Razlika između izmjena na stranici "Hubbleov zakon"

Dodano 112 bajtova ,  prije 3 godine
m
nema sažetka izmjene
m
Većina metoda mjerenja udaljenosti galaksija temelji se na zavisnosti njihovog [[magnituda (astronomija)|prividnog sjaja]] od [[luminozitet|luminoziteta]] i udaljenosti.
 
U postupku koji su prvi put primijenili A. Sandage i G. Tammann polazi se od precizne vrijednosti [[AJ|astronomske jedinice]], koja je dobijena radarskim mjerenjima položaja i kretanja [[Venera|Venere]]. Udaljenosti bližih [[zvijezda]] se nalaze metodom zvjezdane [[paralaksa|paralakse]].<ref>{{cite news|last1=Lesch|first1=Harald|authorlink1=Harald Lesch|title=Wie misst man Entfernungen im All - I|url=http://www.br.de/mediathek/video/sendungen/alpha-centauri/alpha-centauri-all-2000_x100.html|accessdatetitle=5Wie misst man Entfernungen im All - I|last=|first=|date=31. 108. 20162014|work=BR Alpha Centauri|agency=Bayerischer Rundfunk|language=de|access-date=31|via=|last1=Lesch|first1=Harald|authorlink1=Harald Lesch|accessdate=5. 810. 2014|language=de2016}}</ref> Zatim se metodom zvjezdanih skupova nalaze udaljenosti bližih otvorenih skupova. Udaljenost otvorenih skupova se koristi za kalibriranje krivulje period-apsolutni sjaj za [[Promjenjiva zvijezda|promjenjive zvijezde]] [[Cefeida|Cefeide]]. Pri tome se opažaju Cefeide koje se nalaze u otvorenim skupovima. Tada se pomoću relacije period-apsolutni sjaj određuju udaljenosti bližih galaksija, u kojima je moguće raspoznati Cefeide. Procijenjene udaljenosti što većeg broja galaksija koriste se za procjenu vrijednosti Hubbleove konstante H<sub>0</sub>. Ovom metodom dobijena je vrijednost H<sub>0</sub> = 15&nbsp;km/s po milionu svjetlosnih godina.
 
Postupkom koji su razvili M. Aaronson, J. Mould i J. Huchra dobijene su nešto veće vrijednost: 27&nbsp;km/s po milionu svjetlosnih godina. Postupak se zasniva na tzv. Tully-Fischerovoj relaciji koja povezuje brzinu rotacije pojedinih tipova spiralnih galaksija s njihovim luminozitetom. Zavisnost je fizikalno opravdana činjenicom da su i brzina rotacije i luminozitet ovisni o masi galaksije.
 
Veće udaljenosti se koristi eksplozija [[supernova]], a za najveće Hubbleova konstanta.<ref>{{cite news|last1=Lesch|first1=Harald|authorlink1=Harald Lesch|title=Wie misst man Entfernungen im All - III|url=http://www.br.de/mediathek/video/sendungen/alpha-centauri/alpha-centauri-all-2001_x100.html|accessdatetitle=5Wie misst man Entfernungen im All - III|last=|first=|date=18. 102. 20162001|work=BR Alpha Centauri|agency=Bayerischer Rundfunk|language=de|access-date=18|via=|last1=Lesch|first1=Harald|authorlink1=Harald Lesch|accessdate=5. 210. 2001|language=de2016}}</ref>
 
== Starost svemira ==
 
=== Hubbleova konstanta ===
Za proračun konstante Hubble je koristio Cefeide. Tada nije bilo još poznato da postoje dvije vrste Cefeida, konstanta imala drugu vrijednost nego danas.<ref>{{cite news|last1=Lesch|first1=Harald|authorlink1=Harald Lesch|title=Wie misst man Entfernungen im All - II|url=http://www.br.de/mediathek/video/sendungen/alpha-centauri/alpha-centauri-entfernungen-2001_x100.html|accessdatetitle=5Wie misst man Entfernungen im All - II|last=|first=|date=7. 101. 20162001|work=BR Alpha Centauri|agency=Bayerischer Rundfunk|language=de|access-date=7|via=|last1=Lesch|first1=Harald|authorlink1=Harald Lesch|accessdate=5. 110. 2001|language=de2016}}</ref>
 
Pomoću svemirskog teleskopa Hubble obavljena su 2001. mjerenja Cefeida u 31 galaksiji. Izmjerena vrijednost konstante je: (71±6 km/s)/ 1 [[Parsek|megaparseku]]. Druge metode daju rezultat od 65±15 km/s.<ref>{{Cite book|title=Astronomie|last=|first=|publisher=Brockhaus|year=2006|isbn=3-7653-1231-2|location=Mannheim|pages=175}}</ref>