Otvori glavni meni

Izmjene

Dodano 1.467 bajtova ,  prije 3 godine
nema sažetka izmjene
'''Rumunija''' ([[rumunski jezik|rumunski]]: România) je [[Unitarna država|unitarna]] [[Polupredsjednički sistem|polupredsjednička država]] koja se nalazi u [[Jugoistočna Evropa|jugoistočnoj Evropi]]. Graniči se sa [[Ukrajina|Ukrajinom]] i [[Moldavija|Moldavijom]] na sjeveroistoku, [[Mađarska|Mađarskom]] i [[Srbija|Srbijom]] na zapadu, [[Bugarska|Bugarskom]] na jugu, a na istoku izlazi na [[Crno more]]. Prostire se na 92.043 km² i ima [[Umjereni pojas|umjereno]] [[Köppenova klasifikacija klime|kontinentalnu klimu]]. Sa svojih 19.940.000 stanovnika je [[Najmnogoljudnije države EU|sedma najmnogoljudnija država]] članica [[Evropska unija|Evropske unije]]. Njen glavni i najveći grad [[Bukurešt]] je [[Najveći gradovi Evropske unije|šesti najveći grad]] Evropske unije. [[Dunav]], druga najveća rijeka Evrope, protiče kroz Rumuniju.
 
Moderna Rumunija se pojavila unutar teritorija antičke [[Rimsko carstvo|rimske]] provincije [[DacijaDakija (rimska provincija)|DacijeDakije]], a formirana je 1859. godine preko [[Ujedinjenje kneževina Vlaške i Moldavije|personalne unije]] kneževina [[Moldavija (pokrajina)|Moldavije]] i [[Vlaška|Vlaške]]. Nova država, službeno nazvana Rumunija od 1866. godine, je stekla nezavisnost od [[Osmanlijsko carstvo|Osmanlijskog carstva]] 1877. godine. Nakon [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]], [[Transilvanija]], [[Bukovina]] i [[Besarabija]] su pripojene suverenoj [[Kraljevina Rumunija|Kraljevini Rumuniji]]. Tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], Rumunija je bila saveznik [[Treći rajh|nacističke Njemačke]], boreći se protiv [[Savez sovjetskih socijalističkih republika|Sovjetskog saveza]] do 1944. godine, kada se pridružuje silama Alijanse nakon što su je okupirale snage [[Crvena armija|Crvene armije]]. Nakon rata Rumunija je postala [[socijalistička država]] i član [[Varšavski pakt|Varšavskog pakta]]. Nakon [[Rumunska revolucije 1989. godine|revolucije 1989. godine]], Rumunija je započela tranziciju ka demokratiji i kapitalističkoj tržišnoj ekonomiji.
 
Nakon brzog ekonomskog rasta 2000ih, rumunska ekonomija se pretežno zasnovana na uslugama, a proizvođač je i izvoznik mašina i električne energije, sa kompanijama poput [[Automobili Dacia]] i [[OMV Petrom]]. Rumunija je članica [[NATO|NATO-a]] od 2004. godine, a [[Evropska unija|Evropske unije]] od 2007. godine. Oko 90% stanovništva se izjašnjavaju kao [[Pravoslavlje|pravoslavci]], te govore [[rumunski jezik]]. Uz bogatu kulturnu historiju, Rumunija je bio dom utjecajnih umjetnika, muzičara, izumitelji i sportista, i ima razne turističke atrakcije.
 
== Historija ==
Glavni članak: [[Historija Rumunije]]
Dačane su pobjedili Rimljani [[106]]. godine, što je označilo početak stalnih invazija na Rumuniju, iako su vladari dopuštali veliki stepen autonomije.
 
=== Rana historija ===
Glavni članak: [[Antička Rumunija]], [[Dakija]], [[Dakija (rimska provincija)]]
 
Najstariji tragovi postojanja ljudi u Evropi su otkriveni u [[Pećina sa kostima|Pećini sa kostima]] ([[Rumunski jezik|rumunski]]: Peștera cu Oase) koja se nalazi na teritoriji današnje Rumunije. Stari su oko 42.000 godina i predstavljaju najstarije ostatke Homo sapiensa u Evropi. Prije rimskog osvajanja Dakije, teritorija između rijeka [[Dunav]] i [[Dnjestar]] je bila naseljena raznim [[Tračani|tračanskim narodima]], uključujući [[Dačani|Dačane]] i [[Geti|Gete]]. [[Herodot]], u svom djelu "Histories", navodi vjerske razlike između Geta i drugih Tračana. Međutim, prema [[Strabon|Strabonu]], Dačani i Geti su govorili istim jezikom. [[Cassius Dion]] skreće pažnju na kulturnu sličnost između njih. Također, postoji i akademski spor oko toga da li su Dačani i Geti bili isti narod.
 
Rimski prodor 106. godine za vrijeme cara [[Trajan|Trajana]] rezultirao je da [[Dakija]] postane rimska provincija pod nazivom "[[Dakija (rimska provincija)|Dacia Felix]]". Rimska vladavina je trajala 165 godina. U ovom periodu pokrajina je u potpunosti integrisana u [[Rimsko carstvo]], a značajan dio stanovništva je došao iz drugih pokrajina. Rimljani su uveli [[latinski jezik]], ali je intenzivna [[romanizacija]] izrodila proto-rumunski jezik. Provincija je bila bogata [[Ruda|rudama]] (posebno zlata i srebra u mjestima kao što su Alburnus Maior). Rimske trupe su se povukle iz Dakije 271. godine nakon napada raznih migrantskih naroda.
 
=== Srednji vijek ===
U srednjem vijeku, Rumuni su živjeli u tri odvojene države: [[Vlaška|Vlaškoj]], [[Moldavija|Moldaviji]] i [[Transilvanija|Transilvaniji]]. Prve dvije su bile pod uticajem Otomanskog carstva, ali sa određenim stepenom autonomije, dok je treća pripadala Mađarskoj, također dosta autonomna, a kasnije i Austro-Ugarskoj.
 
254

izmjene