Aragón

španska autonomna zajednica
(Preusmjereno sa Aragonija)

Aragón ili Aragonija (katalonski: Aragó) jest španska autonomna zajednica, nekadašnja je historijska regija i kraljevina, koja zauzima središnji dio doline rijeke Ebro. Smještena na sjeveru Španije, graniči s autonomnim zajednicama Kastilja-La Manchom, Kastiljom i Leónom, Katalonijom, La Riojom, Navarom i Valensijskom Zajednicom, te s Francuskom.

Aragonija
Aragón
Geografski položaj Aragonije u Španiji
Geografski položaj Aragonije u Španiji
Država Španija
Glavni gradZaragoza
Vlada
 • PredsjednikLuisa Ubeda
Površina
 • Ukupno47.719 km2
Mjesto po površini4.
Stanovništvo (2006)
 • Ukupno1.277.471 [1]
 • Rang11.
 • Gustoća26,77 /km2
ISO 3166 kodES-AR
Statut usvojen16. august 1982.
Broj predstavnika u kongresu13
Broj predstavnika u senatu12
Veb-sajtwww.aragon.es

Glavni grad je Zaragoza. Oblast današnje autonomne pokrajine odgovara nekadašnjem kraljevstvu Aragon u užem smislu, koje je svoje ime dobilo po rijeci Aragón.

Historija

uredi

Područje današnjeg Aragóna je do 415. godine pripadalo rimskoj provinciji Tarraconensis. Međutim, iste godine pada pod vlast Vizigota. 812. godine Aragón postaje slobodan, te se na čelu sa grofom Aznarom osniva grofovija. Nakon smrti posljednjeg grofa početkom 10. vijeka pada pod vlast Sancha III, kralja Navare.

Nakon smrti Sancha III 1035. godine, Aragón je naslijedio njegov sin Ramiro I sa namjerom da stvori svoju kraljevinu. Ramiro I je proširio svoju oblast kojom je vladao i koja se prostirala do Haketanije. Njegovi sljedbenici Sancho Ramirez (1063-1094) i Pedro I (1094-1104) vodili su uspješan rat protiv Maura. Pod vodstvom Alfonsa I (1104-1134), vojska je 1118. godine osvojila Zaragozu i proglasila je glavnim gradom Aragóna.

Politika

uredi

Od 2011. godine, Luisa Ubeda je predsjednik Aragóna.

Jezici

uredi

U Aragónu se uglavnom govori španski, koji je službeni jezik. U nekim sredinama govori se fabla i chapurriau ili orijentalni aragonski:

  • španski, službeni je jezik i govori se na cijeloj teritoriji Aragóna, pomješan sa specifičnim posebnostima. Te posebnosti su ostaci aragonskog, koji se gubi nakon XV vijeka širenjem španskog.
  • aragonski (također zvan fabla), govori se u manjim mjestima Huesca, a također su ostali tragovi u govoru u mjestima sjevernije od Zaragoze.
  • katalonski se govori u nekim selima na istoku Aragóna.

Administrativna podjela

uredi
 
ARAGÓN
Provincije Županije Gradovi
 
Provincija Huesca
Alto Gállego, Bajo Cinca, Cinca Medio, Hoya de Huesca, La Jacetania, La Litera, Los Monegros, La Ribagorza, Sobrarbe, Somontano de Barbastro.
 
Huesca
 
Provincija Teruel
Bajo Martín, Jiloca, Cuencas Mineras, Andorra-Sierra de Arcos, Bajo Aragón, Comunidad de Teruel, Maestrazgo, Sierra de Albarracín, Gúdar-Javalambre, Matarraña.
 
Teruel
 
Provincija Zaragoza
Aranda, Bajo Aragón-Caspe, Campo de Belchite, Campo de Borja, Campo de Cariñena, Campo de Daroca, Cinco Villas, Comunidad de Calatayud, Ribera Alta del Ebro, Ribera Baja del Ebro, Tarazona y el Moncayo, Valdejalón, Zaragoza
 
Zaragoza

Reference

uredi

Vanjski linkovi

uredi