Razlika između izmjena na stranici "Somalija"

Uklonjeno 38 bajtova ,  prije 1 godinu
m
razne ispravke
m (Vraćene izmjene korisnika Milyan212 (razgovor) na posljednju izmjenu korisnika CommonsDelinker)
oznaka: vraćanje
m (razne ispravke)
valuta=somalijski šiling (100 centesima)|
vremenska_zona=+3|
himna="[[Qolobaa Calankeed]]"<center></center>|
internetski_nastavak=[[.so]]|
pozivni_broj=252|
|}}
'''Somalija''' ([[Somalijski jezik|Somalijski]]: Soomaaliya; {{ArJ|الصومال}} As-Sumal), službeno '''Savezna Republika Somalija''', je država u istočnoj [[Afrika|Africi]] u regiji poznatoj kao "[[Afrički rog|Rog Afrike]]". Na sjeverozapadu graniči sa [[Džibuti]]jem, na zapadu sa [[Etiopija|Etiopijom]], [[Kenija|Kenijom]] na jugozapadu, [[Adenski zaliv|Adenskim zalivom]] na sjeveru dok na istoku izlazi na [[Indijski okean]]. Posjeduje najdužu obalu na afričkom kopnu,<ref name="FactbookCoastline">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2060.html|title=Coastline|accessdate=3. August8. 2013|work=[[World Factbook]]|publisher=[[Central Intelligence Agency]]}}</ref> a somalijski teren se uglavnom sastoji od platoa, ravnica i visoravni. Klimatski gledano, topli vremenski periodi prevladavaju tokom cijele godine, sa periodičnim [[Monsun|monsunskihmonsun]]skih vjetrovima i neredovnim padavinama.<ref name="ClimateSom">{{cite news |url=http://countrystudies.us/somalia/34.htm |publisher=countrystudies.us |title=Somalia – Climate |date=14. May5. 2009}}</ref>
 
U Somalija živi oko 12,3 miliona stanovnika. Oko 85% stanovnika su etnički Somalijci, koji su kroz historiju naseljavali sjeverni dio zemlje. Etničke manjine su uglavnom koncentrisanu u južnim regijama. Službeni jezici su: somalijski i arapski, oba iz grupe [[Afroazijski jezici|afroazijskih jezika]]. U religijskom smislu, većina stanovništva su [[Muslimani|muslimani]], uglavnom [[suniti]].<ref name="Abdullahi 2001 1">{{Harvnb|Abdullahi|2001|p=1}}.</ref>
 
Somalija je jedno od rijetkih područja svijeta bez organizovane vlasti.
 
== Somalija ==
Od izbijanja somalijskog građanskog rata u 1991, nije bilo centralne vladine kontrole nad većinom državne teritorije.<ref>"Somalia". World Factbook. Central Intelligence Agency. 2009-05-14. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/so.html. Retrieved 2009-05-31. </ref>.
 
Međunarodno priznata Tranziciona Federalna vlada kontroliše samo mali dio države. Somalija je označena kao "neuspješna država", i jedna od najsiromašnijih država na svijetu. Ujedno se smatra državom u kojoj je veoma rašireno nasilje.<ref>Bronwyn E. Bruton. Somalia: A New Approach. Volume 52 of Council Special Report. Council on Foreign Relations, 2010</ref><ref>David Blair. "Somalia: Analysis of a failed state" The Telegraph. 18 November2008</ref><ref>"2010 Failed States Index." Foreign Policy.</ref><ref>Fareed Zakaria. "The failed-state conundrum" The Washington Post. July 19, 2010.</ref><ref>Jon Lee Anderson. "The Most Failed State." The New Yorker. December 14, 2009</ref><ref>Human Development Report 2010 – Data Tables. United Nations.</ref><ref>"Somali violence uproots 80,000 civilians in January alone, reports UN agency" UN News Centre. 2 February 2010</ref><ref>"Piracy is just one of the many hazards in Somalia, which tops this year's list of the world's most dangerous countries." Zack O'Malley Greenburg. "World's Most Dangerous Countries." Forbes. 03.04.09</ref>
== Geografija ==
 
Somalijska obala je, sa 2720 &nbsp;km, najduža na afričkom kontinentu. Sjeverni dio zemlje je brdovit, sa nadmorskim visinama od 1000 do 2000 m, a središnja i južna područja su ravna sa prosječnom visinom ispod 200 m. Rijeke [[Jubba]] i [[Shebelle]] izviru u Etiopiji i teku prema jugu u [[Indijski okean]], ali ga Shebelle ne dostiže, osim u kišnom razdoblju.
 
Klima je obilježena visokim temperaturama tokom cijele godine, sezonskim [[monsun]]ima i nepravilnom raspodjelom padavina s čestim razdobljima suša. Srednji dnevni temperaturni maksimum je od 30 do 40&nbsp;°C, osim na uzvisinama i duž istočne obale. Srednji dnevni minimum kreće se između 15 i 30&nbsp;°C.
 
== Privreda ==
Zbog potpunog nedostatka državne kontrole Somalijska je privreda jedna od najliberalnijih na svijetu; ipak,
 
Somalija je jedna od najsiromašnijih svjetskih zemalja: socijalni, zdravstveni i obrazovni sistem gotovo da i ne postoje.
Većina stanovnika bavi se nomadskim [[stočarstvo]]m. Zanimljivo je da Somalija zbog odsutnosti državne regulative ima jedan od najpropulzivnijih telekomunikacijskih sektora u regiji.
Od [[valuta]], najviše se koristi [[američki dolar]]. Nema nacionalne banke pa neke firme i vlastodršci štampaju vlastiti novac.
 
Značajan izvor prihoda Somalijaca predstavljaju i donacije mnogobrojne dijaspore.
 
Centralna banka Somalije nagovještava da državni bruto društveni proizvod po stanovniku iznosi 333 $, što je niže od Kenije sa 350 $, ali bolje od: Tanzanije sa 280 $, Eritreje sa 190 $ i Etiopije sa 100 $.
 
Oko 43% ostanovništva živi sa manje od jednog dolara dnevno, sa otprilike 24% takvih stanovnika u gradskim područjima, i 54% onih koji žive na selu.
74.793

izmjene