Atomska teorija

spisak na Wikimediji
Građa atoma

Atom je građen od jezgra i omotača. Jezgro je centralni dio atoma, a čine ga pozitivno naelektrisane čestice protoni i neutralne čestice neutroni. Omotač predstavljaju negativno naelektrisane čestice elektroni. Protoni, neutroni i elektroni imaju zajednički naziv subatomske čestice. Nakon otkrića subatomskih čestica postavljeno je više teorija koje su pokušale opisati atom. Većina njih je napuštena a neke kao što je Bohrova se još uvijek koriste za opisivanje određenih pojava. Prema savremenom modelu atoma elektroni se opisuju kao talasi. Zbog izražene dualne prirode elektrona na njegovo kretanje nije moguće primijeniti zakone klasične mehanike. Položaj elektrona nije moguće tačno odrediti već se može govoriti samo o mogućnosti nalaženja elektrona u nekom prostoru.

Thomsonov model atomaUredi

Krajem 19. vijeka je već postojao značajan broj eksperimentalnih podataka koji su potvrđivali složenu građu atoma. Na osnovu molekularno-kinetičke teorije određene su dimenzije atoma. Ispitivanjem električnog pražnjenja u gasovima, elektrolize, katodnih i kanalnih zraka dokazano je postojanje negativno naelektrisanih čestica. U isto vrijeme je dokazano da je masa elektrona mnogo manja od ukupne mase atoma. Na osnovu ovih saznanja, kao i pokušaja da objasni rezultate vlastitih eksperimenata William Thomson je predložio, a J.J. Thomson razradio prvi atomski model. U osnovi je to statički model prema kojem je atom sfera poluprečnika oko 10−10m, homogeno ispunjena pozitivno naelektrisanom materijom u koju su usađeni negativni elektroni. Slikovito se Thomsonov model može predstaviti kao lubenica, pri čemu masa lubenice predstavlja pozitivno naelektrisanje a košpice predstavljaju elektrone. Ovaj model je omogućavao kvalitativni opis fenomena kao što su pražnjenje u gasovima i elektroliza ali nije mogao objasniti emisiju svjetlosti.

Rutherfordov model atomaUredi

Bohrov model atomaUredi

Glavni članak: Bohrov model atoma

Kvantno-mehanički model atomaUredi

Također pogledajteUredi

LiteraturaUredi

  • Ratko Janev, Ljubo. A. Petkovski, Atomska fizika, Makedonska Akademija Nauka i Umetnosti , Skoplje, 2012