Razlika između izmjena na stranici "Menahem Begin"

Dodano 78 bajtova ,  prije 10 mjeseci
nema sažetka izmjene
m (Kategorija:Biografije, Izrael uklonjena (uz pomoć HotCata))
| ime = Menahem Begin
| slika = Menachem Begin 2 (cropped).jpg
| redoslijed = 6. [[premijer Izraela]]
| vrijeme_na_vlasti = 21. juni 1977 – 10. oktobar 1983.
| prethodnik = [[Yitzhak Rabin]]
| nasljednik = Yitzhak Shamir
| datum_rođenja = {{Datum rođenja|1913|808|16}} <!-- {{Datum rođenja i godine|GGGG|MM|DD}} za žive osobe. Staviti samo godinu ako nije poznat tačan datum rođenja. Za ljude koji su umrli, koristiti samo {{Datum rođenja|GGGG|MM|DD}} -->
| redoslijed2 =
| mjesto_rođenja = [[Brest, Bjelorusija|Brest]], [[Rusko Carstvo]]<!-- [[Grad]], [[Država]] -->
| vrijeme_na_vlasti2 =
| datum_smrti = {{Datum smrti i godine|1992|303|909|1913|808|16}} <!-- {{Datum smrti i godine|GGGG|MM|DD|GGGG|MM|DD}} (datum smrti pa onda datum rođenja) -->
| prethodnik2 =
| nasljednik2 mjesto_smrti = [[Tel Aviv]], [[Izrael]]
| redoslijed3 =
| vrijeme_na_vlasti3 =
| prethodnik3 =
| nasljednik3 =
| datum_rođenja = {{Datum rođenja|1913|8|16}} <!-- {{Datum rođenja i godine|GGGG|MM|DD}} za žive osobe. Staviti samo godinu ako nije poznat tačan datum rođenja. Za ljude koji su umrli, koristiti samo {{Datum rođenja|GGGG|MM|DD}} -->
| mjesto_rođenja = [[Brest, Bjelorusija|Brest]], [[Rusko Carstvo]]<!-- [[Grad]], [[Država]] -->
| datum_smrti = {{Datum smrti i godine|1992|3|9|1913|8|16}} <!-- {{Datum smrti i godine|GGGG|MM|DD|GGGG|MM|DD}} (datum smrti pa onda datum rođenja) -->
| mjesto_smrti = [[Tel Aviv]], Izrael
| puno_ime = Menahem Wolfovich Begin
| nacionalnost = Izraelac
| etnicitet =
| politička_stranka =
| supruga = <!--Aliza --Arnold <small>(1939–1982)</small>
| supružnikdjeca = <!-- --> = 3
| djeca =
| obrazovanje =
| vjera =
| potpis = [[Datoteka:Menachem Begin signature.svg|60px]]
| web_stranica =
}}
'''Menahem Wolfovich Begin''' (''[[Hebrejski jezik|hebrejski]]: מנחם בגין'', {{jez-ru|Менахем Вольфович Бегин}}) bio je [[Izrael|izraelski]] političar i bivši [[Premijer Izraela|premijer]] rođen 16. augusta 1913. godine u gradu [[Brest-Litovsk]]uLitovsku, u tadašnjem [[Rusko Carstvo|Ruskom Carstvu]] (sadašnja [[Bjelorusija]]).
 
== Mladost ==
'''Menahem Wolfovich Begin''' (''[[Hebrejski jezik|hebrejski]]: מנחם בגין'', {{jez-ru|Менахем Вольфович Бегин}}) bio je [[Izrael|izraelski]] političar i premijer rođen 16. augusta 1913. godine u gradu [[Brest-Litovsk]]u, u tadašnjem [[Rusko Carstvo|Ruskom Carstvu]] (sadašnja [[Bjelorusija]]).
 
== Mladost ==
 
 
Tokom obrazovanja, na Menahema je velik uticaj imala njegova porodica na čiji nagovor počinje s proučavanjem tradicionalnih svjetovnih studija. Kao mladić je podržavao lijevi židovski cionistički pokret Hachomer Hatzair. Bio je konzervativni vjernik i slijedio je izvorno rabinsko učenje. Roditelji su mu stradali tokom holokausta.
 
Nakon sporazuma Sikorski-Maïski je pušten i dobrovoljno se pridružuje poljskoj vojsci [[Sovjetski Savez|Sovjetskog Saveza]] pod kontrolom generala Władysława Andersa.
 
== Prije 1948. ==
Suprotstavio se cionističkim grupacijama sa socijalističkom ideologijom koju je vodio David Ben-Gurion, jer ih je smatrao za sluge Britanaca. Begin u ovo vrijeme počinje sa promovisanjem revizionističkog cionizma, te se 1943. pridružio desničarskoj organizaciji Irgun čiju komandu preuzima 1947. Ogorčen postupcima Britanije u Palestini, on poziva narod na oružje i ustanak, te pokreće pobunu protiv britanske vojske.
 
== Teroristički napad na Hotel King David ==
22. jula 1946, Begin koordinira napad na hotel u kojem su boravili britanski službenici u [[Jerusalem]]u. Pripadnici Irguna, prerušeni u Arape, raznijeli su dio hotela u kojem su bili članovi Britanskog sekretarijata, Vojna komanda i Odjeljenje za kriminalističke istrage. U napadu su poginule 22 osobe, od kojih je većina bila zaposlena u Sekretarijatu ili hotelu. Oko 45 ljudi je pretrpilo povrede.
 
== Masakr u selu Deir Yassin ==
Stotinu boraca terorističke organizacije Irgun čiji je vođa bio upravo Begin, potpomognuti grupom Lehi, počinili su u selu Deir Yassin masakr 9. aprila 1948. čije postojanje Begin negira. Napad na selo i popratni masakr, uključujući egzekucije na kamenolomu, ostavili su više od stotinu mrtvih.
 
== Politički angažman nakon 1948. ==
[[Datoteka:Flickr - Government Press Office (GPO) - Begin in the Knesset.jpg|mini|desno|Begin 1974.]]
 
Osnovao je novu političku partiju Herout ("Sloboda") 1948. Na izborima 1949. Herout je osvojio 18 mandata u parlamentu Knesseta. Revizionistička stranka bez zastupnika u Skupštini tada se raspušta i Begin postaje jedini vođa revizionističke struje.
 
Od 1948. do 1977 Herout je predstavljao glavne protivnike vladajućoj laburističkoj stranci u [[Kneset|Knessetu]] i postojala je velika napetost između Menachema Begina i Davida[[David Ben-Gurion|Davida Ben-Guriona]] koja se lako mogla pretvoriti u građanski rat.
 
== Kasne godine ==
1980-ih, tokom građanskog rata, šalje nekoliko stotina izraelskih vojnih savjetnika u [[Gvatemala|Gvatemalu]] kako bi pomogli osposobljavanju vojnika diktatora Montta.<ref>{{Cite web|url=http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.investigaction.net%2Fle-sale-boulot-disrael-dans-la-guerre-sale-au-guatemala%2F|title=Prljavi posao Izraela u gvatemalskom ratu|last=Schivone|first=Gabriel|date=|website=Arhiva|publisher=|accessdate=26. 02. 2020.}}</ref>
 
15. septembra 1983. je nakon saznanja o smrti svoje supruge Alize dao ostavku na mjesto [[Premijer Izraela|premijera]]. Nakon povlačenja iz politike, živi samački život i umire u [[Jerusalem|Jeruzalemu]] 1992. godine u 79. godini života. Sahranjen je na Jevrejskom groblju na Maslinskoj gori.
 
== Knjige ==
* Menahem Begin, ''Izraelski ustanak'', 1971. S engleskog preveo Jacques Hermone; predgovor Jacques Soustelle.
 
== Reference ==
{{Refspisak}}
<small>General Anders, Memoari, 1939-1946, Parque La Jeune, Pariz, 1948. god, 222. str.</small>
 
<small>Menahem Begin, Revolta, 1994. god, 288. str.</small>
<small>Le Monde, 15. jun 2006.</small>{{Hladni rat}}
 
==Vanjski linkovi==
<small>Le Monde, 15. jun 2006.</small>{{Hladni rat}}
*{{Commonscat-inline|Menachem Begin}}
 
{{Hladni rat}}
{{Osobe Hladnog rata}}
{{Nobelova nagrada za mir}}
{{Osobe Hladnog rata}}
{{Normativna kontrola}}
 
{{DEFAULTSORT:Begin, Menahem}}
[[Kategorija:Izraelski političari]]
[[Kategorija:Rođeni 1913.]]
[[Kategorija:Umrli 1992.]]
[[Kategorija:DobitniciIzraelski Nobelove nagrade za mirpolitičari]]
[[Kategorija:Izraelski premijeri]]
[[Kategorija:Dobitnici Nobelove nagrade za mir]]
<references />
{{Commonscat|Menachem Begin}}
{{DEFAULTSORT:Begin, Menahem}}
4.872

izmjene