Razlika između izmjena na stranici "Rigel"

Dodan 1 bajt ,  prije 5 mjeseci
m
ISBN magic link > {{ISBN}}; razne ispravke
m (→‎Fizikalne osobine: datumi: ispravljam "D. Mjesec GGGG" u "D. M. GGGG")
m (ISBN magic link > {{ISBN}}; razne ispravke)
 
| HIP = HIP 24436
}}
'''Rigel''' (''β Orion'') je najsjajnija zvijezda u [[sazviježđe|sazviježđu]] [[Orion (sazviježđe)|Orion]] i šesta po sjajnosti zvijezda na nebu. Njegova vidljiva magnituda sjaja iznosi 0,18. Iako je označen sa ''beta'', gotovo uvijek je sjajniji od ''alfa'' Oriona - [[Betelgez]].
 
== Fizikalne osobine ==
 
[[Datoteka:Rigel blue supergiant.jpg|mini|200px|Umjetničko viđenje Rigela sa udaljenosti od 1 [[Astronomska jedinica|aj]]]]
Rigel je neznatno varijabilan, na nepravilan način koji je karaktrističan za zvijezde supergigante. Njegova magnituda varira unutar 22 do 25 dana između 0,03 i 0,3. Zbog varijabilnosti glavne zvijezde u sistemu (Rigel je trojna zvijezda), nekad se razmatra postojanje i četvrte zvijezda u sistemu, mada je moguće da je to rezultat fizičkog pulsiranja površine Rigela A.<ref name="Burnham">Robert Burnham Jr.: ''Burnham's Celestial Handbook'', New York, Dover Publications Inc., [[1978]], str. 1300, {{ISBN |978-0-486-23568-4}}</ref>
 
=== Spektroskopija ===
 
== Sistem ==
Još od [[1831]] je poznato da je Rigel vizualni binarni sistem, koji je prvi izmjerio [[Friedrich Georg Wilhelm von Struve]]. Iako Rigel B i nije toliko slabog sjaja sa magnitudom od 6,7; njena blizina glavnoj zvijezdi - Rigelu A koji je preko 500 puta sjajniji - predstavlja veliku prepreku u njegovom posmatranju putem manjih [[teleskop]]a.<ref name="Burnham">Burnham, 1300.</ref> Procjenjuje se da je Rigel B udaljen od matične zvijezde preko 2.200 astronomskih jedinica. Ne čudi činjenica da između njih nema znakova orbitalnog kretanja iako se čini da obje zvijezde dijele isto relativno kretanje u odnosu na okolne zvijezde.<ref name="BurnhamJedicke">BurnhamJedicke and Levy, 130050-1.</ref><ref name="JedickeBurnham">Jedicke and LevyBurnham, 50-11300.</ref>
 
Sam Rigel B je [[spektroskopija|spektroskopski]] binarni sistem, koji se sastoji od dvije sekvencijalne zvijezde koje rotiraju oko zajedničkog centra gravitacije svakih 9,8 dana. Obje zvijezde pripadaju spektralnoj klasi B9V; iako je Rigel B masivniji od Rigela C, čineći 2,5 i 1,9 masa Sunca, respektivno.<ref name="BurnhamJedicke">BurnhamJedicke and Levy, 130051.</ref><ref name="JedickeBurnham">Jedicke and LevyBurnham, 51.1300</ref>
 
Krajem [[19. vijek|19.]] i početkom [[20. vijek]]a vodila se polemika o mogućoj vizualnoj binarnosti Rigela B. Određeni broj astronoma je tvrdio da se može vidjeti dvije zvijezde, dok su drugi to opovrgavali. Posmatranja od tada su potpuno isključila mogućnost da se vizuelno dokaže postojanje stvarnog binarnog pratioca Rigela B.<ref name="BurnhamJedicke">BurnhamJedicke and Levy, 1300-152.</ref><ref name="JedickeBurnham">Jedicke and LevyBurnham, 521300-1.</ref>
 
== Etimologija i kulturološka značajnost ==
Također je poznat i kao 参宿七 (''Šenksiu Ki'', "Sedma od tri zvijezde") kod [[Kinezi|Kineza]]. Ova [[matematika|matematička]] ''nelogičnost'' je iz razloga što je prvobitni naziv zviježđa Oriona uključivao samo tri zvijezde (u "pojasu" Oriona), a kasnije su dodane još četiri zvijezde u ovo sazviježđe ali je naziv "tri zvijezde" ostao. U [[more|pomorskoj]] [[navigacija|navigaciji]], Rigel je jedna od najvažnijih navigacijskih zvijezdi, jer je veoma sjajna, veoma lahko se može locirati te je vidljiva sa gotovo svih [[geografska širina|geografskih širina]].
 
Također je poznat i kao 源氏星(''Genjiboshi'' "Zvijezda Genji") u [[japanski jezik|japanskom jeziku]].<ref>"[[:en:Daijirin]]" p.815 ISBN:4385139024 </ref><ref>[[:en:Hōei Nojiri]] "Shin seiza jyunrei" p.19 ISBN: 9784122041288</ref>
 
== Reference ==
48.712

izmjena