Aragón

Aragón ili Aragonija (katalonski: Aragó) jest španska autonomna zajednica, nekadašnja je historijska regija i kraljevina, koja zauzima središnji dio doline rijeke Ebro. Smještena na sjeveru Španije, graniči s autonomnim zajednicama Kastilja-La Manchom, Kastiljom i Leónom, Katalonijom, La Riojom, Navarom i Valensijskom Zajednicom, te s Francuskom.

Aragonija
Aragón
Autonomna zajednica
Zastava Aragonija
Zastava
Službeni grb Aragonija
Grb
Geografski položaj Aragonije u Španiji
Geografski položaj Aragonije u Španiji
Država Španija
Glavni grad Zaragoza
Vlada
 • Predsjednik Luisa Ubeda
Površina
 • Ukupno 47.719 km2
Mjesto po površini 4.
Stanovništvo (2006)
 • Ukupno 1.277.471 [1]
 • Rang 11.
 • Gustoća 26.77 /km2
ISO 3166 kod ES-AR
Statut usvojen 16. august 1982.
Broj predstavnika u kongresu 13
Broj predstavnika u senatu 12
Veb-sajt www.aragon.es

Glavni grad je Zaragoza. Oblast današnje autonomne pokrajine odgovara nekadašnjem kraljevstvu Aragon u užem smislu, koje je svoje ime dobilo po rijeci Aragón.

HistorijaUredi

Područje današnjeg Aragóna je do 415. godine pripadalo rimskoj provinciji Tarraconensis. Međutim, iste godine pada pod vlast Vizigota. 812. godine Aragón postaje slobodan, te se na čelu sa grofom Aznarom osniva grofovija. Nakon smrti posljednjeg grofa početkom 10. vijeka pada pod vlast Sancha III, kralja Navare.

Nakon smrti Sancha III 1035. godine, Aragón je naslijedio njegov sin Ramiro I sa namjerom da stvori svoju kraljevinu. Ramiro I je proširio svoju oblast kojom je vladao i koja se prostirala do Haketanije. Njegovi sljedbenici Sancho Ramirez (1063-1094) i Pedro I (1094-1104) vodili su uspješan rat protiv Maura. Pod vodstvom Alfonsa I (1104-1134), vojska je 1118. godine osvojila Zaragozu i proglasila je glavnim gradom Aragóna.

PolitikaUredi

Od 2011. godine, Luisa Ubeda je predsjednik Aragóna.

JeziciUredi

U Aragónu se uglavnom govori španski, koji je službeni jezik. U nekim sredinama govori se fabla i chapurriau ili orijentalni aragonski:

  • španski, službeni je jezik i govori se na cijeloj teritoriji Aragóna, pomješan sa specifičnim posebnostima. Te posebnosti su ostaci aragonskog, koji se gubi nakon XV vijeka širenjem španskog.
  • aragonski (također zvan fabla), govori se u manjim mjestima Huesca, a također su ostali tragovi u govoru u mjestima sjevernije od Zaragoze.
  • katalonski se govori u nekim selima na istoku Aragóna.

Administrativna podjelaUredi

 
ARAGÓN
Provincije Županije Gradovi
 
Provincija Huesca
Alto Gállego, Bajo Cinca, Cinca Medio, Hoya de Huesca, La Jacetania, La Litera, Los Monegros, La Ribagorza, Sobrarbe, Somontano de Barbastro.
 
Huesca
 
Provincija Teruel
Bajo Martín, Jiloca, Cuencas Mineras, Andorra-Sierra de Arcos, Bajo Aragón, Comunidad de Teruel, Maestrazgo, Sierra de Albarracín, Gúdar-Javalambre, Matarraña.
 
Teruel
 
Provincija Zaragoza
Aranda, Bajo Aragón-Caspe, Campo de Belchite, Campo de Borja, Campo de Cariñena, Campo de Daroca, Cinco Villas, Comunidad de Calatayud, Ribera Alta del Ebro, Ribera Baja del Ebro, Tarazona y el Moncayo, Valdejalón, Zaragoza
 
Zaragoza

ReferenceUredi

Vanjski linkoviUredi