. To je bila kobna greška; Rim je porazio Perseja i 168. godine p. n. e. poslao vojsku od 30.000 vojnika pod vođstvom Luciusa Aniciusa na Skadar. Gencije je doživio poraz i cijela njegova porodica su bili zarobljeni i odvedeni u Rim 167. godine p. n. e. [4]

".../Gencijus/ je pao na koljena i u suzama molio pretora za milost..." Livije, Ab Urbe Condita, knjiga 44. "Kad se kralj Ilira Gencijus pobunio, i on je bio pobijeđen, i to od strane pretora Luciusa Aniciusa, i predao se skupa sa ženom, djecom i rođacima...". Ibid, Periochae, 44. "Cijeli rat protiv Gencijusa završen je u roku od dvadeset dana." Apijan, Historija Rima, 9.2.9

Njegovo ime nalazi se u dvije verzije tzv. trjufmalnih fasta. Prvu i službenu verziju tih fasta predstavljaju poznati Kapitolijski fasti kojima su uredno registrovani svi istorijski trijumfalni akti, počevši od godine osnivanja Rima. Uz godinu 167 registrovana su tri trijumfa, od kojih dva uz pobjedu nad Makedoncima i njihovim kraljem Perzejem, a treća uz pobjedu nad kraljem Gencijem i Ilirima. U detaljnijem opisu, kao plijen, navodi se i ogromna količina dragocjenosti i ilirskog srebrenog novca. U lokalnoj verziji trjumfalnih fasta grada Urbs Salvia, u centralnoj Italiji, spominje se isti događaj.[5]

Nije poznat datum njegove smrti. Uklanjanje Gencija značilo je i kraj kraljevstva Ilira i njihove političke nezavisnosti. Rim je anektirao cijelu Iliriju te je ona postala nova provincija - Ilirikum. [6]

Epigrafski i numizmatički nalaziUredi

Poznato je 14 primjeraka Gencijevog novca, 13 iz kovnice u Skadru, jedan iz kovnice u Lješu (Lissos), pronađeni na lokalitetu Renci i Gostilje na Skadarskom jezeru.

Jedna postgencijevska ilirska vladarska ličnost, pod imenom Balej (Ballaios), nepoznata u istoriji, ostavila je više stotina primjeraka novca, od srebra i uglavnom od bronze, signiranih svojim imenom, sa vladarskom titulom ili bez nje. Kovani su i Risnu (Rhizon) i Hvaru. Balej je mogao biti jedan od regionalnih vođa koji jedno vrijeme nije priznavao propast Gencijeva kraljevstva.[7]

LiteraturaUredi

ReferenceUredi

  1. ^ Papazoglu, 1969
  2. ^ Bojanovski, 1988
  3. ^ "N.G.L. Hammond, F.W Wallbank - A HISTORY OF MACEDONIA". Oxford university press, 2001. Pristupljeno 9. 2. 2016. 
  4. ^ Zippel G. 1877. "Gustav Zippel - Die Römische Herrschaft in Illyrien". 1877. Pristupljeno 9. 2. 2016. 
  5. ^ Miočević, 1968
  6. ^ 1911 Encyclopædia Britannica, Volume 14
  7. ^ Miočević, 1968, s.309

Vanjski linkoviUredi