Globalni pozicioni sistem

GPS (Global Positioning System) je sistem za određivanje pozicije na zemlji.

Magellan GPS uređaj

To je prostorno bazirani navigacioni satelitski sistem koji pruža pouzdane podatke o prostoru i vremenu u svim vremenskim uslovima i bilo gdje na Zemlji i blizu Zemlje pod uslovom da nema prepreke vidljivosti prema četiri ili više GPS satelita. Funkcioniše uz pomoć 27 satelita, od kojih je 24 aktivno a tri služe kao rezerva, u slučaju kvarova. Za kalkulaciju pozicije je potreban signal od najmanje tri satelita. Vrijeme koje je potrebno emitovanom signalu da pređe put između jednog satelita i tačke na zemlji služi za kalkulaciju njihovog rastojanja. Time u principu biva izračunato beskonačno mnogo tačaka u prostoru odnosno radijus jedne kugle, na čijoj površini se bilo gdje može nalaziti određena tačka. Sa dva satelita se dobiju dvije kugle, čiji presjek je jedna krivulja u svemiru, koja dijelom leži na zemlji. Tek sa signalom trećeg satelita je moguće utvrditi položaj objekta na zemlji. Presjek tri kugle su dvije tačke, od kojih je jedna na zemlji, a druga negdje u svemiru. Ako se izuzme tačka u svemiru, kao rezultat ostaje tačka na zemlji. Time je trodimenzionalno određen položaj tačke na zemlji.

Ovaj sistem je vlasništvo američkih vojnih snaga, i za vrijeme ratova mu može biti smanjena tačnost koja inače iznosi oko 10 cm. Dodatno se može koristiti i referencni signal stanice na zemlji, koji služi za korekciju i povećava tačnost sistema na oko 1-2 cm. Za te svrhe se upotrebljava referencna stanica, čija pozicija je poznata i koja na osnov toga može da izračuna grešku GPS sistema i da je popravi. Tu korekciju ona emituje u vidu signala koji može biti upotrijebljen zavisno od njenog dometa.

Vizuelni primjer GPS konstelacije u pokretu sa rotirajućom Zemljom. Treba primjetiti kako se broj vidljivih satelita (visible sat) sa određene tačke na zemljinoj površini, u ovom slučaju sa 45°S, mijenja kroz vrijeme.

Također pogledajteUredi