Šehitluci (Banja Luka)

Banj brdo[1] (do 1992: Šehitluci), prema nekim izvorima: Šehitluci – Banj brdo,[2] je naziv za brdo visine 431 m iznad Banje Luke, koje u lancu sa Ponirom i Starčevicom dominira na južnim i jugoistočnim padinama Čemernice. Putna komunikacija od centra grada do njegovog vrha duga je oko 5 km. Ispod Šehitluka, na jugoistoku je stari dio Banjaluke – Gornji Šeher, kroz koji protiče Vrbas.[3][4][5] Uz Vrbas prolazi magistralna cesta M-16. Nekada su ova brda bila obrasla hrastovo-grabovom šumom i pošumljenim crnim borom, a kasnije su krčenjem su napravljeni prostori za privatne kuće i komunalnu infrastrukturu. Prema sjeveroistoku, u podnožju ovih brda, preko Vrbasa počinje Banjalučko polje, koje se završava negdje na početku Lijevča. Idući uz rijeku Vrbanju, magistralnom cestom M-4, dolazi se u prigradsko banjalučko naselje Vrbanju.[6]

Šehitluci - Pogled od Ferhadija džamije
Šehitluci - Pogled sa Pobrđa

Sa kompleksa Starčevica – Ponir – Šehitluci teče nekoliko potočića i potok Ponir, lijeva pritoka Vrbanje, čije je ušće sjeverno od Vrbanje, prema Banjoj Luci. U rejonu njegovog ušća, u Vrbanju se ulijevalju i njene desne pritoke Jazavčev i Zavrduški potok

ImeUredi

Prema neprovjerljivim pripovijedanjima, prilikom jednog od čestih upada Austrijanaca na teritoriju Kobaške kapetanije, krajem 18. stoljeća, u pružanju otpora, poginulo je nekoliko banjalučkih muslimana. Njih dvojica ili trojica su ukopana na brdu iznad Gornjeg Šehera, gdje je kasnije podignuto turbe. Nakon Prvog svjetskog rata, taj spomen objekat je spaljen, a 1933. godine općinska administracija podigla je omanju piramidu u znak sjećanja na šehite, u blizini šumarske kuće koja je podignuta 1938. Od tada se udomaćio naziv Šehitluci. Ime je kasnije promijenjeno u Banj brdo.

HistorijaUredi

Na vrhu Šehitluka nalazi se spomenik bosanskokrajiškim partizanima koji su pali za vrijeme Drugog svjetskog rata (1941—45). Spomenik (visine 13 m i dužine 24 m) kreirao je jugoslavenski akademski kipar Antun Augustinčić.

Također pogledajteUredi

ReferenceUredi

  1. ^ [1], banjaluka-tourism.com/, pristupljeno 30. septembra 2020
  2. ^ Spomenik na Šehitlucima (Kompleks spomenika palim Krajišnicima na Šehitlucima - Banj brdu), graditeljska cjelina, old.kons.gov.ba, pristupljeno 30. septembra 2020
  3. ^ http://www.kartabih.com/
  4. ^ Vojnogeografski institut, Izd. (1955): Banja Luka (List karte 1:25.000, Izohipse na 10 m). Vojnogeografski institut, Beograd.
  5. ^ Spahić M. et al. (2000): Bosna i Hercegovina (1:250.000). Izdavačko preduzeće „Sejtarija“, Sarajevo.
  6. ^ Mučibabić B., ured. (1998). Geografski atlas Bosne i Hercegovine. Sarajevo: Geodetski zavod BiH. ISBN 9958-766-00-0.

Vanjski linkoviUredi