Razlika između izmjena na stranici "Bizantijska umjetnost za vrijeme vladavine Justinijanove i Heraklijeve dinastije"

nema sažetka izmjene
m (Kategorija:Umjetnost uklonjena (uz pomoć HotCata))
 
'''Bizantijska umjetnost za vrijeme vladavine Justinijanove i Heraklijeve dinastije''' (6-76–7. vijek) bilo je drugo razdoblje u razvoju bizantijske likovne umjetnosti, u kojem se u potpunosti ispoljila individualnost bizantijskih, posebno hrišćanskih elemenata umjetnosti. Za razliku od prethodnog ranohrišćanskog perioda, u kojem je cijela hrišćanska umjetnost imala više ili manje slična obilježja, jedinstveni umjetnički stil formuliran je za vrijeme vladavine cara [[Justinijan I|Justinijana I]]. Bilo je to i prvo zlatno doba [[Bizantijska umjetnost|bizantijske umjetnosti]]. Sakralno arhitektonsko stvaralaštvo je u potpunosti razvijeno i stvoreno je nekoliko bizantijskih djela od svjetskog značaja. S druge strane, dok su neka umjetnička područja u [[Bizantijsko Carstvo|Bizantiji]], poput arhitekture, [[Iluminacija|iluminacije]] i [[mozaik]]a, dostigla vrhunac, druga, poput [[Skulptura|skulpture]], bila je u priličnom padu. Slično tome, drevna rimsko-grčka paganska umjetnost, koja se smatrala nemoralnom i idolatrijskom, pomaknuta je na marginu interesa.<ref>Durant, Will. ''The Story of Civilization. The Age of Faith''. svezak 4. New York: Simon and Schuster, 1950. {{ISBN| 978-1567310238}}. str. 126 – 127</ref>
 
== Historijski okvir i razvoj umjetnosti ==
 
Bizantinci su sebe i dalje smatrali [[Rimljani]]ma, nazivajući se grčkim imenom "Romaioi" (Rimljani).
Značajne promjene u bizantijskoj umjetnosti dogodile su se za vladavine Justinijana I (527 - 565527–565). Justinijan je bio posljednji bizantijski car koji je govorio latinski, a težio je da obnovi Rimsko Carstvo na njenoj nekad cjelokupnoj teritoriji. Zbog toga je veliku pažnju posvetio osvajanjima u Italiji, [[Sjeverna Afrika|Sjevernoj Africi]] i [[Španija|Španiji]]. Položio je temelje imperijalnog [[Apsolutizam|apsolutizma]], te prikupio i kodificirao [[rimsko pravo]], koje je objavio u aprilu 529. godine poznatom pod nazivom ''Codex Justinijanus''.<ref name="BE">''Byzantine Empire 330 - 1453: What life was like in the midst of splendor, luxury, and intrigue'', izdavač Time Life Inc. 1998. godine, {{ISBN|0-7835-5457-5}}, str. 12-23, 90-107}}</ref> Justinijanov stav prema antičkoj umjetnosti imao je i svoje dvosmislene aspekte. Nije bilo naglog pada postojećih grafičkih i skulpturalnih stilova. Kao oblici izražavanja bili su nezamjenjivi, ali bez obzira na to, paganski elementi u njima bili su neumoljivo uklonjeni. Paganski i heretički učitelji protjerani su s javnog univerziteta u Konstantinopolju, a duga predhrišćanska tradicija atinskih [[Filozofija|filozofskih]] škola naglo je prekinuta zatvaranjem akademija. U samom Bizantijskom Carstvu tako su zauvijek bile uništene sve manifestacije iz paganske prošlosti, a državna administracija i uspostavljanje novih umjetničkih kanona bili su podjednako briga bizantijskog cara.<ref name="AOBW">Christa Schug-Wille, ''Art of the Byzantine World'', 1. izdanje. Harry Abrams, INC. Publishers New York City, 1969. godine, Standard Book Number: 8109-8020-7, Library of Congress Catalogue Number: 75-92912, str. 7-12</ref> Justinijan je bio uvelike uključen i u bizantijska vjerska pitanja. Važan dio njegovog projekta carske obnove bio je opsežni program gradnje, koji je [[Prokopije iz Cezareje]] opisao u svojoj knjizi ''De aedificiis'' - O građevinama. Justinijan je obnovio, izgradio ili osnovao brojne crkve u Konstantinopolju, među kojima je i stara Haja Sofija, koja je bila teško oštećena tokom [[Nika ustanak|Nika ustanka]]. Dao je da se izgradi hram svetih apostola i [[Crkva svetih Sergija i Vaha|crkvu svetih Sergija i Vaha]] (poznata i kao Mala Aja Sofija), te nekoliko crkava i utvrđenja izvan glavnog grada, meďu kojima i [[manastir svete Katarine]] na [[Sinaj]]u, [[Bazilika svete Sofije|baziliku svete Sofije]] u [[Sofija|Sofiji]] i [[Bazilika svetog Ivana|baziliku svetog Ivana]] u [[Efes]]u. Prilikom gradnje uglavnom su bili korišteni [[mermer]] i [[cigla]], ali i drugo kamenje se često koristilo kao i materijal iz starijih (posebno paganskih) građevina.<ref name="AH">''Art History'', Marylin Stokstad, prvo izdanje od strane Harry N. Abrams, Inc., New York City, 1995. godine, {{ISBN|0-8109-1991-5}}, str. 1-608</ref><ref name="HU">Chatelet, Albert; Groslier, Bernard Philip; Pitrova, Lucie: ''Art History'', 1999. {{ISBN| 2-03-509306-6}}. str. 201 – 210.</ref>
[[Datoteka:San Juan de Éfeso.jpg|thumb|300px|desno|Ostaci bazilike svetog Ivana u Efesu.]]
Zajedno s razvojem arhitekture nastavljeno je sa razvojem umjetnosti izrade mozaika i [[Reljef (umjetnost)|reljefa]]. Najvažnija skulptorska djela bila su urađena i od slonovače, a posebno konzularni [[diptih]] ili [[Barberinijev diptih]], koji vjerovatno prikazuje samog cara Justinijana I. 6. vijek bio je također zlatni period ilustracije knjiga, poput [[Rabula gospel]] i [[Rossano gospel]]. Važan je i mozaik, koji također poprima duhovni karakter i počinje se koristiti za ukrašavanje hramova. Prema savremenim tekstovima carigradske crkve još nisu sadržavale figuralne mozaike u Justinijanovom periodu, a isti su vjerovatno bili urađeni za vladavine [[Justin II|Justina II]]. Razvoj primijenjene umjetnosti bio je značajan, ali nije bilo mnogo sačuvanih primjeraka zbog svojih svojstava i mogućnosti recikliranja. Godine 552. svilene bube su u Bizantiju donijete iz [[Kina|Kine]] čime je započela proizvodnja [[Svila|svile]]. Počela je proizvodnja raznih predmeta od svile (odjeća, svečane haljine ili zavjese), a svila se koristila i za mumifikaciju.<ref>Mango, C.. ''Art of the Byzantine Empire''. Englewood Cliffs: Sources and Documents, 1972. {{ISBN| 0-8020-6627-5}}. str. 55 – 117</ref>
3.882

izmjene