Shedaze ili šedaze su membranski vezani enzimi koji cijepaju vanćlijske dijelove transmembranskih proteina, oslobađajući rastvorljive ektodomene sa površine ćelije. Mnoge shedaze su članovi porodice proteina ADAM ili asparaginske proteaze (BACE).[1]

Dijagram ektodomena koji izlučuje ADAM metaloproteazu.

Ovi enzimi mogu aktivirati transmembranski protein ako je odgovarajući receptor (npr. HER2) ili odsjeći dio transmembranskog proteina koji je već vezao agonista (npr. u slučaju EGFR), dozvoljavajući ovom agonistu da ode i stimuliše receptor na drugoj ćeliji. Dakle, šedaze umnožavaju prinos agonista. Njihovi inhibitori aktivni na ADAM10 i ADAM17 mogu pojačati terapiju protiv raka.[2]

Funkcije

uredi

Pretpostavlja se da se aktivnost shedaza javlja u odnosu na količinu opće enzimske aktivnosti. Istraživanja pokazuju da su umjesto toga povezane s izloženošću fosfatidilserinu. Kada je sposobnost PSA-3 ćelija da sintetiziraju fosfatidilserin bila potisnuta, aktivnost shedaze se smanjila, a vratila se na normalne nivoe kada su ćelije ponovo bile u stanju sintetizirati fosfatidilserin. Ovo je navelo istraživače da zaključe da je izloženost fosfatidiserinu neophodna da bi ćelije pokazale aktivnost shedaze.[3]

Upotreba

uredi

Zbog prirode mehanizama i funkcija ovih enzima, proučavani su na osnovu otkrivanja mogućih upotreba u medicini. Jedna takva upotreba je u liječenju alergijskih reakcija i drugih procesa imunskog sistema. ADAM10 je odgovoran za izbacivanje CD23 imunoglobulinskog receptora, koji oslobađa rastvorljivi sCD23.[4] sCD23 prisutan u krvnom serumu doprinosi imunskom odgovoru, a nekima i nastanku upalnih bolesti kao što je astma. S obzirom da ADAM10 shedaza cijepa CD23 i povećava nivoe sCD23, mogući tretmani za ove bolesti mogu se fokusirati na inhibiciju njene funkcije. Pretvarajući enzim faktora nekroze tumora alfa (TACE) je protein-shedaza koji je opažen kod mnogih vrsta raka i mogao bi poslužiti kao važan biomarker koji se koristi u otkrivanju kancera.[5] Dok ekspresija TACE-a nije u direktnoj korelaciji sa određenim stadijumima raka, aktivnost enzima je značajno izraženija u ćelijama raka glave i vrata u poređenju sa normalnim kultiviranim ćelijama.[5]

Reference

uredi
  1. ^ R&D Systems (Winter 2006). "Need help at the cell surface? Ask your local sheddase". Cytokine Bulletin.
  2. ^ "Healthvalue: Sheddases and ADAMs". Arhivirano s originala, 19. 6. 2019. Pristupljeno 4. 12. 2021.
  3. ^ Sommer, Anselm; Kordowski, Felix; Büch, Joscha; Maretzky, Thorsten; Evers, Astrid; Andrä, Jörg; Düsterhöft, Stefan; Michalek, Matthias; Lorenzen, Inken (10. 5. 2016). "Phosphatidylserine exposure is required for ADAM17 sheddase function". Nature Communications. 7. doi:10.1038/ncomms11523. ISSN 2041-1723. PMC 4866515. PMID 27161080.
  4. ^ "ADAM10 is a principal 'sheddase' of the low-affinity immunoglobulin E receptor CD23" (PDF). Pristupljeno 5. 11. 2016.
  5. ^ a b "Sheddase Activity of Tumor Necrosis Factor- Converting Enzyme Is Increased and Prognostically Valuable in Head and Neck Cancer". Pristupljeno 5. 11. 2016.

Vanjski linkovi

uredi


Šablon:Proteases Šablon:Carbon-nitrogen non-peptide hydrolases Šablon:Acid anhydride hydrolases Šablon:Carbon-carbon hydrolases