Jakov V, kralj Škota

Jakov V (10/11/15. april 1512 - 14. decembar 1542) bio je kralj Škota od 9. septembra 1513. godine, pa do svoje smrti 1542. godine.

Jakov V
Kralj Škota
Vladavina9. septembar 1513 - 14. decembar 1542
PrethodnikJakov IV
NasljednikMarija I
Krunidba21. septembar 1513
SupružnikMagdalena od Francuske
Marija od Guisea
DjecaJames Stewart (vanbračno)
Marija I, kraljica Škota
DinastijaStuart
OtacJakov IV, kralj Škota
MajkaMargareta od Engleske
Rođenje10. april 1512
Smrt14. decembar 1542

Djetinjstvo

uredi

U trenutku svog rođenja bio je jedino dijete, te tako prijestolonasljednik, kralja Jakova IV. Majka mu je bila Margareta Tudor, kćerka engleskog kralja Henrika VII.

Postao je kralj kao jednogodišnja beba kada je njegov otac poginuo u bici kod Floddena. Tokom njegovog djetinjstva zemljom su upravljali regenti. Očeva oporuka postavila je njegovu majku na mjesto regenta, ali ista je Margaretu lišila te pozicije kada se ona preudala. Sljedeći regent bio mu je rođak, John Stewart.

Samostalna vladavina

uredi

Godine 1525. pod svoje skrbništvo ga je uzeo očuh, Archibald Douglas, tri ga godine držao kao zatvorenika i u njegovo ime upravljao kraljevstvom, sve dok ga njegova žena, Jakovljeva majka Margareta, nije zbacila s ove pozicije. Dvanaestogodišnji Jakov je tada preuzeo izvršnu vlast, sa majkom na mjestu glavnog savjetnika. Njegova prva odluka kao kralja sastojala se od uklanjanja očuha sa političke scene.

Nije podnosio heretike, te naredio pogubljivanja mnogih podržavaoca crkvenih reformi. Majčina smrt ostavila ga je slobodnog da prekrši sklopljeni mir sa Engleskom.

Bračni život i potomstvo

uredi

Još prije dvadesete godine začeo je devetero vanbračne djece. Dana 1. januara 1537. godine oženio je Magdalenu od Francuske, kćerku francuskog kralja Franje I i bretonske vojvotkinje Klaudije, kao još jednu potvrdu tradicionalne škotsko-francuske alijanse. Nakon njene smrti mjesec dana kasnije, oženio je drugu Francuskinju, Mariju od Guisea. Par je imao dva kratkovječna sina, te jednu kćerku koja će Jakova naslijediti kao Marija I.

Doživio je nervni slom nakon izgubljene bitke, a njegovom stanju nije pomogla ni vijest o rođenju kćerke, umjesto očekivanog muškog nasljednika. Umro je od posljedica nervnog sloma, 8. decembra 1542.


Prethodnik:
Jakov IV
Kralj Škota
15131542
Nasljednik:
Marija I