Gusle: razlika između verzija

Uklonjeno 18 bajtova ,  prije 2 godine
nema sažetka izmjene
[pregledana izmjena][pregledana izmjena]
m (Zaštitio je stranicu "Gusle" ([Uređivanje=Dopušteno samo automatski potvrđenim korisnicima] (ističe 04:28, 20 septembar 2019 (UTC)) [Premještanje=Dopušteno samo automatski potvrđenim korisnicima] (ističe 04:28, 20 septembar 2019 (UTC))))
No edit summary
oznaka: uređivanje izvornog kôda (2017)
 
{{Nedostaju_izvori}}
[[Datoteka:Gusle Zelovo kod Sinja Jukić 260109.jpg|thumb|mini|Gusle u Muzeju grada Šibenika]]
[[Datoteka:Serbian Gusle.jpg|thumb|mini|Srpske gusle]]
[[Datoteka:Hercegovac pjeva uz gusle.JPG|thumb|mini|Hercegovac pjeva uz gusle (1823.)]]
'''Gusle''' su narodni [[gudački instrument]] raširen među narodima Balkana kamo je dopro možda iz zapadne Azije preko [[Bizantija|Bizantije]] oko 8.-9. vijeka. Prave se najčešće od jednog komada [[orah]]ova, [[hrast]]ova, [[bor]]ova ili [[javor]]ova (''gusle javorove'') drva. Sastoje se od donjeg izdubljenog dijela u obliku uzduž razrezane kruške, nazvanog varjača (vagan, korito itd.) i vrata koji završava glavom sa izrezbarenim likom životinje, historijske ličnosti i sl. Na varjači je razapeta tanka štavljena [[koža]] u koju je užeženo 5-10 rupica, glasica. Radi bolje rezonancije su urezane rupice u obliku [[krst]]a i na poleđini varjače. Žica, obično jedna rjeđe dvije, načinjena od strune [[konj]]skog repa, napeta je preko konjića i na donjem dijelu varjače pričvršćena o zapinjaču (uvo) a na gornjem kraju vrata o ključ (zavijač). Na gudalu od tanka pruta napeta je tetiva obično konjske strune. Zvuk gusala je mehak i elegičan poput zvuka viole. Na guslama sa jednom žicom mogu se proizvesti 4 do 5 tonova. Gusle sa dvije žice javljaju se vrlo rijetko u sjevernoj [[Dalmacija|Dalmaciji]], [[Lika|Lici]] i sjeverozapadnoj [[Bosna|Bosni]]. Gusle služe samo za pratnju pjevanja.