Viktorijino jezero: razlika između verzija

nema sažetka izmjene
[pregledana izmjena][pregledana izmjena]
No edit summary
No edit summary
{{Nedostaju izvori}}
{{Preuređivanje}}{{Prijevod}}
{{Infokutija vodena površina
{{Infobox body of water
| nameime = Viktorijino jezero <br /> (Nalubaale)
| locationlokacija = [[Afrička velika jezera]]
| imageslika = Topography of Lake Victoria.png
| image_bathymetry =
| caption_bathymetry =
| coords koordinate = {{Coord|1|S|33|E|type:waterbody_scale:3000000|display=inline,title}}
| outflowodliv = [[Bijeli Nil]] (rijeka, poznata i kao "Viktorijin Nil" zato što teče iz jezera)
| inflowpriliv = [[Kagera (rijeka)|Kagera]]
| catchmentsliv = 184.000 km2km<sup>2</sup><br/>238.900 km2km<sup>2</sup> sliv
| basin_countriesdržave_sliva = {{ZID|Tanzanija}}<br/>{{ZID|Uganda}}<br/>{{ZID|Kenija}}
| lengthdužina = 337 km
| width širina = 250 km
| area površina = 68.800 km2km<sup>2</sup>
| depth dubina = 40 m
| max-depth max_dubina = 83 m
| volume zapremina = 2.750 km3km<sup>3</sup>
| shoreobala = 3.440 km
| elevation nadmorska_visina = 1.133 m
| residence_time =
| islandsostrva = 84 ([[Ostrva Ssese]], Uganda; [[Ostrvo Maboko]], Kenija)
| islands_category = Ostrva Viktorijinog jezera
| cities gradovi = {{Plainlist}}
* [[Bukoba]], Tanzanija
* [[Mwanza]], Tanzanija
{{Endplainlist}}
}}
'''Viktorijino jezero''' je najveće [[jezero]] u [[Afrika|Africi]], a treće u svijetu. Ime je dobilo po [[Viktorija, odkraljica Ujedinjenog Kraljevstva|Viktoriji, kraljici Ujedinjenog Kraljevstva]].
 
Dubina jezera je 86m86 m. Pripada [[Tanzanija|Tanzaniji]], [[Kenija|Keniji]] i [[Uganda|Ugandi]]. Nalazi se na nadmorskoj visini od 1.135 m. Jezero je poznato kao stanište [[Ciklidi|riba iz porodice ciklida]].
 
[[Datoteka:Density evolution Victoria.png|250px|mini|desno|Rast gustoće naseljenosti oko jezera Viktorija]]
Otkrio ga je britanski istraživač [[John Hanning Speke|John Speke]] 1858. godine u svojoj potrazi za izvorom rijeke Nil i dao mu ime u čast Engleskeengleske Kraljicekraljice. Površina mu iznosi 69.500 kvadratnih kilometara, nalazi se u istočnoj Africi između država Kenije, Tanzanije i Ugande. Relativno je plitko, najveće dubine do 8283 metra. Tektonskog je porijekla - stvoreno izdizanjem rubova kotlina, čime su preusmjereni vodeni tokovi. Iz njega kreće jedna od najvećih afričkih rijeka, rijeka Nil. Na sjeverozapadu je okruženo vlažnim tropskim šumama, a na ostalim dijelovima savanama[[savana]]ma.
 
Nekada prelijepo jezero uništeno je uplitanjemutjecajem novopridošlih kolonista. Oni su uništili okolnu vegetaciju kako bi uzgajali žitarice, šećernu trsku, kafukahvu, čaj i dr. Kao i u jezerima Malawi i Tanganyika, i u Victoriji su se razvile endemičneendemske vrste ciklida (''Cichlidae''), pa se u jezeru nalazilo preko 400 vrsta ''Haplochromina''.
 
Tokom kišnog razdobljaperiodu voda ispire hemikalije koje završavaju u jezeru što dovodi do nekontrolisanognekontroliranog rasta algi. Kako se industrija razvijala, tako se smanjivala i količina riba u jezeru.
 
U 50-im1950im godinama prošlog vijeka gotovo je nestala riba kojom se prehranjivalo domaće stanovništvo - ''Oreochromis esculentus''. Da spriječebi spriječili dalje propadanje ribljeg fonda, Britanci su u jezero nastanili dvije nove vrste riba ''Oreochromis niloticus'' i ''Lates niloticus''. Tada nitkoniko nije ni pomislio kako će taj potez dovesti do katastrofe. Sve do kraja 701970-ih godina činilo se kako nema nikakvih bitnijih promjena. Ali u 80-im1980ih dolazi do drastičnih promjena. Postotak ciklida je sa nekadašnjih 80% opao na svega 1%, dok se udio ribe ''Lates niloticus'' sa prijašnjih 1% povećao na 80%. Naučnik Les Kauffman je propast ciklida nazvao "najvećim masovnim istrebljenjem kičmenjaka u pisanoj historiji".
[[Datoteka:Image-Languages-Lakevictoria-fr.svg|220px|lijevo|mini|Lokalni jezici oko jezera Viktorija]]
To je dovelo do toga da više nema dovoljnog broja riba koje se hrane organskim otpadom. Organske tvari se raspadaju trošeći kiseonik[[kisik]]. Zbog toga doljnjidonji dijelovi jezera postaju nenastanjivi, tzv. mrtve zone. Uz to pojavio se i vodeni zumbul (''Eichornia''). To je slobodno plutajući korov koji se brzo razmnožava. Stvara gust pokrov koji sprječava sunčevu svjetlost da prodre u jezero.
 
Godine 1994. došlo je do velikog masakra u Ruandi. Rijeka Kagera je u jezero donijela tisućemnogobrojna ljudskihljudska tjelatijela. Kako bi spriječili epidemiju, ribari su tijela vadili mrežama.
[[Datoteka:Hydrography-graph-Lake Victoria.svg|mini|desno|250px|Varijacija visine jezera Viktorija]]
 
Razvoj industrije je doveo i do toga da se industrijski otpad pušta u rijeke koje utiču u jezero. Procjenjuje se da samo Tanzanija dnevno ispusti 2 miliona litara otpada. Premda cjelokupna situacija izgleda bezazlena, pokrenuta je velika međunarodna akcija da se jezero spasi. Jedan od programa je i spas ciklida. Tako se u SAD i EuropiEvropi uzgaja 40 različitih najugroženijih vrsta ciklida u nadi da će se spriječiti njihovo izumiranje.
 
== Također pogledajte ==
* [[Spisak jezera]]
* [[Afrička velika jezera]]
 
73.705

izmjena