Razlika između izmjena na stranici "Zhang Heng"

Dodano 2.035 bajtova ,  prije 1 godinu
nema sažetka izmjene
(Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0)
 
{{Nedostaju izvori}}
[[Datoteka:Zhang_Heng.jpg|mini|desno|145p|Zhang Heng]]
'''Zhang Heng''' ([[Kineski jezik|kineski]]: 張衡; 78. - 139.) bio je kineski [[Polimat|polimatski]] naučnik i državnik iz [[Nanjang|Nanjanga]] koji je živio za vrijeme [[Dinastija Han|dinastije Han]]. Obrazovan u [[Luojang|Luojangu]] i [[Čangang|Čangangu]] postigao je uspjeh kao [[Kineska astronomija|astronom]], [[Kineska matematika|matematičar]], [[Seizmologija|seizmolog]], [[Hidrografija|hidrotehnički inžinjer]], [[izumitelj]], [[geograf]], [[Kartografija|kartograf]], [[Etnografija|etnograf]], [[Kinesko slikarstvo|umjetnik]], [[Kineska poezija|pjesnik]], filozof, političar i književnik.
'''Zhang Heng''', 78-139. godina ne., [[Kina|kineski]] [[Astronomija|astronom]] i [[Geofizika|geofizičar]]; izumio je seizmograf za registrovanje [[zemljotres]]a.
 
Karijeru je započeo kao maloljetni državni službenik u Nanjangu. Na kraju je postao glavni astronom, prefekt mažoretkinja i sluga na carskom dvoru. Njegov beskompromisni stav o historijskim i kalendarskim pitanjima stvorio je od njega kontroverznu figuru koja je spriječila da postane veliki historičar. Političko rivalstvo sa [[Evnuh|evnuhom]] tokom vladavine cara [[Šunj Han|Šunja]] (125. - 144.) dovelo je do odluke da se povuče iz centralnog suda i služi kao administrator [[Kraljevina Hejan|Kraljevine Hejan]] u današnjem [[Hebei|Hebeiju]]. Nakon kratkotrajnog boravka u Nanjangu ponovo je pozvan da služi u glavnom gradu. Umro je godinu dana kasnije 139. godine.
Zhang je rođen u pokrajini Nanyang, u provinciji Henan, u vrijeme dinastije Han. Bio je dvorski [[Historija|historičar]] i zvanični [[Astronomija|astronom]].
 
Zhang je primijenio svoje široko znanje iz mehanike i zupčanika u nekoliko svojih izuma. Izumio je prvu [[Hidraulika|hidrauličku]] [[Armilarna sfera|armilarnu sferu]] za astronomska proučavanja, poboljšao je [[vodeni sat]] dodavanjem još jednog spremnika i izumio prvi [[seizmograf]] koji je otkrivao smjer [[Zemljotres|zemljotresa]] na udaljenosti od 500 kilometara (310 milja). Poboljšao je prethodne kineske proračune broja [[Pi|π]]. Nakon dokumentiranja 2500 zvijezda u svoj opsežni [[zvjezdani katalog]] postavio je teorije o [[Mjesec (satelit)|Mjesecu]] i njegovom odnosu prema [[Sunce|Suncu]]; posebno je raspravljao o Mjesečevoj sferičnosti i [[Mjesečeva mijena|mijeni]] s jedne strane i [[Pomračenje Sunca|pomračenju Sunca]] i [[Pomračenje Mjeseca|Mjeseca]] s druge strane. Njegovu [[Fu poezija|fu]] i [[Shi poezija|shi]] poeziju su kasnije proučavali brojni kineski pisci. Dobio je posthumno priznanje za genijalnost; neki moderni naučnici su upoređivali njegov rad iz astronomije sa radom grčko-rimskog naučnika [[Ptolemej|Ptolemeja]].
 
=== Astronomski doprinos ===