Otvori glavni meni

Dvostruka zvijezda je sistem dviju zvijezda koje se kreću oko zajedničke tačke. [1] Prvu dvostruku zvijezdu otkrio je 1699. godine italijanski matematičar Geminiano Montanari, posmatrajući zvijezdu Algol. Kasnije 1783. britanski astronom John Goodricke ustanovio je periodične promjene sjaja na istoj zvijezdi. Naime zvijezda Algol mijenjala je svakih 68,82 sati tri puta jačinu sjaja. [1] Goodricke je imao dvije pretpostavke o promjeni:

  • Zvijezda ima na jednoj strani jake pjege koje se zbog rotacije gube i ponovo pojavljuju [1]
  • Zvijezda ima manjeg pratioca sa znatno manjim sjajem [1]

Savremena astronomija povrdila je drugu pretpostavku.

Nama najbliža dvostruka zvijezda je Sirijus. Njen pratioc Sirijus B je bijeli patuljak [2]

Naše Sunce nema pratioca i time predstavlja izuzetak u našoj galaksiji. Zvijezde su inače u našoj galaksiji pretežno dvostruke ili višestruke. [3]

Klasifikacija dvostrukih zvijezdaUredi

Dvostruke zvijezde mogu po načinu posmatranja biti: [4]

Vizuelne dvostruke zvijezdeUredi

Dvije zvijezde su samo vizuelno (prividno) dvostruke ali u stvarnosti su udaljene jedna od druge. [4]

Spektroskopijske dvostruke zvijezdeUredi

Dvije zvijezde mogu biti toliko blizu da se ne mogu pojedinačno razlikovati. To je moguće pomoću spektroskopijske analize.[4]

Astrometrijske dvostruke zvijezdeUredi

Samo je jedna zvijezda vildljiva ali zbog gravitacione sile njenog pratioca mijenja se periodično njena pozicija.[4]

Fotometrijske (pomračene) dvostruke zvijezdeUredi

Dvije zvijezde kruže jedna oko druge i njihova sjajnost se mijenja pošto jedna drugu zaklanjaju.[4]

Višestruka zvijezdaUredi

Višestruka zvijezda je sistem tri ili više zvijezda. One su za razliku od dvostrukih u nekim slučajevima samo neposredno uočljive (spektroskopijom ili astrometrijom).[3]

Trostruka zvijezdaUredi

Poznata trostruka zvijezda je Pismis 24-1 u sazviježđu Škorpion. Otkrivena je 1997 pomoću Svemirskog teleskopa Hubble [3]

Četverostruka zvijezdaUredi

U sazviježđu Kipar postoji zvjezdani sistem ε Scl koji se sastoji od četiri zvijezde.[5]

Šesterostruka zvijezdaUredi

Kastor je šesterostruka zvijezda u sazviježđu Blizanaca. [6]

Sedmostruka zvijezdaUredi

Alpha Delphini je sedmostruka zvijezda u sazviježđu Delfin.[7]

Vansolarna planetaUredi

Do 2009. (lansiranje Keplera) vladalo je uvjerenje da nije moguć opstanak planeta zbog dvije gravitacijske tačke. Do 2012. otkrivene su, pomoću Keplera tri dvostruke zvijezde s planetama.[8]

Također pogledajteUredi

AdaptacijaUredi

MuzikaUredi

ReferenceUredi

  1. ^ a b c d Linda K. Glover, DIE GROSSE NATIONAL GEOGRAPHIC ENZYKLOPÄDIE WELTALL, National Geographic Deutschland, Hamburg 2005, S.60-61 ISBN 3-937606-26-2 (de)
  2. ^ Dvostruka zvijezda, članak iz leksikona Dictionary učitano 09.01.2013 (en)
  3. ^ a b c DAS WELTALL, Dorling Kindersley Verlag Deutschland, München, 2011 ISBN 978-3-8310-1972-4 (de)
  4. ^ a b c d e Dvostruka zvijezda, članak iz enciklopedije COSMOS na astronomskom univerzitetu u Swinburnu, Australija učitano 09.01.2013 (en)
  5. ^ Sazviježđe Kipar izconstellation-guide.com pristupljeno 6. 3.2015 (en)
  6. ^ Zvijezde u sazviježđu Blizanci iz Constellation Guide učitano 30.3.2014 (en)
  7. ^ Zvijezde u sazviježđu Delfin iz Constellation Guide učitano 8.4.2014 (en)
  8. ^ [1] SWR obavljeno 12.1.2012 pristupljeno 8.5.2015 (de)
  9. ^ "Binary Star". Bandcamp (jezik: engleski). Pristupljeno 3. 4. 2019.