Pristan

Pristan (po IUPACu 2,6,10,14-tetrametilpentadekan) je hemijski spoj koji spada u grupu alkana. To je bezbojno ulje koje se može naći u pririodi. Sastojak je nekih mineralnih ulja. Ime mu dolazi od latinskog pristis (doslovno: Morsko čudovište). Pristan je inertan, a nalazi se u gotovo svim živim bićima.

Pristan
Pristane.png
Općenito
Hemijski spojPristan
Druga imenaNorfitan; 2,6,10,14-tetrametilpentadekan
Molekularna formulaC19H40
CAS registarski broj1921-70-6
Kratki opisbezbojno ulje
Osobine1
Molarna masa268,51 g/mol
Agregatno stanjetekuće
Gustoća0,782 g/ml
Tačka topljenja- 100 °C
Tačka ključanja296 °C
Rastvorljivostmiješa se sa heksanom
1 Gdje god je moguće korištene su SI jedinice. Ako nije drugačije naznačeno, dati podaci vrijede pri standardnim uslovima.

NalazištaUredi

Pristan je najprije otkriven u ulju iz jetre morskog psa. (udio od 14%). Proizvode ga bakterije, alge, više biljke, kao i neki organi čovjeka, krave, miševa i drugih životinja.

UpotrebaUredi

Upotrebljava se u industriji kao sredstvo za podmazivanje, za zaštitu od korozije i kao ulje za transformatore. Privlači termite[1]. Njegovo prisustvo u mineralnom ulju je indikator zagađenosti nafte kao i drugih spojeva. Pristan se upotrebljava i u medicini. Ubrizgava se miševima, zbog čega oni proizvode antitijela, koja dalje služe za pravljenje lijekova za povećanje imuniteta kod reumatskih bolesti [2].

ReferenceUredi

Hrsg. Falbe J., Regitz M.: Roempp Chemie Lexikon 9. izdanje, Georg Thieme, Štutgart

ReferenceUredi

  1. ^ U.S. Patent 6352703
  2. ^ "Pristan na stranici Sigma Aldrich" (PDF). Arhivirano s originala (PDF), 16. 10. 2007. Pristupljeno 6. 11. 2007.