Propil grupa

Propil grupa ili kratko propil – u organskoj hemiji – je trougljični alkil supstituent sa hemijskom formulom linearnog oblika CH2CH2CH3. Ova forma supstituenta dobija se uklanjanjem jednog atoma vodika, koji je vezan za terminalni ugljik propana.[1] U organskoj hemiji, propiski l supstituent se često predstavlja simbolom pr (ne treba brkati s elementom prazeodijem).[2][3][4]

S lijeva na desno: dvije izomerne propil i 1-metiletil (ili izopropil) grupa i neizomerna ciklopropil grupa.

Izomerni oblik propila se dobija uklanjanjem atoma vodika sa centralnog ugljika, zvanog 1-metiletil ili izopropil. Da bi se održala četiri supstituenata na svakom atomu ugljika, jedan atom vodika mora biti premješten sa sredinjeg atoma ugljika na atom ugljenika koja je služio kao tačka vezanja n–propil varijante, koja se piše kao CH(CH3)2.[5] Linearni propil se ponekad naziva normalnim i stoga piše s prefiksom n (tj. n– propil), ali odsustvo prefiksa n ne ukazuje na tačku vezanja, odnosno odsustvo prefiksa automatski ne isključuje mogućnost da je to razgranata verzija (tj. i– propil ili izopropil).[6]

Osim toga, tu je i treći, ciklični, oblik koji se naziva ciklopropil, ili C–propil. On nije izomer druga dva oblika, jer ima hemijsku formulu C3H5.

PrimjeriUredi

 
Propil etanoat, također zvani i propil acetat.

n-Propil acetat je ester u kojem je n-propil grupa prikačena za atom kisika koji je dio acetat grupe.

Ostali primjeriUredi

ReferenceUredi

  1. ^ "IUPAC Nomenclature - Acyclic Hydrocarbons Rule A-1". Arhivirano s originala, 18. 1. 2012. Pristupljeno 16. 9. 2016.
  2. ^ Voet D, Voet J. . (1995). Biochemistry, 2nd Ed. Wiley, http://www.wiley.com/college/math/chem/cg/sales/voet.html. Vanjski link u |publisher= (pomoć)CS1 održavanje: koristi se parametar authors (link)
  3. ^ Atkins P., de Paula J. (2006). Physical chemistry, 8th Ed. San Francisco: W. H. Freeman. ISBN 0-7167-8759-8.
  4. ^ Whitten K.W., Gailey K. D. and Davis R. E. (1992). General chemistry, 4th Ed. Philadelphia: Saunders College Publishing. ISBN 0-03-072373-6.
  5. ^ "IUPAC Nomenclature - Acyclic Hydrocarbons Rule A-2". Arhivirano s originala, 18. 1. 2012. Pristupljeno 16. 9. 2016.
  6. ^ "IUPAC Nomenclature - Acyclic Hydrocarbons Rule A-1". Arhivirano s originala, 18. 1. 2012. Pristupljeno 16. 9. 2016.