Pentil grupa

Pentil grupa ili pentil – u organskoj hemiji – je petougljična alkil funkcijska grupa, supstituent) sa hemijskom formulom –C 5H11. To je supstituentni oblik alkanskog pentana. U starijoj literaturi, za pentil grupu često se koristi zajedničko nesistemsko ime amil. Nasuprot tome, ime pentil je upotrebljavano za nekoliko petougljičnih razgranatih alkil grupa, prepoznatljivih po raznim prefiksima.[1][2][3][4]

Pentil radikal
N-pentyl.png
Općenito
Hemijski spoj Pentil radikal
Druga imena
IUPAC ime: Pentil
Molekularna formula C5H11
CAS registarski broj 2672-01-7
SMILES [CH2]CCCC
InChI 1S/C5H11/c1-3-5-4-2/h1,3-5H2,2H3
Osobine1
Molarna masa 71,1408 g mol−1
Rastvorljivost Reagira
Rizičnost
NFPA 704
NFPA 704.svg
 
 
 
 
1 Gdje god je moguće korištene su SI jedinice. Ako nije drugačije naznačeno, dati podaci vrijede pri standardnim uslovima.

Ciklopentil grupa je prsten sa formulom –C5H9.

Ime se također upotrebljava za pentil radikal, pentil grupu kao izoliranu molekulu. Ovaj slobodni radikal samo je uočen u ekstremnim uvjetima. Njegova formula se često piše kao "C5H11•" ili "•C5H11", za oznaku da ima nezasićenu valentnu vezu.

Starije "pentil" grupeUredi

Ponekad se još uvijek upotrebljavaju slijedeći nazivi:

Ime Struktura IUPAC status IUPAC preporuka Primjeri
n-pentil H3C(CH2)4 pentil
tert-pentil H3CCH2(H3C−)2C− Dopušteno 1,1-dimetilpropil
neopentil (H3C−)3C−CH2 Dopušteno 2,2-dimetilpropil
izopentil (H3C−)2CH−CH2CH2 Dopušteno 3-metilbutil
sec-pentil H3CCH2CH2−(H3C−)CH− 1-metilbutil, pentan-2-il
3-pentil (H3CH2C−)2CH− 1-etilpropil, pentan-3-il
 
Mogući izomeri pentil grupe:
crvene isprekidane linije ukazuju na povezanost sa susjednim vezama
Gornji red s lijeva na desno: n-pentil (amil), 2-pentyl  (s-pentil), 3-pentil;
Srednji red: 2-metilbutil, 3-metilbutil  (izo-pentil ili izo- amil), 3-metilbutil-2-il, 2-methilbutil-2-il;
Donji red: 2,2-dimetilpropil  (neopentil)

Pentil radikalUredi

Slobodni radikal pentila proučavali su Pacansky i Gutierrez, 1983. Radikal je dobijen ekspozijom bisheksanoil-peroksida zarobljenog u smrznutom argonu u ultraljubičastom osvjetljenju, koja je prouzrokovala njegovu razgradnju u po dvije molekule ugljik-dioksida (CO2) i pentil radikala.

PrimjeriUredi

ReferenceUredi

  1. ^ Voet D, Voet J. . (1995). Biochemistry, 2nd Ed. Wiley, http://www.wiley.com/college/math/chem/cg/sales/voet.html. Vanjski link u |publisher= (pomoć)CS1 održavanje: koristi se parametar authors (link)
  2. ^ Atkins P., de Paula J. (2006). Physical chemistry, 8th Ed. San Francisco: W. H. Freeman. ISBN 0-7167-8759-8.
  3. ^ Whitten K.W., Gailey K. D. and Davis R. E. (1992). General chemistry, 4th Ed. Philadelphia: Saunders College Publishing. ISBN 0-03-072373-6.
  4. ^ Petrucci R. H., Harwood W. S., Herring F. G. (2002). General Chemistry, 8th Ed. New York: Prentice-Hall. ISBN 0-13-014329-4.CS1 održavanje: više imena: authors list (link)

Vanjski linkoviUredi