Genom: razlika između verzija

Uklonjeno 25 bajtova ,  prije 3 godine
nema sažetka izmjene
[pregledana izmjena][pregledana izmjena]
mNo edit summary
No edit summary
 
{{Preuređivanje}}{{Čišćenje}}{{Standardi}}
{{Genetika bočni stubac}}
[[Datoteka: NHGRI human male karyotype.png |thumb|350px|Diploidna [[hromosomska garnitura]] ([[jedro|jedarni]] dio genoma) [[čovjek]]a (''2n''=46). Na slici su [[hromosom]]i [[muškarac|muškarca]]. ([[Mitohondrija|Mitohondrijska DNK]] i mitohondrijski [[hromosom]] nisu prikazani.)]]
U modernoj [[molekularna biologija|molekularnoj biologiji]] i [[genetika|genetici]] '''genom''' je genetički materijal [[organizam|organizma]]. Kodiran je ili u [[DNK]] ili, kod [[RNK]] [[virusi|virusa]], u [[RNK]]. UključujeObjedinjuje i [[gen]]e i nekodirajuću [[DNK]], [[Nekodirajuća DNK|nekodirajuće sekvence]] [[DNK]]/[[RNK]]. TerminNaziv ''genom'' je formuliraoprvi koristio [[Hans Winkler]], profesor [[botanika|botanike]] na University[[Univerzitet ofu HamburgHamburgu|Univerzitetu u Hamburgu]], [[Njemačka]], [[1920]]. godine.<ref>Winkler H. L. (1920): Verbreitung und Ursache der Parthenogenesis im Pflanzen- und Tierreiche. Fischer Verlag, Jena</ref>''Oxford English Dictionary'' sugerira da je ovo ime nastalo spajanjem riječi ''[[gen]]'' i ''[[hromosom]]''.<ref>{{cite web|title=definition of Genome in Oxford dictionary|url=http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/genome|accessdate=25 March 2014}}</ref> Uz ovu, nekoliko srodnih riječi u [[biologija|biologiji]] (sa sufiksom ''–om'') čine sistematiziranu cjelinu, kao što su: [[biom]], [[rizom]] i savremeniji naziv [[konektom]].<ref>Yadav S. P. (2007): The wholeness in suffix -omics, -omes, and the word om". Journal of biomolecular techniques : JBT 18 (5): 277. PMC 2392988.PMID 18166670.</ref><ref>Lederberg J., McCray A. T. (2001): "'Ome Sweet 'Omics -- A Genealogical Treasury of Words" (PDF). The Scientist,15, 7 http://lhncbc.nlm.nih.gov/lhc/docs/published/2001/pub2001047.pdf</ref><ref>Griffiths J. F., Gelbart W. M., Lewontin R. C., Wessler S. R., Suzuki D. T., Miller J. H. (2005): Introduction to Genetic Analysis. W.H. Freeman and Co., New York, ISBN 0-7167-4939-4.</ref>
 
Neki organizmi imaju više kopija [[hromosom]]a: [[ploidija|diploidni]], [[ploidija|triploidni]], [[ploidija|tetraploidni]] i tako dalje. U klasičnoj [[genetika|genetici]] takvo stanje jese obično pojavljuje kod [[organizam]]a sa [[spol]]nim [[razmnožavanje]]m ([[eukarioti|eukariota]], kod kojih [[gamet]]i imaju upola manji broj [[hromosom]]a nego [[Somatologija|somatske]] [[ćelije (biologija)|ćelije]] , a genom je kompletankompletna setcjelina [[hromosom]]a [[ploidija|diploidne ćelije]].
 
Odvajanje [[genetika|genetičkog]] materijala u gamete se postiže odvajanjem rekombiniranih (''crossing overom''[[krosing-over]]) homologa tokom [[mejoza|mejoze]].<ref>Griffiths J. F., Gelbart W. M., Lewontin R. C., Wessler S. R., Suzuki D. T., Miller J. H. (2005): Introduction to u Genetic Analisis. W. H. Freeman and Co., New York, ISBN 0-7167-4939-4 .</ref> UKod [[ploidija|haploidnih]] [[organizam]]a, uključujući i [[ćelije (biologija)|ćelije]] [[bakterija]], arhea, a i [[organela|organele]] ([[mitohondrija|mitohondrije]] i [[hloroplast]]e) ili [[virusi|viruse]], koji na sličan način sadrže [[gen]]e u jednom ili nizu kružnih ili linearnih lanaca [[DNK]] (ili RNK za [[RNK]] [[virusi|nekih virusa]]). Isto tako, terminnaziv ''genom'' može se primijeniti i konkretno, a to znači da ono što je pohranjeno u kompletnom [[jedro|jedru]] (''[[jedro|nukleusni]] genom''), ali takođerkao i za ono što je pohranjeno u [[organela]]ma koje sadrže vlastitu [[DNK]], kao ''[[mitohondrija|mitohondrijski genom]]'' ili ''[[hloroplast|hloroplastni genom]]''. Pored toga, genom se može sastojati i od ne-[[hromosom]]skih [[genetika|genetičkih]] elemenata, kao što su [[virusi]], [[plazmidi]] i [[transpozon]]i.
Neki organizmi imaju više kopija [[hromosom]]a: [[ploidija|diploidni]], [[ploidija|triploidni]], [[ploidija|tetraploidni]] i tako dalje. U klasičnoj [[genetika|genetici]] takvo stanje je obično kod [[organizam]]a sa [[spol]]nim [[razmnožavanje]]m ([[eukarioti|eukariota]], kod kojih [[gamet]]i imaju upola manji broj [[hromosom]]a nego [[Somatologija|somatske]] [[ćelije (biologija)|ćelije]] , a genom je kompletan set [[hromosom]]a [[ploidija|diploidne ćelije]].
 
Kad se kaže da je genom kod [[Biseksualnost|biseksualnih]] [[vrsta]] ''sekvenciran'', to se obično odnosi na utvrđivanje sekvence jednogjedne setagrupe [[autosom]]a, a i svesvih [[hromosom|spolnespolnih hromosomehromosoma]] koji zajedno predstavljaju oba moguća spola. Odnosi se i na jednospolne [[vrsta|vrste]], kada se opisuje kao ''genom sekvenca''. Kolokvijalni izraz ''genetička kozmetika'' se ponekad koristi da označi genom određenog pojedinca ili organizma.
Odvajanje [[genetika|genetičkog]] materijala u gamete se postiže odvajanjem rekombiniranih (''crossing overom'') homologa tokom [[mejoza|mejoze]].<ref>Griffiths J. F., Gelbart W. M., Lewontin R. C., Wessler S. R., Suzuki D. T., Miller J. H. (2005): Introduction to u Genetic Analisis. W. H. Freeman and Co., New York, ISBN 0-7167-4939-4 .</ref> U [[ploidija|haploidnih]] [[organizam]]a, uključujući i [[ćelije (biologija)|ćelije]] [[bakterija]], arhea, a i [[organela|organele]] ([[mitohondrija|mitohondrije]] i [[hloroplast]]e) ili [[virusi|viruse]], koji na sličan način sadrže [[gen]]e u jednom ili nizu kružnih ili linearnih lanaca [[DNK]] (ili RNK za [[RNK]] [[virusi|nekih virusa]]). Isto tako termin ''genom'' može se primijeniti i konkretno, znači – ono što je pohranjeno u kompletnom [[jedro|jedru]] (''[[jedro|nukleusni]] genom''), ali također i za ono što je pohranjeno u [[organela]]ma koje sadrže vlastitu [[DNK]], kao ''[[mitohondrija|mitohondrijski genom]]'' ili ''[[hloroplast|hloroplastni genom]]''. Pored toga, genom se može sastojati i od ne-[[hromosom]]skih [[genetika|genetičkih]] elemenata, kao što su [[virusi]], [[plazmidi]] i [[transpozon]]i.
 
[[Nauka]] koja proučava globalnaopštih [[osobina|svojstva]] genoma srodnih [[organizam]]a naziva se [[genomika]], koja se razlikuje od [[genetika|genetike]] , koja uglavnom proučava svojstvaosobine pojedinačnih [[gen]] a ili skupinegrupe gena. Obje procjenjuju [[bazni par|bazne parove]], a broj gena varirase mijenja od jedne do druge vrste, a. postojiPostoji samo gruba korelacijauzajamna povezanost između tate dvadvije vrste poznat apoznata kao [[paradoks C-vrijednosti]]. Trenutno, najveći poznati broj gena je oko 60.000 ([[protozoa]], koje uzrokuju ''trihomonijazu'') , što je tri puta više nego u [[čovjek|ljudskom]] genomu.
Kad se kaže da je genom kod biseksualnih [[vrsta]] ''sekvenciran'', to se obično odnosi na utvrđivanje sekvence jednog seta [[autosom]]a, a i sve [[hromosom|spolne hromosome]] koji zajedno predstavljaju oba moguća spola. Odnosi se i na jednospolne [[vrsta|vrste]], kada se opisuje kao ''genom sekvenca''. Kolokvijalni izraz ''genetička kozmetika'' se ponekad koristi da označi genom određenog pojedinca ili organizma.
 
== Veličina genoma ==
[[Nauka]] koja proučava globalna [[osobina|svojstva]] genoma srodnih [[organizam]]a naziva se [[genomika]], koja se razlikuje od [[genetika|genetike]] , koja uglavnom proučava svojstva pojedinačnih [[gen]] a ili skupine gena. Obje procjenjuju [[bazni par|bazne parove]], a broj gena varira od jedne do druge vrste, a postoji samo gruba korelacija između ta dva poznat a kao [[paradoks C-vrijednosti]]. Trenutno, najveći poznati broj gena je oko 60.000 ([[protozoa]], koje uzrokuju ''trihomonijazu'') , što je tri puta više nego u [[čovjek|ljudskom]] genomu.
Analogiju veličine ljudskog genoma (pohranjene [[DNK]] instruktivnokorisno je pogledati u komparacijipoređenju sa proporcijama [[hipoteza|hipotetske]] [[knjiga|knjige]]:
==Veličina genoma==
Analogiju veličine ljudskog genoma (pohranjene [[DNK]] instruktivno je pogledati u komparaciji sa proporcijama [[hipoteza|hipotetske]] [[knjiga|knjige]]:
* Knjiga (genom) će sadržavati 23 poglavlja (hromosoma);
* Svako poglavlje sadrži 48-250 miliona slova (A, C, G, T), bez razmaka;
* Knjiga, dakle, ukupno sadrži više od 3,2 milijarde slova;
* Knjiga se uklapa u ćelijski nukleus veličine sićušne čestice;
* Barem jedan primjerak knjige (svih 23 poglavlja) sadržan je u većini ćelija našeg tijela. Jedini izuzetak kod ljudi su zreli [[eritrocit]]i kod kojih se tokom razvoja [[jedro]] razgrađuje pa zato i nemaju genom.
 
== Reference ==
{{referencerefspisak}}
 
{{Genetika}}
8.139

izmjena