Rupelij

Rupelij – na geološkoj vremenskoj skali – je starije, od dva, doba ili donji od dva stadija oligocenske epohe / serije. Trajao je u rasponu od 33,9 do 28,1 miliona godina prije sadašnjosti

Prije rupelija bio je priabanij (dio eocena), a slijedi ga hatijski stadij.

Epoha Doba Vremenski
raspon
(prije sadašnjosti)
Oligocen Hatij 28,4
Rupelij 33,9
Eocen Priabonij 37,2
Bartonij 40,4
Lutecij 48,6
Ipresij 55,8
Paleocen Tanecij 58,7
Selandij 61,7
Danij 65,5

ImeUredi

Stadij je imenovan po maloj rijeci Rupel u Belgiji, pritoci Scheldta. Belgijska grupa Rupel imenovana je po istom izvoru. Ime rupelij, u naučnu literaturu uveo je belgijski geolog André Hubert Dumont, 1850. godine. Razdvajanje između grupa i stadija stratigrafi su uveli zbog potrebe da se razlikuju litostratigrafska i hronostratigrafska imena.

Stratigrafska definicijaUredi

Baza rupeljskog stadija (koja je ujedno i oligocenska serija) nalazi se u izumiranju foraminiferskog roda Hantkenina. Službene Globalne stratotipske sekcije i tačke – points (GSSP) koje određuju donju granicu ovog stadija, ratificiraala je Međunarodna komisija za stratigrafiju (ICS), 1992. Nalaze se u sekciji Massignano, u kamenolomu oko 10 km jugoistočno od Ankone, Italija. Donja granica odgovara području izumiranja foraminifera – jednoćelijski organizama koji imaju pseudopodije zaštićene testatom (zrncima pijeska) ili ljušturicama – rodova Hantkenina i Cribrohantkenina. Gornja granica nalazi se blizu nivoa izumiranja foraminiferanskog roda Chiloguembelina.[1]

Vrhunac rupelijskog stadija (baza čatija) nalazi se pri izumiranju foraminiferskog roda Chiloguembelina (koji je ujedno i baza foraminiferske biozone P21b).

Rupelj se preklapa sa orelijem, vajtnijem i donjim arikarijem sjevernoameričkog doba kopnenih sisara, gornjim mustersijem i tinguiririjem južnoameričkog doba kopnenih sisara, gornjim hedonijem, suvenijskim i donjim arvernijem evropske megazone kopnenih sisara (rupeljski rasponi obuhvataju paleogenske zone sisara) 21 do 24 i dio 25.[2] Pored togam odgovara mu hsandgolij azijskog doba kopnenih sisara, a oklapa se i s regionalno korištenim gornjim aldinganijskim i donjim janjukijanskim stadijima Australije, gornjim refugijskim i donjim zemorijskim stadijem Kalifornije i donjim kiscelijskim paratetiskim stadijima srednje i istočne Evrope. Ostale regionalno korištene alternative uključuju stampij, tongrij, ladorfij i viksburgij.

ReferenceUredi

  1. ^ "International Commission of Stratigraphy" (PDF). Stratigraphy.org. International Commission of Stratigraphy. Pristupljeno 15 August 2017.
  2. ^ Alroy, John. "Mammal Paleogene zones". str. The Paleobiology Database. Pristupljeno 15 July 2009.

Dopunska literaturaUredi

  • André Hubert Dumont 1850: Rapport sur la carte géologique du Royaume, Bulletins de l’Académie Royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique 16(2), p. 351-373.
  • Gradstein, F.M.; Ogg, J.G. & Smith, A.G.}}; 2004: A Geologic Time Scale 2004, Cambridge University Press.

Vanjski linkoviUredi