Metafaza (mitoza): razlika između verzija

m
ISBN magic link > {{ISBN}}; razne ispravke
m (clean up, replaced: mini|thumb → mini (2) using AWB)
m (ISBN magic link > {{ISBN}}; razne ispravke)
 
[[Datoteka:Prometaphase 1.jpg|mini|150px|'''Prometafaza''':<br> Jedarna membrana se razlaže, a mikrotubule ulaze u jedarni prostor. One se kače za centromere ili su u interakciji sa suprotnim mikrotubulama.]]
'''Metafaza''' [[mitoza|mitoze]] je period za vrijeme okupljanja [[hromosom]]a u ekvatorskoj ravni [[diobeno vreteno|diobenog vretena]]. Na osnovu slike u tom procesu pozicioniranja, obično se dijeli na prometafazu i metafazu u užem smislu.
 
====Prometafaza====
[[Datoteka:Metaphase.jpg|mini|150px|'''Metafaza'''<br> Hromosomi su poredani u metafaznoj ploči.]]
[[Datoteka:MetaphaseIF.jpg|mini|150px|Ćelija u metafazi]]
U metafazi, [[diobeno vreteno|mitotsko vreteno]] je u potpunosti formirano, sa polovima na suprotnim krajevima ćelije. [[Hromosom]]i zauzimaju položaj u ekvatorijalnoj ravni. "Putovanje" hromosoma u ekvatorijalnu ravan naziva se metakineza, a završava sa obrazovanjem ekvatorijalne ili metafazne ravni, tj. postavljanjem hromosoma u ekvatorijalnu ravan ćelije. Metafazna ravan je zamišljena ravan koja je na jednakoj udaljenosti od oba pola (kraja) vretena. Kinetohore dvije sestrinske hromatide svakog hromosoma se okreću prema suprotnim polovima vretena. Mikrotubule koje su pričvršćene za posebno određenu hromatidu, dolaze sa jednog pola vretena, a mikrotubule pričvršćene za njenu sestrinsku hromatidu dolaze sa suprotnog pola vretena.<ref>Sofradžija A., Berberović Lj., Hadžiselimović R. (2003): Biologija za 2. razred opće gimnazije: 39-41. Svjetlost, Sarajevo, {{ISBN |9958-10-581-0}}.</ref>
 
U eksperimentalnim uslovima mitoza se može zaustaviti u metafazi izlaganjem ćelija djelovanju kolhicina (derivat biljke mrazovca ''Colchicum autumnale''), što su opisali Blakeslee i Avery 1937. Kolhicin sprečava formiranje diobenog vretena, pa stoga u metafazi mitoze izostaje nakupljanje hromosoma u ekvatorskoj ravni (metafaznoj ploči). Maksimalno kondenzirani hromosomi ostaju raspršeni po ćeliji i stoga ih je lahko moguće izbrojati i analizirati njihovu morfologiju. Upravo je otkriće djelovanja i upotreba kolhicina omogućila utvrđivanje tačnog broja hromosoma čovjeka. Tijo i Levan su 1956. radeći sa kulturama fibroblasta ljudskog embrija, utvrdili da diploidni set u ćelijama čovjeka čini 46 hromosoma. Danas je upotreba kolcemida (sintetskog analoga kolhicina) standardna procedura u kliničkoj citogenetici prilikom tretmana ćelija u kulturi za analizu kariotipa.<ref>Ibrulj S., Haverić S., Haverić A. (2008): Citogenetičke metode – Primjena u medicini. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN |978-9958-9344-5-2}}.</ref>
 
==Reference==