Anadolija (na grčkom, ανατολή, anatolē) je oblast[1] u Jugozapadnoj Aziji, koja danas otprilike odgovara azijskom dijelu Turske. Doslovno značenje riječi je "izlazak sunca" ili "istok," a često je korištena u svom latinskom obliku Asia minor,[2] Mala Azija.

Mala Azija (Anadolija) leži istočno od Bosfora, na prostoru između Crnog i Sredozemnog mora.

Zbog svog strateškog položaja kao raskrsnica između Azije i Evrope, Anadolija je bila kolijevka različitih civilizacija od prahistorije naovamo, počevši od neolitskih naselja poput Çatalhöyüka i Troje, koja je počela u neolitsko doba i nastavila se do željeznog doba.

Ahemenidsko carstvo na svom vrhuncu

Među glavne civilizacije i narode koji su se bilo nastanili u Anadoliji ili je osvojili spadaju Kolhijani, Hatijani, Luvijani, Hititi, Frigijci, Krimljani, Lidijci, Persijanci, Kelti, stari Grci, Pelazgi, Armenci, Rimljani, Goti, Kurdi, Bizantijci, i Turci Seldžuci i Osmanlije. Pomenuti narodi su pripadali različitim etničkim i jezičkim tradicijama. U pisanoj istoriji, Anadolci su govorili kako indoevropske tako i semitske jezike, kao i druge jezike nepoznatog srodstva i pripadnosti.

Mala Azija (Anadolija) u starini

Stanovnici današnje Anadolije pretežno govore turski, jezik koji su Turci donijeli osvajanjem Anadolije, počevši sa osnivanjem Seldžučkog carstva u 11. vijeku. Međutim, sve do početka 20. vijeka, Anadolija je bila višeetnička; međutim događaji i političke prilike s početka 20. vijeka, doprinijeli su etničkom "pročišćavanju" Anadolije. Turci u Trakiji, današnjem evropskom dijelu Turske, su prisilno prebačeni u Anadoliju, za vrijeme Balkanskih ratova. Nakon Sporazuma u Lausanni, Grčka i Turska su "razmijenile" svoje stanovništvo šaljući Turke iz Grčke u Tursku, a Grke iz Turske u Grčku. (Međutim, ovo nije bilo spečifično samo sa Anadoliju - cijeli Balkan, uključujući Bosnu i Hercegovinu, Srbiju, Makedoniju, Bugarsku i Grčku, je prošao kroz isti proces otprilike u isto vrijeme.) Značajna kurdska etnička i jezička manjina, koja u današnjoj Turskoj broji možda do 10 miliona stanovnika, živi na istoku i jugoistoku Anadolije, u tzv. "Kurdistanu."

Države u Anadoliji

uredi

Anadolija je kroz historiju bila središte mnogih velikih država, prva od kojih je hititska.

Države koje su postojale na tlu Anadolije
Staro kraljevstvo Jonija Rumski sultanat
Novo kraljevstvo Rimska Grčka Osmanlijsko carstvo
Neo-Hititi Bizantijsko carstvo Republika Turska
Urartu Helenistička Grčka

Reference

uredi
  1. ^ "Anatolia | Definition, History, Map, People, & Facts | Britannica". www.britannica.com (jezik: engleski). Pristupljeno 13. 5. 2023.
  2. ^ "History of Anatolia | All About Turkey". www.allaboutturkey.com. Pristupljeno 13. 5. 2023.

Također pogledajte

uredi


  Nedovršeni članak Anadolija koji govori o geografiji treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.