Razlika između izmjena na stranici "Filatelija u Bosni i Hercegovini"

Rescuing 5 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0
(Rescuing 5 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0)
 
[[Datoteka:0541 R a Bosanski Brod W.jpg|mini|Razgledics Bosanskog Broda 1912. godine]]
Tokom druge polovine XIX vijeka, vremena otomanske vladavine nad Bosnom i Hercegovinom, transport roba, pošte i novca odvijao je se neprekidno u svim pravcima kojima su se kretali karavani otomanskih velikaša tokom svog pohoda na Zapad. Poštanskom vezom preko Bosne, vezu sa Turskom održavale su susjedne zemlje [[Austrija]] i [[Francuska]], zbog čega je u Sarajevu osnovana takozvana "Francuska pošta", dok je za prenos te pošte angažovana francuska trgovačka firma Fraissinet, a do kraja osmanskog carstva u BiH poštu su prenosili trgovci (kiridžije).<ref>{{Cite web|url=http://www.posta.ba/stranica/1/23/7.html#Historijski_razvoj|title=JP BH Pošta|website=www.posta.ba|accessdate=2016-09-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160403025147/http://www.posta.ba/stranica/1/23/7.html#Historijski_razvoj|archivedate=3 April 2016|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://prezi.com/voyzmhwxkmpj/historijski-razvoj-postanskog-saobracaja-u-bih/|title=Historijski razvoj poštanskog saobraćaja u BiH|website=prezi.com|accessdate=2016-09-12}}</ref>
 
=== Vrijeme Austrougarske ===
[[Datoteka:GljiveRSbih.jpg|200p|mini|desno|Gljive, [[2004]], Srpske pošte]]
[[Datoteka:Scannen0016.jpg|200p|mini|desno|Pruga [[Višegrad]] - [[Mokra Gora]], [[2005]], Srpske pošte]]
Motivi su na početku većinom religiozne prirode, ali s vremenom Srpske pošte izdaju serije sa motivima flore i faune, [[nogomet]]a, mostova, olimpijade, [[književnost]]i sa likovima [[Branko Ćopić|Branka Ćopića]], [[Jovan Dučić|Jovana Dučića]], [[Meša Selimović|Meše Selimovića]], [[Aleksa Šantić|Alekse Šantića]], [[Petar Kočić|Petra Kočića]] i [[Ivo Andrić|Ive Andrića]] itd. Marke dostižu relativno visoku vijednost na evropskom tržištu kako zbog motiva tako i zbog niskog izdavačkog tiraža koji se kod nekih serija kreće od 10.000 do 14.000 komada, što je relativno mala količina. Sve marke nose natpis ''Република Српска'' i to ćirilicom, sve do [[2003]]. godine kad se počinje pojavljivati natpis ''Bosna i Hercegovina'', ali i dalje sa podnatpisom ''Republika Srpska''. Osim toga marke je moguće razlikovati po [[grb pošte Srpske|grbu Srpskih pošta]] koji je otiskan na svakoj marki. Pojedinačne marke su po pravilu u ćirilićnom pismu, dok marke u serijama se naizmjenično štampaju u latiničnom i ćirilićnom pismu .<ref>[httphttps://web.archive.org/web/20071008051316/http://www.filatelija.rs.ba/docs/pravilnik.pdf Pravilnik o izdavanju i distribuciji poštanskih maraka i vrijednosnica], Banja Luka, 2006. godina (PDF)</ref>
 
Godišnje izlazi oko tridesetak maraka koje se najčešće štampaju u malim listovima ([[tabak|tabacima]]) od po 8 maraka sa jednom [[vinjeta|vinjetom]] u sredini u [[tabak]]u 3x3 i sa sličnim tiskom i [[nazubljenje|nazubljenjem]]. Mora se reći da marke Republike Srpske po dizajnu odgovaraju markama bivše Jugoslavije i da grafički i tematski odgovaraju npr. markama iz Srbije iz 1990-ih godina. Razlozi su vjerovatno ekonomske prirode, jer i druge pošte štampaju marke u drugim državama (npr. [[Crna Gora]] štampa neke serije novih maraka u Sarajevu, ali su grafički bliske Srbiji). Takav je sistem i [[Češka|Češkoj]] i [[Slovačka|Slovačkoj]] nakon raspada [[Čehoslovačka|Čehoslovačke]].
 
[[Datoteka:Prijedor marka.jpg|desno|mini|120px|Personalizirana marka općine Prijedor 2008.]]
Od 2007. godine Pošta Republike Srpske izdaje i personalizirane poštanske marke. Slijedeći trend drugih evropskih pošta (npr. Austrijske pošte), postoji mogućnost na zahtjev javne institucije, privatne firme ili osobe, izdavanja [[privatne marke|privatnih maraka]] sa željenim motivom. Motivi su mogući na vlastiti zahtjev i obično se izrađuju na osnovu fotografije. Grafičko rješenje je obično ponuđeno od pošte, no može se izabrati između dvije boje i to plave i žute, kao i dva oblika, okomiti i uspravni. Na markama su, pored željenih tekstova i tekstovi ''Bosna i Hercegovina'', ''Republika Srpska'', ''Pošte Srpske'', te grb srpskih pošta, kao i nominalna vrijednost. Marke su u opticaju i predstavljaju legalno sredstvo za naplatu poštarine u unutrašnjem prometu. Marketinškim potezom omogućeno je promicanje privatnih firmi, kao i drugih institucija. Nije poznato koji su kriteriji za odobravanje motiva, kao i čime je regulirano što je dozvoljeno na motivima poštanskih marki. Cijena izrade je ovisna od naručene količine i kreće se od 1,50 [[KM]] za količinu 20-50 komada, te 0,80 KM za količinu preko 1000 komada. [[Nominalna vrijednost]] markica je za sada 0,70 KM. (''Stanje 9/2008''). U filateliji se ove marke ne katalogiziraju u poznatim [[Katalog poštanskih maraka|katalozima]], kao npr. njemačkog izdavača [[Michel]], već obično u specijalnim katalozima. Do sada ove marke nisu katalogizirane ni u jednom poznatijem katalogu. Nije poznato količina izdatih markica, a do sada su izdate 13 različitih poštanskih marki. <ref>{{Cite [web |url=http://www.postesrpske.com/page.php?id=46 |title=Personalizirane marke Republike Srpske] |accessdate=24 Oktobar 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110114074514/http://www.postesrpske.com/page.php?id=46 |archivedate=14 Januar 2011 |url-status=dead }}</ref>
 
====Lokalna izdanja====
 
Zbog navodnog nedostatka redovnih poštanskih marki 1994. godine pošta u [[Doboj]]u izdaje tzv. ''lokalno izdanje Doboj''. Korištene su marke Jugoslavije iz vremena [[hiperinflacija|hiperinflacije]] i preko njih su žigom utisnute nove nominalne vrijednosti. Korištene su u općinama [[Doboj]], [[Bosanski Brod]], [[Modriča]] i [[Derventa]]. Ne postoji odluka poštanske direkcije Srpskih pošta o izdavanju ovih marki, te se ove marke smatraju ilegalnim izdanjem. Prepoznatljive su po poštanskim brojevima tih općina. U oktobru 1994. godine su povučene iz opticaja i službeno uništene.<ref name="Katalog_RS">[http://www.postesrpske.com/sites/media/Filatelija/KatalogSr.pdf Katalog poštanskih maraka Republike Srpske 1992-2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161003181421/http://www.postesrpske.com/sites/media/Filatelija/KatalogSr.pdf |date=3 Oktobar 2016 }}, Banja Luka, 2007. godina (PDF)</ref> Manja količina je sačuvana, ali na tržištu nije još poznata. Po filatelističkim pravilima ove marke su privatna izdanja, te nemaju filatelističku vrijednost. Zbog stalnog aktualiziranja kataloga poštanskih maraka, može se očekivati njihovo pojavljivanje u specijaliziranim katalozima za nekoliko godina.
 
====Ostala izdanja====
==Vanjski linkovi==
{{Commonscat|Stamps of Bosnia and Herzegovina}}
* [https://web.archive.org/web/20090925105244/http://www.bhp.ba/filatelija/postanske_marke/ BH pošta] {{Simboli jezika|bs|Bosanski}}
* [http://www.post.ba Hrvatska pošta Mostar] {{Simboli jezika|hr|Hrvatski}}
* [http://www.filatelija.rs.ba Srpske pošte Banja Luka] {{Simboli jezika|sr|Srpski}}