Anatoksin

Anatoksin je bakterijski toksin/otrov čija je toksičnost umanjena ili uklonjena (dezaktivacija) hemijskim ili toplotnim djelovanjem s time da su njegova svojstva poput imunogenosti ostala očuvana. Npr. anatoksin tetanusa se dobija iz tetanospazmina bakterije Clostridium tetani koja uzrokuje tetanus. Anatoksin tetanusa se još koristi za dobijanje vakcina obogaćenih plazmom.

Hemijska dezaktivacija se vrši Ramon metodom, već čitav vijek. Toksin se tretira 4%-tnim rastvorom formaldehida na temperaturi od 37 °C tokom 30 dana, odnosno dok se otrov potpuno ne ukloni.

Anatoksini se koriste kao vakcine, npr. protiv difterije i tetanusa. Unošenjem vakcine stvaraju se antitijela koja potiču uništenje toksina i sprječavaju razvoj bolesti.