Razlika između izmjena na stranici "Julije Cezar"

Dodano 686 bajtova ,  prije 4 mjeseca
nema sažetka izmjene
m (Vraćene izmjene korisnika 93.139.178.169 (razgovor) na posljednju izmjenu korisnika KWiki)
oznaka: vraćanje
{{Drugo značenje|Cezar (čvor)}}
{{Infokutija osoba
[[Datoteka:Gaius Julius Caesar (100-44 BC).JPG|mini|desno|Julije Cezar]]
| ime = Gaj Julije Cezar
 
| slika = Retrato de Julio César (26724093101) (cropped).jpg
'''Gaj Julije Cezar''' (na [[Latinski jezik|latinskom]], '''Gaius Iulius Caesar'''; [[Rim]], [[13. juli|13. jula]] 100. p. n. e.- [[Rim]], [[15. mart]]a 44. p. n. e. ), rimski vojskovođa, političar i pisac. Najslavniji rimski vojskovođa, Cezar je brojnim vojnim pobjedama znatno proširio uticaj i vlast [[Rimsko Carstvo|Rimskog Carstva]]. Pobjedivši [[Pompej|Pompeja Velikog]] u građanskom ratu od [[46. p. n. e.]] zavladao je kao diktator. Njegova diktatura označava kraj vrhovne vladavine Senata u Rimu i početak Carstva. Iako je ubijen u atentatu, [[27. p. n. e.]] označen je kao datum kada je [[Rimska Republika]] prerasla u [[Rimsko Carstvo]].<ref name="whoiswho">[http://www.whoswho.de/templ/te_bio.php?PID=1082&RID=1 Biografija na stranici]''whoiswho.de'' pristupljeno 12.7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> <ref name="dibb">[http://www.dibb.de/caeasar-julius-alea-iacta-est.php Biografija na stranici]''dibb.de'' pristupljeno 12.7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref>
| datum_rođenja = 12. juli 100 BC
 
| mjesto_rođenja = [[Rim]], [[Rimska Republika]]
== Mladost ==
| datum_smrti = 15. mart 44 BC (55 god.)
| mjesto_smrti = Rim, Rimska Republika
| uzrok_smrti = Atentat
| supružnik = Kosutija <small>(osporena)</small> <br> Kornelija <small>(84–69 BC)</small> <br> Pompeja <small>(67–61 BC)</small> <br> Kalpurnija <small>(59–44 BC)</small>
| djeca = Julija <br> [[Cezarion]] <small>(nepriznat)</small> <br> [[Oktavijan August]] <small>(usvojen)</small> <br> Decim Brut ili Marko Brut <small>(osporen)</small>
}}
'''Gaj Julije Cezar''' (na [[Latinski jezik|latinskom]], '''Gaius Iulius Caesar'''; [[Rim]], [[1312. juli|1312. jula]] 100. p. n. e.- [[Rim]], [[15. mart]]a 44. p. n. e. ), rimski vojskovođa, političar i pisac. Najslavniji rimski vojskovođa, Cezar je brojnim vojnim pobjedama znatno proširio uticaj i vlast [[Rimsko Carstvo|Rimskog Carstva]]. Pobjedivši [[Pompej|Pompeja Velikog]] u građanskom ratu od [[46. p. n. e.]] zavladao je kao diktator. Njegova diktatura označava kraj vrhovne vladavine Senata u Rimu i početak Carstva. Iako je ubijen u atentatu, [[27. p. n. e.]] označen je kao datum kada je [[Rimska Republika]] prerasla u [[Rimsko Carstvo]].<ref name="whoiswho">[http://www.whoswho.de/templ/te_bio.php?PID=1082&RID=1 Biografija na stranici]''whoiswho.de'' pristupljeno 12.7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> <ref name="dibb">[http://www.dibb.de/caeasar-julius-alea-iacta-est.php Biografija na stranici]''dibb.de'' pristupljeno 12.7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref>
 
== Mladost ==
Cezar je poticao iz ugledne patricijske porodice Julijevaca.<ref name="dibb"/> U doba cara Oktavijana, koji je naslijedio Cezara i postao prvi rimski car, u epu Eneida [Publije Vergilije Maron] veliča Julijevce povezujući ih sa legendarnim trojanskim junakom Enejom.
 
Kao mladić Cezar je imao vrhunsko obrazovanje pa je naučio i nekoliko stranih jezika npr. [[Hebrejski jezik|hebrejski]] i [[galski jezik]].Bio je nećak političara Gaja Marija. Gaj Marije je od [[88. p. n. e.]] započeo građanski rat sa Lucijem Kornelijem Sulom. Marije je umro 86. p. n. e. 84. p. n. e. Cezar se oženio sa ''Kornelijom'', također plemkinjom.<ref name="dibb"/> Kada je [[Sula]] 82. p. n. e. postao apsolutni diktator naredio je Cezaru da se razvede. Ovaj je to odbio i otišao iz Rima. Cezarovi prijatelji su ga savjetovali da se ne vraća zbog rizika proskripcije. Jedino činjenica da je imao veze na visokim položajima spasila ga je od gotovo sigurne smrti. Cezar se prijavio u Rimsku vojsku i otišao u [[Mala Azija|Malu Aziju]]. Iako mu je Sula formalno oprostio i pomilovao ga Cezar se nije vraćao u Rim do Suline smrti, 78. p. n. e.<ref name="dibb"/>
 
== Uspon ==
Po povratku u Rim Cezar počinje raditi kao [[advokat]]. Na toj funkciji istaknuo se kao žestok kritičar i protivnik korupcije kod političara. Cezar je putovao na otok [[Rhodos]] kako bi usavršio retoriku kod slavnog govornika Apolonija Moloa. Na putu su ga zarobili gusari. Kada su namjeravali zatražiti otkupninu od 20 [[Talenat (mjera)|talenata]], Cezar im se nasmijao i rekao da očito ne znaju koga su oteli. Na njegov nagovor ovi su zatražili i dobili 50 talenata za Cezarovo puštanje. Čim je pušten Cezar je organizirao potjeru na moru, zarobio gusare koji su ga oteli i osudio ih na smrt .
 
Cezar je 62. p. n. e. izabran za pretora. Iste se godine razveo od svoje druge žene, ''Pompeje''. 61. p. n. e. Cezar odlazi kao propretor u Spaniju gdje je vojnim osvajanjima stekao znatno bogatstvo. 60. p. n. e. vraća se u Rim i podmiruje sve svoje dugove. 59. p. n. e. godine Cezar je zajedno sa [[Pompej]]om i Krasom sklopio prvi trijumvirat.<ref name="whoiswho" /> Cilj ovog sporazuma je bio preuzimanje vlasti u Rimskoj republici iz ruku senata. Pompej je bio najčuveniji rimski general a Kras vjerovatno najbogatiji Rimljanin. Cezar je imao brojne političke veze, pa je ova podjela vlasti bila korisna za sve. Da bi zapečatili savez Pompej je oženio Juliju, Cezarovu jedinu kcerku. Iako je ovo bio bez sumnje politički brak, ljubav između Julije i Pompeja je bila obostrana.
 
== Galija ==
[[Datoteka:RomanRepublic40BC.jpg|mini|lijevo|Opseg Rimske republike 40. pne. Nakon Cezarovih osvajanja.]]
 
Trijumviri su podjelili vlast na način da je Cezar dobio za upravu [[Galija|Galiju]]. 58. p. n. e. Cezar je započeo [[Galski rat]], koji je trajao do 51. p. n. e.
Rezultat rata je bila potpuna pobjeda Rimljana i pokoravanje srednje Evrope.
Dok je Cezar još uvijek bio u Galiji, Pompej je u Rimu zadobio većinu u senatu. Kada je Cezaru istekao petogodišnji rok prokonzula, 50. p. n. e., pozvan je u Rim od senata. Senat mu je naredio da se pojavi sam u Rimu a da prije toga raspusti svoju vojsku. Cezar je znao da će u Rimu biti bespomoćan ukoliko nema imunitet kao konzul, ili ukoliko nema zaleđe koje mu donosi zapovjedništvo nad legijama. Cezar je odbio naredbu senata i 10. februara 49. p. n. e. prešao sa vojskom rijeku Rubikon. Rubikon je bila granica sa Italijom i to je označilo početak građanskog rata. Tradicija tvrdi da je kod prelaska Rubikona Cezar rekao ''Alea iacta est''! ( ''Kocka je bačena'' ).
 
== Građanski rat ==
Mnogi senatori su pobjegli iz Rima jer nisu znali da Cezar ima svega jednu legiju sa sobom. Pompej je imao mnogo veću vojsku i Cezar mu je nudio pregovore i mogućnost da obnove savezništvo. Pompej je odbio. Prekretnicu u građanskom ratu donosi bitka kod Farsala, 48. p. n. e.
Cezar je tu pobijedio dvostruko veću vojsku od Pompeja. Pompej je pobegao u [[Egipat]], a Cezar krenuo u potjeru za njim.
46. p. n. e. Cezar je po treći put postao konzul zajedno sa [[Marko Emilije Lepid|Markom Emilijem Lepidom]], a [[46. p. n. e.]] postaje jedini konzul. Nakon ovoga Cezar postaje apsolutni diktator i sva vlast u Rimskom imperiju je u njegovim rukama. 44. p. n. e. Cezar postaje konzul po peti put, ovaj put zajedno sa Markom Antonijem.
 
== Atentat ==
[[FileDatoteka:Julii Caesaris quae exstant.tif|thumbmini|C. Iulii Caesaris quae extant, 1678.]]
 
Cezar je ubila grupa senatora u atentatu prilikom ulaska u senat, 15. marta 44. p. n. e. Uboden je noževima 23 puta. Na čelu zavjere nalazili su se Marko Junije Brut,<ref name="dibb"/> Gaj Kasije Longin<ref name="whoiswho" /> i Gaj Trebonije. Prema tradiciji Cezarove posljednje riječi upućene Brutu su bile ( nekoliko verzija ):
 
te prema [[William Shakespeare]]
:* ''Et tu, Brute''? ( latinski, ''I ti, Brute''? ) ili Etiam tu, mi fili
 
 
Nakon Cezarovog ubistva stvoren je drugi trijumvirat između Marka Antonija, Oktavijana i Marka Emilija Lepida. Kada su se trijumviri obračunali sa Cezarovim ubicama ( svi su ili ubijeni ili počinili samoubistvo ) izbio je novi građanski rat između Oktavijana sa jedne i Marka Antonija i Kleopatre VII. sa druge strane. Pobjedom u pomorskoj bici kod Akcija, 31. p. n. e., Oktavijan je ostao samovladar a od 27. p. n. e. i službeno prvi rimski car.Julije Cezar je napravio kalendar koji se po njemu zove julijanski kalendar.<ref name="whoiswho" />
 
== Reference ==
== Također pogledajte ==
{{Refspisak}}
* [[Cezarova kometa]]
 
== Reference ==
 
{{reference}}
 
== Vanjski linkovi ==
* [http://www.queeria.com/kolumna.aspx?id=4446 Homoseksualne sklonosti Gaj Julija Cezara]
 
{{wikicitat}}
 
== Vanjski linkovi ==
{{Commonscat|Iulius Caesar}}
{{Wikicitat}}
* [http://www.queeria.com/kolumna.aspx?id=4446 Homoseksualne sklonosti Gaj Julija Cezara]
 
{{DEFAULTSORT:Cezar, Julije}}
[[Kategorija:Biografije]]
[[Kategorija:Rimska imperija|Cezar, Julije]]
[[Kategorija:Državnici|Cezar, Julije]]
[[Kategorija:Vojskovođe|Cezar, Julije]]
4.064

izmjene