Razlika između izmjena na stranici "Hubbleov zakon"

Uklonjeno 150 bajtova ,  prije 3 godine
m
Stil
m (Stil)
{{Standardi}}
{{Priča}}
[[Edwin'''Hubbleov Hubble]]zakon''' ([[1888]] - [[1953]]), otkrio je [[1929]].pokazuje proporcionalnost između udaljenosti pojedine [[galaksija|galaksije]] i njenog [[crveni pomak|crvenog pomaka]]. [[Edwin Hubble]] ([[1888]] - [[1953]]), je uzotkrio [[1929|1929.]] ovisnost pomoćpomoću [[Dopplerov efekt|Dopplerovog efekta]]. Hubble je zaključio da su udaljenosti galaksije i njene brzine udaljavanja proporcionalni tj. da se dalje galaksije udaljavaju od nas većim brzinama. Ta proporcionalnost se može izraziti formulom koju nazivamo '''Hubbleov zakon''':
 
:''v = H<sub>0</sub> r''
gdje su: v - brzina udaljavanja, H<sub>0</sub> - Hubbleova konstanta, r - udaljenost.
 
Udaljavanje galaksija je relativno u odnosu na našu, jer Mliječni put nije centar Svemira.
Ako se sve galaksije udaljuju od nas, to ne znači istovremeno da se [[Mliječni put|naša galaksija]] nalazi centru svemira Budući da se svemir širi, svi dijelovi se udaljuju od svih ostalih, kao krhotine nakon eksplozije, pa bi [[Vanzemaljci|hipotetski stanovnici]] drugih galaksija također primijetili da se cijeli svemir odmiče od njih.
 
Za određivanje Hubbleove konstante potrebno je za što veći broj galaksija odrediti njihove brzine udaljavanja i udaljenosti. Brzine udaljavanja se računaju preko spektra galaksije - uvrštavanjem pomaka talasnih dužina nekih spektralnih linija u jednačine [[Dopplerov efekt|Dopplerovog efekta]]. Pomoću Hubbleovog zakona moguće je odrediti udaljenost galaksija, a time i starost Svemira.
 
== Mjerenje udaljenosti u svemiruSvemiru ==
{{Glavni|Mjerenje udaljenosti u svemiru}}
Većina metoda mjerenja udaljenosti galaksija temelji se na zavisnosti njihovog [[magnituda (astronomija)|prividnog sjaja]] od [[luminozitet|luminoziteta]] i udaljenosti.
Veće udaljenosti se koristi eksplozija [[supernova]], a za najveće Hubbleova konstanta.<ref>{{cite news|url=http://www.br.de/mediathek/video/sendungen/alpha-centauri/alpha-centauri-all-2001_x100.html|title=Wie misst man Entfernungen im All - III|last=|first=|date=18. 2. 2001|work=Alpha Centauri|agency=Bayerischer Rundfunk|language=de|access-date=|via=|last1=Lesch|first1=Harald|authorlink1=Harald Lesch|accessdate=5. 10. 2016}}</ref>
 
== Starost svemiraSvemira ==
 
[[Datoteka:Usporavanje sirenja svemira.jpg|mini|250p|Usporavanje širenja svemira i promjena Hubbleovog vremena τ]]
 
Prema teoriji [[veliki prasak|velikog praska]] širenje svemiraSvemira započelo je prije konačnog vremena, kada je čitav svemir bio zbijen u vrlo mali prostor. Starost svemira (vrijeme proteklo od Velikog praska) može se procijeniti iz vrijednosti ''Hubbleove konstante'' H<sub>0</sub>. [[Recipročna vrijednost|Recipročnu vrijednost]] H<sub>0</sub> nazivamo '''Hubbleovo vrijeme''' τ:
 
:''τ = 1/H<sub>0</sub>''
 
=== Hubbleova konstanta ===
Za proračun konstante Hubble je koristio Cefeide. Tada nije bilo još poznato da postoje dvije vrste Cefeida, konstanta je imala drugu vrijednost nego danas.<ref>{{cite news|url=http://www.br.de/mediathek/video/sendungen/alpha-centauri/alpha-centauri-entfernungen-2001_x100.html|title=Wie misst man Entfernungen im All - II|last=|first=|date=7. 1. 2001|work=Alpha Centauri|agency=Bayerischer Rundfunk|language=de|access-date=|via=|last1=Lesch|first1=Harald|authorlink1=Harald Lesch|accessdate=5. 10. 2016}}</ref>
 
Pomoću [[Svemirski teleskop Hubble|svemirskog teleskopa Hubble]] obavljena su 2001. mjerenja Cefeida u 31 galaksiji. Izmjerena vrijednost konstante je: (71±6 km/s)/ 1 [[Parsek|megaparseku]]. Druge metode daju rezultat od 65±15 km/s.<ref>{{Cite book|title=Astronomie|last=|first=|publisher=Brockhaus|year=2006|isbn=3-7653-1231-2|location=Mannheim|pages=175}}</ref>
:<math>\tau = \frac {r}{v} =\frac {1\ 000\ 000\ Pc}{65..71\ km/s} = 10..18\ milijardi\ g</math>
 
Hubbleovo vrijeme ima jasnosljedeće značenje. Ako biUkoliko se svemir sve vrijeme širio današnjom brzinom, počeo bi se širiti tačno prije Hubbleovog vremena τ. Međutim, Hubbleovo vrijeme veće je od stvarne starosti svemira. Naime, uslijed usporavanja širenja svemira (posljedica međusobnog gravitacijskog privlačenja svih masa u svemiru) današnja vrijednost Hubbleove konstante je manja od vrijednosti u ranijim trenucima razvoja svemira. Da bi odredili starost svemira, uz Hubbleovu konstantu trebamo izmjeriti i usporavanje širenja svemira.
 
== Također pogledajte ==