Butil grupa: razlika između verzija

Uklonjen 1 bajt ,  prije 5 godina
nema sažetka izmjene
(N-Butil grupa)
 
No edit summary
'''Butil grupa''' ili kratko '''butil''' – u [[organska hemija|organskoj hemiji]] – je [[ugljik|četverougljični]] [[alkil]]ni [[radikal (hemija)|radikal]] ili [[substituentsupstituent]]ska grupa sa općom [[hemijska formula|hemijskom formulom ]] –C<sub>4</sub>H<sub>9</sub>, izvedenom iz bilo kog od dva [[izomer]]a [[butan]]a.<ref name=<“Volet“>{{cite book|authors=Voet D, Voet J.|year= 1995|title= Biochemistry, 2nd Ed.|publisher= Wiley, http://www.wiley.com/college/math/chem/cg/sales/voet.html.}}</ref><ref name=<“Atkins“>{{cite book|author=Atkins P., de Paula J.|year=2006|title=Physical chemistry, 8th Ed.|publisher= W. H. Freeman|place= San Francisco|isbn= 0-7167-8759-8}}</ref><ref name=<“Whitten“>{{cite book|author=Whitten K.W., Gailey K. D. and Davis R. E.|year= 1992|title= General chemistry, 4th Ed.|publisher= Saunders College Publishing|place= Philadelphia|isbn= 0-03-072373-6}}</ref><ref name=<“Petrucci“>{{cite book|author=Petrucci R. H., Harwood W. S., Herring F. G.|year= 2002|title= General Chemistry, 8th Ed. |publisher=Prentice-Hall|place= New York|isbn= 0-13-014329-4}}</ref>
<ref name=<“Petrucci“>{{cite book|author=Petrucci R. H., Harwood W. S., Herring F. G.|year= 2002|title= General Chemistry, 8th Ed. |publisher=Prentice-Hall|place= New York|isbn= 0-13-014329-4}}</ref>
 
Izomer ''n''–butan može se vezati na dva načiona, dajući dvije "–butil" grupe:
== Nomenklatura ==
 
Prema [[IUPAC nomenklatura|IUPAC nomenklaturi]], "izobutil", "''sec''–butil" i "''tert''–butil" su zadržali imena. U konvenciji [[skeletna formula|skeletnih formula]], svaka linija završava i liniju presjeka određujućeg atoma ugljika (osim ako nije drugačije naznačeno) zasićenog jednim povezanim atomom [[vodik]]a (osim ako nije drugačije naznačeno). Simbol "R" označava bilo koji [[Radikal (hemija) | radikal]].
{| class="wikitable"
| bgcolor="lightblue" style="text-align:center;"|'''[[Skeletna formula]]'''
|[[Datoteka:N-Butyl-Skeletal-SVG.svg|100px]]
|''n''-butil
|Butil
|butil
|Butil
|butil
|butanButan-1-il
|-
|[[Datoteka:Sec-Butyl-Skeletal-SVG.svg|80px]]
|''sec''-butil
|1-metilpropil
|butanButan-2-il
|-
|[[Datoteka:Isobutyl-Skeletal-SVG.svg|80px]]
{|
|[[FileDatoteka:Butyl acetate.png|200px|Butil-acetat]]
|[[FileDatoteka:S-butyl acetate.png|150px|Sec-butil acetat]]
|[[FileDatoteka:Isobutyl acetate.png|150px|Izobutil-acetat]]
|[[FileDatoteka:T-butyl acetate.png|120px|Tert-butil acetat]]
|-
|<center>[[Butil-acetat|''n''–butil acetat]]</center>
|<center>[[Sec-butil acetat|''Sec''-butylbutil acetat]]</center>
|<center>[[Izbutil-acetat]]</center>
|<center>[[Tert-butil acetat|''Tert''-butil acetat]]</center>
 
== Tert-butil efekt ==
Tert-butil [[supstituent]] je vrlo glomazan i koristi se u hemiji za [[kinetička kontrolu reakcije | kinetičku stabilizaciju]], kao i druge krupne grupe, kao što je srodna [[trimetilsilil]] grupa. Efekt t-butil grupe u napretku hemijske reakcije se zove '''tert-butil efekt''', koji je prikazan u [[Diels-Alder reakcija| Diels-Alder reakciji]] ispod. U odnosu na vodični supstituent, tert-butil supstituent ubrzava [[brzina reakcije|brzinu reakcije]] za faktor 240.<ref>''Factors affecting ease of ring formation. The effect of anchoring substitution on the rate of an intramolecular diels-alder reaction with furan-diene'' Serge Cauwberghs and Pierre J. De Clercq B. Tinant and J. P. Declercq [[Tetrahedron Letters]], Volume 29, Issue 20 , '''1988''', Pages 2493-2496 {{doi|10.1016/S0040-4039(00)87916-2}}</ref>
[[Datoteka:Tertbutyleffect.svg|center|400px|Tert-butil efekt]]
==Također pogledajte==
23.119

izmjena