Bubrežni protok

Bubrežni krvotok (RBF) – u fiziologiji bubrega – je zapremina krvi koja se isporučuje u bubrege po jedinici vremena. Kod ljudi, bubrezi zajedno primaju oko 25% ispumpavanja, što iznosi 1,2 - 1,3 L /min kod odraslog muškarca težine 70 kg. Od toga, oko 94% odlazi u bubrežnu koru. Usko je povezan sa protokom bubrežne plazme (RPF), što je volumen plazme koji se isporučuje bubrezima u jedinici vremena.

Iako se pojmovi obično primjenjuju na arterijsku krv koja se isporučuje u bubrege, i RBF i RPF mogu se koristiti za kvantifikaciju količine venske krvi koja izlazi iz bubrega po jedinici vremena. U ovom kontekstu, pojmovi se obično daju sa indeksnim supskripcijama koje se odnose na protok arterijske ili venske krvi ili plazme, kao u RBFa, RBFv, RPFa i RPFv. Međutim, fiziološke razlike u ovim vrijednostima su zanemarive, tako da se arterijski i venski protok često smatraju jednakim.

Bubrežni protok plazmeUredi

Protok bubrežne plazme je zapremina plazme koja u jedinicu vremena dospije u bubrege. Protok bubrežne plazme određen je po Fickovom principu:

 

Ovo je u osnovi jednadžbaa očuvanja mase koja uravnotežuje bubrežne ulaze (bubrežna arterija) i bubrežne izlaze (bubrežna vena i mokraćovod). Pojednostavljeno, rastvorena supstanca koja se ne metabolizira i ulazi u bubreg putem bubrežne arterije ima dva izlaza, bubrežnu venu i mokraćovod. Masa koja ulazi kroz arteriju po jedinici vremena mora biti jednaka masi koja izlazi kroz venu i mokraćovod, po jedinici vremena:

 

gdje

  • Pa = koncenracija supstance u arteijskoj plazmi,
  • Pv = njena koncentracija u venskoj plazmi,
  • Ux = koncentracija u mokraći , i
  • V = stopa protoka mokraće. Proizvod protoka i koncentracije daje masu po jedinici vremena.

Kao što je prethodno pomenuto, razlika između arterijskog i venskog protoka je zanemariva, tako da je zbir RPFa jednak RPFv, pa je

 

Preuređenje prethodne jednadžbe daje za RPF:

 

MjerenjeUredi

Vrijednosti Pv je teško dobiti kod pacijenata. U praksi se umjesto toga koristi klirens PAH za izračunavanje efektivnog protoka bubrežne plazme (eRPF). PAH (para - aminohippurat) se slobodno filtrira, ne resorbira se i izlučuje se unutar nefrona. Drugim riječima, ne prelazi sav PAH u primarni filtrat u Bowmanovoj čahuri, jer se preostali PAH u vasa recta ili peritubulskim kapilarama uzima i luči epitelnim ćelijama proksimalne izuvijane tubule u njen lumen . Na taj se način PAH, u malim dozama, gotovo potpuno čisti iz krvi tokom jednog prolaska kroz bubreg. (Shodno tome, koncentracija PAH u plazmi bubrežne venske krvi približno je nula.) Postavljanje Pv na nulu u jednačini za RPF daje:

 

što je jednadžba za bubrežni klirens. Za PAH, ovo je obično predstavljeno kao :

 

Budući da koncentracija PAH u venskoj plazmi nije tačno nula (zapravo je to obično 10% koncentracije PAH u arterijskoj plazmi), eRPF obično potcjenjuje RPF za približno 10%. Ova granica greške je općenito prihvatljiva s obzirom na lahkoću s kojom infuzija PAH omogućuje mjerenje eRPF.

Na kraju, bubrežni protok krvi (RBF) može se izračunati i prema RPF-a pacijenta i hematokrita, koristeći sljedeću jednadžbu:

 

Autoregulacija i zatajenje bubregaUredi

Ako je bubreg pravilno perfuziran (namočen) pri umjerenim pritiscima (90–220 mm Hg izvedeno na eksperimentalnoj životinji; u ovom slučaju, na psu), tada postoji proporcionalni porast od:

  • Bubrežni vaskularni otpor: mijenja se zajedno s porastom pritiska. Pri niskim perfuzijskim pritiscima, angiotenzin II može djelovati stezanjem eferentnih arteriola, čime se uspostavlja GFR i ima ulogu u autoregulaciji bubrežnog protoka.[1] Osobe sa lošim protokom krvi u bubrezima, uzrokovanim lijekovima koji inhibiraju enzim koji pretvara angiotenzin, mogu doživjeti zatajenje bubrega.[2]

ReferenceUredi

  1. ^ Ganong. Ganong's Review of Medical Physiology (24 izd.). TATA McGRAW HILL. str. 678. ISBN 978-1-25-902753-6.
  2. ^ Ganong. Ganong's Review of Medical Physiology (24 izd.). TATA McGRAW HILL. str. 678. ISBN 978-1-25-902753-6.

Dopunska literaturaUredi

Vanjski linkoviUredi