Razlika između izmjena na stranici "Betelgez"

Dodana 333 bajta ,  prije 3 godine
m
m
'''Betelgez''' (α Orionis, α Ori, 58 Orionis) '' je velika [[zvijezda]] u [[sazviježđe|sazviježđu]] Orion. Ostali nazivi su: Betelguex; Betelgeuze; Beteiguex; Betelgeuse; Al Mankib ({{ArJ|المنكب‎}}). Poznat je pod nazivom ''rame Oriona''.
==Etimologija==
Porijeklo imena nije još razjašnjeno. Dodatak elgeza potječe od ''El Jauza'' arapskog naziva za Orion. El Jauza je žensko ime iz arapskih legendi koje znači "jedna u sredini". Također postoji interpretacija od fraze ''Džad el Jauza'' odnosno ''Ruka Al Jauze'' šta bi isto značilo koliko i ''Ruka Oriona''. Dalje moguće da je riječ Al Jauza pogrešno izgovorena tokom evropske [[Renesansa|renesanse]]. ''Džad Al Jauza'' (Ruka Oriona) prevedeno kao ''Bejt El Jauza'' (Kuća Oriona). Na ovaj način pokušava se objasniti porijeklo imena Betelgeza.
==Osobine==
Udaljena je 643 sg s [[Apsolutna magnituda|apsolutnim sjajem]] od -6,05 mag. Betelgeza je druga zvijezda po sjajnosti u sazviježđu Orion. Ubraja se
crvene i sjajne superdivove spektralne klase M2Iab. Budući da neka mjerenja pokazuju sjajnost 100.000 jaču od Sunca, to
dovodi u pitanje pripadnosti [[Zvjezdana klasifikacija|spektralnoj klasi M]]. Njen prečnik kreće se između 0,043-0,056 uglovnih sekundi. Ubraja se u
[[Promjenjiva zvijezda|polupravilne promjenjive zvijezde]], promjena se kreće od 0,2-1,2 mag. Ovu karakteristiku prvi je zapazio [[John Frederick William Herschel|John Herschel]] koji je isto naveo 1836. u svom djelu ''Outlines of Astronomy''. Starost zvijezde se procjenjuje na oko 10 miliona godina, njena [[Evolucija zvijezda|evolucija]] je brza zbog velike mase. mogući je kandidat za supernovu idućih milion godina. U slučaju da postane [[supernova]], njen sjaj bi nadmašio sjaj Mjeseca[[Mjesec (satelit)|Mjesec]]<nowiki/>a.<ref>{{cite web|title=Orion Constellation|url=http://www.constellation-guide.com/constellation-list/orion-constellation/|website=Constellation Guide|accessdate=5. 1. 2018|language=en}}</ref>
==Asterizam==
Članica je dva asterizma: ''[[Zimski trougao|Zimskog trougla]]'' (ili Veliki južni trougao) i ''[[Zimski osmougao|Zimskog osmougla]]''. Zimski trougao čine pored Betelgeze: Sirijus (ALpha[[Alpha Canis Majoris]]) i Prokion ([[Alpha Canis Minoris]]). Sirijus i Prokion su također članice Zimskog šestougla sa: Rigelom[[Rigel]]<nowiki/>om, Aldebaranom[[Aldebaran]]<nowiki/>om, [[Alpha Aurigae|Kapelom]], [[Kastor (zvijezda)|Polideukom]].
==Reference==
{{reference}}