Plodni polumjesec

Plodni polumesec

Plodni polumesec je region u jugozapadnoj Aziji površine između 400.000 i 500.000 km², na teritoriji današnjih država: Irak, Izrael, Palestina, Sirija, Liban, Egipat, Jordan, jugoistočni dio Turske i zapadni dio Irana.[1][2] Neki autori uključuju i Kipar. Naziv Plodni polumesec je prvi upotrijebio američki arheolog Džejms Henri Brested sa Univerziteta u Čikagu, inspirisan činjenicom da je reč o plodnoj teritoriji čiji oblik podseća na polumesec.

Područje je geografski važno kao most između Afrike, Azije i Evrope, preko kojeg su prelazile migracije iz predhodne istorije prilikom širenja čovječanstva. Po jednoj teoriji Srednji istok je važan i za distribuciju mnogih biljnih i životinjskih vrsta, pogotovo njihovo zadržavanje i preživljavanje u vrijeme nepogodnih klimatskih uslova u Evropi i Africi.

Zbog bogatog istorijskog nasleđa ovo područje se često naziva kolijevkom civilizacije[3] jer je tu počeo prvi uređeni proces modifikacija prirodnih vegetacija u daljnjem razvoju pripitomljavanja biljaka za uzgoj. Tehnološki razvoj u regionu omogućio je razvoj agrikulture na bazi osam pripitomljrnih biljaka, sistema navodnjavanja, pripitomljavanje životinja (ovca, koza, goveče, svinja), proizvodnju keramike i pojavu prvog zanata (keramičarski), pojavu stakla, točka, prvo pismo.Krajnji rezultat je stvaranje prve ljudske Sumerske civilizacije.[4]

Pojava društvenog raslojavanja povezanog sa razvojem poljoprivrede u neolitu naziva se Neolitska revolucija, a termin je prvi upotrijebio 1920. australijski arheolog Vere Gordon Childe.

Na osnovu arheoloških nalaza i radiokarbonske analize izrađena je ASPRO (Atlas des sites du Proche-Orient - Atlas of Near East archaeological sites) hronologizacija[5] perioda, kultura, osobenosti i datiranje neolitskog perioda na području Plodnog polumjeseca.

ASPRO Period Kulture Datiranje (pne)
Period 1 Natufian, Zarzian 12.500 – 9.500.
Period 2 Protoneolit, Predkeramički neolit A 10.500 – 8.300.
Period 3 Rani Predkeramički neolit B 9.200 – 8.300.
Period 3 Srednji Predkeramički neolit B 8.400 – 7.500.
Period 4,5 Kasni Predkeramički neolit B Predkeramički neolit C 7.600 – 6.000.
Period 6 Hassuna, Samarra, Halaf, Ubaid 1 6.400 – 5.600.
Period 7 Keramički Neolit A, Halaf final, Ubaid 2 5.800 – 5.400.
Period 8 Keramički Neolit B, Ubaid 3 5.000 – 4.500.
Period 9 Ubaid 4 6.400 – 5600.

ReferenceUredi

  1. ^ Haviland, William A.; Prins, Harald E. L.; Walrath, Dana; McBride, Bunny (13. 1. 2013). The Essence of Anthropology (3rd izd.). Belmont, California: Cengage Learning. str. 104. ISBN 978-1111833442.
  2. ^ Ancient Mesopotamia/India. Culver City, California: Social Studies School Service. 2003. str. 4. ISBN 978-1560041665.
  3. ^ Mezolitske osnove neolitskih kultura u Južnom Pomoravlju, Dragoslav Srejović, Elektronsko izdanje — zajednički poduhvat TIA Janus i Ars Libri, Beograd, 2001, Pristupljeno 15. aprila 2011.
  4. ^ The Editors of Encyclopaedia Britannica. "Fertile Crescent". Encyclopædia Britannica. Cambridge University Press. Pristupljeno 28. 1. 2018.
  5. ^ Francis Hours (1994). Atlas des sites du proche orient (14000 - 5700 BP). Maison de l'Orient méditerranéen. ISBN 978-2-903264-53-6. Pristupljeno 25. 7. 2011.